Гордон Смит: Американ саяхатшысы және сенатордың өмірі мен қызметі

Кіріспе

Гордон Гарольд Смит (25 мамыр 1952 жылы туған) – американдық саясаткер, бизнесмен және академиялық әкімші, Орегон штатынан АҚШ Сенаторы қызметін атқарған. Республикалық партия өкілі, ол 1997 жылдан 2009 жылға дейін Сенатта екі мерзім қызмет етті. 2009 жылдың 18 қыркүйегінде ол Ұлттық телерадио хабар таратушылар қауымдастығының (NAB) президенті болып тағайындалды. Қазіргі уақытқа дейін ол Орегон штатынан АҚШ Сенатына сайланған соңғы республикалық саясаткер болып табылады.

Жас шағы мен отбасы

Смит 1952 жылғы 25 мамырда Орегон штатының Пендлтон қаласында Джессика (Удалл) мен Милан Дейл Смит отбасында дүниеге келген. Бала кезінде Смит отбасы Мэриленд штатының Бетезда қаласына көшкен, себебі оның әкесі АҚШ Ауыл шаруашылығы министрінің көмекшісі болды. Ол Американың скауттарымен байланыста болды және «Игл скаут» атағын алды. Смит – Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (LDS шіркеуі) мүшесі. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Смит Жаңа Зеландияда LDS шіркеуінің миссионері ретінде екі жыл қызмет етті. Содан кейін ол Бригам Янг университетінде оқыды, Оңтүстік-Батыс университетінің құқық мектебінен заң докторы дәрежесін алды және Нью-Мексико мен Аризона штаттарында адвокат болды. 1980-ші жылдары Орегон штатының Уэстон қаласында отбасылық Smith Frozen Foods компаниясының директоры болу үшін ол Орегонға қайтып келді. Смит пен оның әйелі Шарон 1980-ші жылдары үш баланы асырап алды, оның ішінде екі ұл (Морган және Гаррет) және бір қыз (Бриттани) болды. 2003 жылдың 8 қыркүйегінде 21 жастағы Гаррет, ас дайындау мамандығын оқып жүргенде, өзіне қол жұмсады. Смит «Гарретті еске алу, бір отбасының бала депрессиясымен күресі» атты кітап жазды. 2004 жылы президент Джордж Буш Гаррет Ли Смит ескерткіш заңына қол қойып, колледждерде суицидтің алдын алу және одан хабардар ету бағдарламаларына 82 миллион доллар бөлді. Смит сонымен қатар Удалл саяси отбасының мүшесі. Оның анасы қайтыс болған өкілдер Мо Удалл (D AZ) және Стюарт Удалл (D AZ) туысы болды, ал Смит сенаторлар Марк Удалл (D CO) және Том Удалл (D NM) туысы. Ол екеуінің де екінші туысы, өйткені олардың арғы аталары мен әйелдерінің жұптары үйленген. Үшеуі де 2008 жылғы Сенат сайлауында кандидат болды. Смит бұл топтың жалғыз республикашы және қазіргі сенаторы және сайлауда жеңіліс тапқан үштің біреуі болды. Смиттің інісі Милан Дейл Смит кіші, 2006 жылы президент Джордж Буш тағайындаған федералды судья. Смит Халықаралық республикалық институттың директорлар кеңесінің мүшесі. 2010 жылы тағы бір екінші туысы, Юта штатынан шыққан республикашы Майк Ли Сенатқа сайланды. 2012 жылдың 31 наурызында Смит LDS шіркеуінде аймақтық жетпіс ретінде шақырылды. Ол 2022 жылдың тамызында осы қызметтен босатылды.

Smith was born in Pendleton, Oregon, to Jessica (Udall) and Milan Dale Smith on May 25, 1952. Smith's family moved to Bethesda, Maryland during his childhood, when his father became an Assistant United States Secretary of Agriculture. He was involved with the Boy Scouts of America and earned the rank of Eagle Scout. Smith is a member of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). After graduating from high school, Smith served for two years as an LDS Church missionary in New Zealand. Smith then went to college at Brigham Young University, received his Juris Doctor from Southwestern University School of Law, and became an attorney in New Mexico and Arizona. He moved back to Oregon in the 1980s to become director of the family owned Smith Frozen Foods company in Weston, Oregon. Smith and his wife, Sharon, adopted three children in the 1980s, including two sons (Morgan and Garrett) and a daughter (Brittany). On September 8, 2003, Garrett, then a 21 year old college student majoring in culinary arts, died by suicide. Smith wrote a book entitled Remembering Garrett, One Family’s Battle with a Child’s Depression. In 2004, President George W. Bush signed the Garrett Lee Smith Memorial Act, authorizing $82 million for suicide prevention and awareness programs at colleges. Smith is also a member of the Udall political family. His mother was a cousin of the late Representatives Mo Udall (D AZ) and Stewart Udall (D AZ), and Smith is a second cousin of Senators Mark Udall (D CO) and Tom Udall (D NM). He is a double second cousin of both of them, as their great grandparents were a pair of brothers and a pair of sisters who married. All three of them were candidates for Senate in the 2008 elections. Smith was the only Republican and incumbent senator of the group, and the only one of the three to lose his electoral bid. Smith's brother, Milan Dale Smith, Jr., is a federal judge appointed by President George W. Bush in 2006. Smith is a member of the board of directors of the International Republican Institute. In 2010, another second cousin, fellow Republican Mike Lee of Utah, was elected to the Senate. On March 31, 2012, Smith was called as an area seventy in the LDS Church. He was released from this assignment in August 2022.

Алғашқы саяси мансап

Смит 1992 жылы Орегон штатының сенатына сайлануымен саясатқа қадам басты және 1995 жылы осы органның төрағасы болды. Кейін 1995 жылы ол Боб Паквудтың отставкасынан босаған Сенат орындығы үшін өткен арнайы сайлауға түсті, бірақ 1996 жылғы қаңтардағы арнайы сайлауда сол кездегі конгрессмен Рон Уайденнен тартысты жеңіліске ұшырады. Смит сегіз округтен басқа барлық округтерде жеңіске жетті, бірақ Портленд қаласы орналасқан Мултнома округіндегі 89 000 дауыс үлкен кемшілікті жеңе алмады, бұл жалпы нәтижедегі 18 200 дауыс айырмасынан әлдеқайда көп болды.

Сайлаулар

АҚШ сенаторы Марк Хэтфилд, партияласы республикашыл, 1996 жылдың соңында зейнетке шығуын жариялады. Смит бір жылдың ішінде Сенатқа екі рет қатысқан алғашқы адам болды. Бұл жолы ол жеңіске жетті, республикалық сайлауда Лон Мабонға (оның ұйымы, Орегон азаматтар альянсы, бұрын Смитті Вайденнен артық деп қолдаған) және жалпы сайлауда демократ Том Брюггерге шамалы айырмамен жеңіс оді. Ол сайланғанға дейін Орегон штаты 1938 жылдан бері штатының шығыс бөлігінен сенатор сайлаған емес. Смит 2002 жылы Орегон штатының мемлекеттік хатшысы Билл Брэдбериді 57 пайызға 39 пайызбен жеңіп, қайта сайланды. Смиттің қолдау деңгейі 52 пайызды құрады, ал 38 пайызы қарсы болды.

Саяси ұстанымдар

1996 жылы Смит Орегон азаматтар альянсы консервативті саяси белсенділер тобының Вайденге қарсы сайлауда қолдауын алды. Паквудтың орнына өткен алғашқы сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін Смит ОСА-ның қолдауынан бас тартып, сенатор Хатфилд босаған орынға келесі сайлауда жеңіске жетті. 1999 жылдың қазан айында Смит "Жалпы сынақтарға тыйым салу туралы" келісімді қолдаған төрт республикашылдың бірі болды. Бұл келісім жер астындағы ядролық сынақтарды тоқтатуға бағытталған және Версаль келісімінен бері Сенатта жеңілген алғашқы маңызды халықаралық қауіпсіздік шарты еді. Смит өмірді қолдайды және 2003 жылы "Жартылай түсіріліммен жасалатын абортты тыйым салу туралы" заңға дауыс берді, бұл заң толыққанды кеңейту және ізбеу процедурасын қамтиды. 2006 жылы ол тағы да бір даулы заң жобасын қабылдады, бұл жолы партиялық бағыттан тысқары шығып, Стамдық жасушаларды зерттеуді жақсарту туралы заңға дауыс берді. Бұл шара, сүек ауруларын емдеу кезінде пайда болған эмбриондардан алынған жасушаларға федералдық қаржыландыруды кеңейтуге мүмкіндік беретін, президент Джордж Буш вето қойған алғашқы заң жобасы болды. Смит Сенаттағы бұл шараны қолдаған 19 республикашылдың бірі еді. 2006 жылдың қаңтар айында Смит 2006 жылғы "Цифрлық мазмұнды қорғау туралы" заң жобасын таратуды бастады. Заңнама Федералды коммуникация комиссиясына "хабар тарату белгісі" деп аталатын технологияны бекіту құқығын береді. Бұл технология телебағдарлама өндірушілеріне бағдарламаларды көрермендердің үйлерінде, мысалы, цифрлық бейне тіркегіштер арқылы немесе жазбаға жазуға болатын DVD дискілеріне түсіруге болмайтынын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Консерватизм

Смит көбінесе саяси орталықшыл деп сипатталады, бірақ консервативті ұстанымдары да зор. 2007 жылғы веб-видеода Смит "бізді республикашылар, консерваторлар ететін құндылықтар" туралы айтады. Смит - орташа республикашылдардың «Мейн Стрит Партнерлігінің» мүшесі, ал 2006 жылғы ақпандағы National Journal конгресс рейтингі Смитті Сенаттың идеологиялық орталығына орналастырды. Дегенмен, GovTrack.us Смитті орташа республикашыл деп сипаттайды, және 2006 жыл бойы Смит республикалық партияның жетекшісі Билл Фристпен (Теннесси штаты) 82 пайыз жағдайда бірге дауыс берді. 2006 жылы Сенатта өткен бес дауысқа сүйене отырып, аборт құқықтарын қорғайтын NARAL ұйымы Смитке аборт құқығы бойынша 15 пайыз баға берді (100 пайыз – толыққанды таңдау құқығын қолдайтын баға). 2006 жылы берілген дауыстар бойынша Смит Қоршаған ортаны қорғаушы сайлаушылар лигасынан 100 пайыздық мүмкіндіктің ішінде 14 пайыздық рейтинг алды. Смиттің дауыстары бірнеше мәселеде, атап айтқанда ең төменгі жалақы және Орегон штатының «Ар-намыспен өлу» заңы бойынша көпшілік пікірінен өзгеше болды. Смит сондай-ақ 2006 жылы консерватор Трент Лотттың Республикалық партия басшылығына қайта оралуын қолдаған басты жақтаушылардың бірі болды. Лотт 2002 жылы Сенаттағы республикалық партияның жетекшісі лауазымынан кеткен, себебі сенатор Стром Турмондтың (R SC) сегрегациялық саясатын қолдаған деген пікір туған. Партия 2006 жылдың қарашасында Сенаттағы бақылауын жоғалтқаннан кейін, республикашылар Лоттты азшылық жетекшісі лауазымына сайлады (Сенаттағы екінші ең жоғары республикалық лауазым). Жабық есік артында өткен сайлау кезінде сенатор Джадд Грегг (R NH) Лоттты осы лауазымға ұсынды. Смит кейіннен ұсынысты қолдады және дауыс беруден бұрын қолдау сөз сөйледі. Лотт сенатор Ламар Александерді (R TN) 25-24 дауыспен жеңді.

Ирақтағы соғыс

2002 жылдың қазанында Смит Иракқа қарсы әскери күш қолдануға дауыс берді, бұл 2003 жылдың наурызындағы басып алуға дайындық жасаудың маңызды қадамы болды. Смит сайлау жылына жақын Ирактағы соғыс мәселесінде саяси мүдделері партиялық адалдығымен қақтығысқан бірнеше республикалық сенатордың бірі болды. 2006 жылдың желтоқсанында Смит бұрын соғысты қолдағаннан кейін, алғаш рет соғысқа қарсы пікір білдірді. Смит Ирактағы қазіргі саясатты жалғастыру "қылмыс болуы мүмкін" деді. Бірақ, Иракты оккупациялауға қарсылығын білдіргеннен кейін бірнеше апта өткен соң, Смит Буштің Ирактағы әскер санын 21 500-ге арттыру жоспарына қарсы екі партиялық резолюцияға қол қоюдан бас тартты, бұл оның Ирактағы АҚШ әскери присутствиесіне деген қарсылығының шынайылығына күмән тудырды. Смит өзінің шешімін қорғай отырып, "эскалация" сөзінің күмәнділігін атап өтті. Заң жобасын ұсынғандар бұл сөзді "арттыру" деп өзгертті. Смит заң жобасын қолдады, бірақ кейіннен Сенаттың толық құрамымен талқылауға мүмкіндік бермеу үшін дауыс берді. 2007 жылдың наурызында Смит 2008 жылы Ирактан көптеген американдық жауынгерлік әскерлерін шығаруға бағытталған резолюцияға дауыс берген екі республикалық сенатордың бірі болды, екіншісі – Небраскадан Чак Хагель. Дауыс беру нәтижесі: 50 жақта, 48 қарсы. Смит 2007 жылдың шілдесінде Ирактан кетудің уақыт белгілерін бекітетін заңға дауыс беретінін мәлімдеді. Ол 2008 жылғы Қорғаныс өкілеттігі туралы заңға (H. R.1585) Левин попраукасын (S. AMDT.2085) қолдаған үш республикалық сенатордың бірі болды, қалған екеуі – Хагель және Мэн штатынан Олимпия Сноу. Смит Ирактан әскерлерді шығаруға қатысты заңдарды қолдау үшін партиялық шекараны кесуге дайын болды. 2009 жылы ЛДС шіркеуінің басшыларымен жеке кездесуде Смит Ирак соғысын қолдағанын айтты, себебі ол "Иеміздің қолын сезінді". Ол шіркеу басшыларына "заң үстемдігін" енгізудің ЛДС шіркеуінің Таяу Шығысқа таралуына көмектесетініне сенетінін айтты.

In October 2002, Smith voted in favor of authorizing military force against Iraq, an important step in the run up to the March 2003 invasion. Smith was one of several Republican Senators for whom political concerns have clashed with party loyalty on the subject of the war in Iraq near an election year. In December 2006 Smith spoke out against the war for the first time, after having voted in support of it four years prior. Smith said that to continue the current policy in Iraq "may even be criminal". Several weeks after stating his opposition to the occupation of Iraq, however, Smith declined to sign onto a bipartisan resolution to oppose Bush's plan to escalate troop levels in Iraq by 21,500, prompting questions about the sincerity of his opposition to the continued US military presence in Iraq. Smith cited the controversial nature of the word "escalate" in defending his choice. The bill's sponsors have since changed the word to "increase." Smith expressed support for the bill, but subsequently voted to prevent it from being debated by the full Senate. In March 2007, Smith was one of only two Republicans to vote for a resolution aimed at withdrawing most American combat troops from Iraq in 2008, the other being Chuck Hagel of Nebraska. The vote was 50 for to 48 against. Smith said in July 2007 that he would vote for a bill authorizing a timeline in which to leave Iraq. He was one of three Republican senators, the other two being Hagel and Olympia Snowe of Maine, to support the Levin Amendment (S. AMDT.2085) to the 2008 Defense Authorization bill (H. R.1585) that would begin a withdrawal of US forces from Iraq. Smith was willing to cross party lines in support of bills for withdrawing troops from Iraq. In a private meeting with LDS Church leaders in 2009, Smith said that he supported the Iraq War because he "felt the Lord’s hand in it". He told the church leaders that he believed that the introduction of the "rule of law" would help the LDS Church spread into the Middle East.

Гейлердің құқықтары

Смит гейлерге қарсы қылмыстарды қамтитын жеккөрушілік қылмыстар туралы заңдарды кеңейтуді қолдады және сенатор Тед Кеннедимен бірге әрбір Конгресске осындай заң жобаларын ұсынды. Осының нәтижесінде ол АҚШ-тағы гей құқықтарын қорғаушы топтар, соның ішінде Адам құқықтары жөніндегі кампаниясы қолдаған бірнеше республикалық сенатордың бірі болды. Смит сондай-ақ әрбір Конгресте жеккөрушілік қылмыстың нақты мысалын келтіре отырып, жеккөрушілік қылмыстар туралы заңнаманы жақсарту қажеттігін түсіндірді және Конгресс отырыс кезінде күн сайын Конгресс протоколында қосымша қылмыстар туралы мәліметтер жариялады. Гей құқықтарын қорғаушы топтар Смиттің 2004 жылы некенің анықтамасын ер және әйел арасындағы одақ ретінде белгілейтін Федералдық неке түзетуді қолдауына наразылық білдірді. 2006 жылғы аралық сайлауға дейін Смит Сенаттағы демократтарға қосылып, федералдық үкіметтегі гомосексуалды қызметкерлерге отбасылық әріптестік құқықтарын кепілдейтін заң жобасын ұсынды.

Комитеттің тапсырмалары

Смит 2007 жылы Сенат демократтардың бақылауына өткенге дейін Қартаю мәселелері жөніндегі арнайы комитеттің төрағасы болды. Смит Сенаттың мына комитеттерінде қызмет етті: Сауда, ғылым және көлік, Энергетика және табиғи ресурстар, Қаржы және Үндістер ісі. Ол Сенаттың Халықаралық сауда және жаһандық бәсекеге қабілеттілік тақырыбы бойынша Қаржы комитетінің төрағасының орынбасары болды.

2002 жылғы сайлау

2002 жылы Орегон штатының АҚШ Сенатына сайлауы 2002 жылдың 5 қарашасында өтті және Смит сенатор ретінде қайта сайлануға түңғырбай бірінші рет қатысты. Смит қаржысы жеткіліксіз болған демократ үміткері, Орегон штатының мемлекеттік хатшысы Билл Брэдбериді оңай жеңді. Ол штаттың барлық округтерін, Портленд қаласы орналасқан Мултнома округінен басқа, жеңіп алды.

2008 жылғы сайлау

Смит екінші рет қайта сайлануға түскен кезде штаттық палата спикері Джефф Мерклимен бақ сынасты. 2007 жылдың желтоқсанында жасалған сауалнамада Смит 40% жағымды және 20% жағымсыз баға алды. Смит кеңсесі бұл салыстырмалы түрде төмен көрсеткіштерді жалпы Конгресске деген көңілінің толмауының нәтижесі деп сипаттады; Стив Новиктің штабының өкілі (Новик бастапқы сайлауда Мерклиге жеңілді) халықтың сайланған шенеуніктерге наразы екенін және өзгерістерді сырттан келгендер арқылы күтетінін айтты, ал Мерклидің штабы Смиттің Ирак соғысы бойынша ұстанымын өзгерткенін атап өтті. Дауыс санау нәтижесіне екі күнге жуық уақыт белгісіздік орнады. Ақырында Меркли 49% дауыспен 46% дауысқа ие болып жеңіске жетті, ал 5% дауыс Конституциялық партиядан бақ сынаған Дэвид Браунлоуға берілді. Смит барлық округтердің алтысынан басқасын жеңіп алса да, Мултнома округіндегі 142 000 дауыс үлкен кемшілік болды. 2008 жылы Смиттің екінші туыстары, демократтар Том мен Марк Удалл (жоғарыда айтылғандай) АҚШ Сенатына Нью-Мексико және Колорадо штаттарында сайлауға қатысты, екеуі де өз жарыстарында жеңіске жетті.

Кестені

Орегондағы Сенат сайлауы нәтижесі: 1996 (арнайы), 1996–2008 (жалпы) Жыл Демократ Дауысы (%) Республикалық Дауысы (%) 3-ші партия Дауысы (%) 3-ші партия Дауысы (%) 3-ші партия Дауысы (%) 3-ші партия Дауысы (%) 1996 Рон Уайден 571,739 48% Гордон Смит 553,519 47% Карен Е. Шиллинг Американдық тәуелсіз 25,597 2% Джин Нанни Либертарианец 15,698 1% Викки Вальдес Социалист 7,872 1% Лу Голд Тынық мұхиты 7,225 1% 1996 Том Бруггере 624,370 46% Гордон Смит 677,336 50% Брент Томпсон Реформа 20,381 1% Гэри Катчер Тынық мұхиты 14,193 1% Пол Монн Либертарианец 12,697 1% Кристофер Фелпс Социалист 5,426 <1% 2002 Билл Брэдбери 501,898 40% Гордон Смит 712,287 56% Дэн Фицджеральд Либертарианец 29,979 2% Лон Мэбон Конституция 21,703 2% 2008 Джефф Меркли 864,392 49% Гордон Смит 805,159 46% Дэвид Браунлоу Конституция 92,565 5%

*Жазбалар мен ұсақ кандидаттар туралы ескертулер: 1996 жылы Табиғи заң партиясының өкілі Майкл Л. Хойес 4,425 дауыс алды, ал басқа ұсақ кандидаттар 1,402 дауыс алды. 2002 жылы ұсақ кандидаттар 1,354 дауыс алды. 2008 жылы ұсақ кандидаттар 5,388 дауыс алды.

Сенаттық мансабынан кейінгі мансап

2009 жылы ЛДС шіркеуінің басшыларымен өткен жеке кездесуде Смит Иранның ядролық бағдарламасы туралы "құпия болуы мүмкін" деген ақпаратты айтты. (Смиттің өкілі кейіннен ортаға салынған ақпараттың ешқайсысы құпия емес екенін мәлімдеді.) Смит сондай-ақ, әртүрлі халықаралық үкіметтердің шенеуніктерін өз елдерінде ЛДС миссионерлерінің санын арттыруға ынталандырған жағдайларды да атап өтті. 2012 жылдың қазан айында The Hill басылымы Смитті Вашингтонның жетекші лоббистерінің бірі деп таныды. 2018 жылы ол Radio Ink журналының "Жыл радио басшысы" атағына ие болды. 2012 жылдың 31 наурызында Смит ЛДС шіркеуінде аймақтық жетпіс лауазымына, діни басшылық қызметке шақырылды. Смит 2022 жылдың 1 қаңтарынан бастап NAB-тан зейнетке шығатынын хабарлады. Оның орнына NAB-тің бас операциялық директоры Кертис Легейт келеді.