Кіріспе

Ортағасырлық бекініс, Велико-Тарново, Болгария

Царевец (Царевец) – Солтүстік Болгариядағы Велико-Тарново қаласындағы сол аттас төбеде орналасқан ортағасырлық бекініс. Царевец теңіз деңгейінен биік орналасқан. 1185-1393 жылдар аралығында ол Екінші Болгар империясының басты бекінісі және ең мықты қорғаны болды, сонда патшалық және патриархалдық сарайлар орналасқан. Қазір ол танымал туристік орынға айналған.

Тарих

Таудағы адамның болғанына ең алғашқы дәлелдер б.з.д. 2 мыңжылдыққа дейін жетеді. Осы жерге 4 ғасырда қоныстанған, ал 5 ғасырдың соңында Зигидевамен сақталған Византия қаласы салынды. Оның негізінде 12 ғасырда болгар бекінісінің құрылысы басталды. Болгар көтерілісінен кейін және астанасы Велико-Тарноводағы Екінші Болгар империясының құрылуынан соң, бұл қамал Болгариядағы ең маңызды бекініске айналды, оның сұлулығымен Рим мен Константинопольмен теңестірілді. 1393 жылы Осман әскерлері үш ай бойы бекіністі қоршады, содан кейін 17 шілдеде жаулап алып, өртеп жіберді, бұл Болгар империясының құлауына әкелді. Онда үш қақпа бар. Басты қақпа таудың шығыс жағында орналасқан. Қалалық кешен орталықта, ішкі тас қабырғасымен, екі шайқас мұнарасымен және солтүстік және оңтүстік жақтардағы екі қақпасымен қоршалған. Ол тақ залынан, сарай шіркеуінен және патшаның жеке бөлмесінен тұрады. Царевец бекінісін қайта жаңарту 1930 жылы басталды және 1981 жылы Болгар мемлекетінің құрылғанына 1300 жыл толуына арналып аяқталды. Мұнда Петр, Асен, Калоян және Иван Асен II патшалары тұрған. Бұл қамал 14 ғасырда ең ірісі болды.

Күрделі

Қамалдың барлық бөлігі қалың қабырғалармен қоршалған, оған үш қақпа арқылы кіруге болады. Басты қақпа таудың батыс жағындағы тар жартас үстінде орналасқан және көтергіш көпірге ие болған. Екінші қақпа біріншісінен алшақта, ал үшінші қақпа, 1889 жылға дейін сақталған, одан да әрі орналасқан. Сарай таудың орталық және жазық бөлігінде орналасқан, ол бекінілген қабырғамен қоршалған, екі мұнарасы және екі кіреберісі бар жабық кешен. Кіреберістердің бірі солтүстіктен, екіншісі оңтүстіктен. Сарайда тақ отыратын зал, сарай шіркеуі және патшалық тұрғын жайлар орналасқан. Таудың ең жоғары бөлігінде Патриархат орналасқан, оның ауданы шамамен 80 км². Иесінің Көктемге Көтерілуі соборы, кеш римдік базиликаның қалдықтарының үстіне салынған, 1981 жылы қайта жаңартылып, 1985 жылы суреттелген. Ішкі фрескалар дәстүрлі православиелік фрескалар стилінен гөрі керемет модернистік стильде салынған, олар дәстүрлі христиандық сюжеттерді, сондай-ақ Екінші Болгар Империясының даңқты және трагикалық сәттерін бейнелейді. Шіркеу қайтадан қасиеттендірілмеген. Балдуин мұнарасы (Балдуинова кула), 1930 жылы Червендегі мұнараның үлгісі бойынша салынған ортағасырлық мұнараның заманауи реконструкциясы, қамалдың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Бұл орын ежелгі ортағасырлық мұнараның орнында, Константинопольдің латын императоры Балдуин I Болгарияның Калоян тұтқыны ретінде қаза тапқан жер. Орта ғасырларда Царевец төбесінің беткейлерінде тұрғын үйлер, қолөнер шеберханалары және көптеген шіркеулер мен монастырлар орналасқан. Археологтар кварталдарға бөлінген 400-ге жуық тұрғын үйді, 22 шіркеуді және 4 монастырды тапты. Царевец төбесінде Янтра өзені үстіндегі Ажал Тасы да орналасқан, одан сатқындар өлімге жіберіліп, денелері өзенге құлаған. 1300 жылы осы жерде патша Теодор Светослав Патриарх Иоакимды өлімге жіберген.

Аудиовизуалды шоу

Звук и светлина (Звук и светлина) – кешкі уақытта көрсетілетін аудиовизуалды тамаша, ол үш лазер, түрлі-түсті жарықтар, драмалық музыка және шіркеу қоңырауларын пайдаланып, Тарновоның Османдық түріктерге түсуінің, сондай-ақ Болгария тарихының басқа да маңызды сәттерінің оқиғасын айтады. Бұл ірі масштабты шоу 1985 жылдан бері Царевецте Асен мен Петрдің көтерілісінің 800 жылдығы тойланған кезден бастап ұйымдастырылып келеді. Оны Вало Радев және Яромир Хник басқарған болгар-чехословакиялық команда жоспарлаған және жасаған. Сақшылардың кезек алмасуы. 15 сәуір 2011 жылы сағат 19:30-да басталган 15 минуттық салтанатты шеру, жаз бойы (туристік маусым) әр апта соңында көрсетіледі.

Құрметтер

Антарктидадағы Троица түбегіндегі Царевец тіктелігі осы орынның құрметіне аталған.