Кіріспе
Роберт Клинтон Смит (1941 жылы туған) – американдық саясаткер, 1985 жылдан 1990 жылға дейін Нью-Гэмпшир штатының 1-ші округінен АҚШ Өкілдер палатасының депутаты, ал 1990 жылдан 2003 жылға дейін АҚШ Сенатының сенаторы болған. 1984 жылы Республикалық партиядан Өкілдер палатасына алғаш рет сайланған ол, 1990 жылы Сенатқа үміткерлікке түскенге дейін екі рет қайта сайланды. Ол бос қызметке ие болды, себебі Гордон Дж. Хамфри отставкаға кеткен соң орын босады. 1996 жылы қайта сайланды, содан кейін 2000 жылғы президенттік сайлауда Республикалық партияның ішкі сайлауына қатысты. Ол қолдау таппағандықтан, алғашқы сайлаулар басталғанға дейін үміткерліктен бас тартты және Салық төлеушілер партиясына қосылды, олардың үміткері болуға тырысты. Кейін ол тағы да партияны ауыстырып, тәуелсіз болып, президенттік жарыстан толығымен шықты. Сенаттағы Қоршаған орта және қоғамдық жұмыстар комитетінің төрағасы бос орынға ие болғаннан кейін ол Республикалық партияға қайта қосылды және осы қызметті атқаруға кірісті. Смит 2002 жылы қайта сайлауға түсті, бірақ Республикалық партияның ішкі сайлауында Джон Э. Сунунуға жеңіліске ұшырады, ол кейін жалпы сайлауда жеңіске жетті. Жеңіліске ұшырағаннан кейін ол Флорида штатына көшіп, 2004 және 2010 жылдары Сенатқа үміткер болды, бірақ екі жағдайда да Республикалық партияның ішкі сайлауларында нашар нәтиже көрсеткен соң үміткерліктен ерте бас тартты. Кейін ол Нью-Гэмпширге оралды, онда 2014 жылғы Сенат сайлауында Республикалық партиядан үміткер екенін жариялады, бірақ Республикалық партияның ішкі сайлауында Массачусетс штатының бұрынғы сенаторы Скотт Брауннан жеңілді.
Robert Clinton Smith (born March 30, 1941) is an American politician who served as a member of the United States House of Representatives for New Hampshire's 1st congressional district from 1985 to 1990 and the state of New Hampshire in the United States Senate from 1990 to 2003. First elected to the House of Representatives as a Republican in 1984, he was re elected twice before running for the Senate in 1990, winning the open seat and assuming it early when incumbent Gordon J. Humphrey resigned. He was re elected in 1996 and then entered the Republican primary for the 2000 presidential election. After failing to gain traction, he withdrew before the primaries began and joined the Taxpayers' Party, seeking their nomination instead. He then changed parties again, becoming an Independent before dropping out of the presidential race altogether. He then re joined the Republican Party after the Chairmanship of the Senate Committee on Environment and Public Works became open, which he then assumed. Smith ran for re election in 2002 but lost the Republican primary to Congressman John E. Sununu, who won the general election. After his defeat he moved to Florida and briefly ran for the Senate from there in 2004 and in 2010, but dropped out early on in both cases after faring poorly in polls of the Republican primary. He subsequently returned to New Hampshire, where he declared his candidacy for the Republican nomination in the 2014 Senate election, but was defeated in the Republican primary by former U. S. Senator from Massachusetts Scott Brown.
Ерте өмір
Смит Трентон, Нью-Джерсиде Маргарет (туған есімі Элдридж) және Дональд Смиттың ұлы болып дүниеге келді. 1965 жылы Лафайет колледжінде бакалавр дәрежесін алды және Калифорния мемлекеттік университетінде, Лонг-Бичте аспирантурада оқыды. 1962 жылдан 1965 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервінде кіші лейтенант болып қызмет етті, ал 1965 жылдан 1967 жылға дейін активтік қызметте болды, оның ішінде Вьетнамда бір жыл өтті. 1969 жылға дейін Әскери-теңіз күштерінің резервінде қалды. Смит Нью-Гэмпшир штатының Вольфборо қаласына қоныстанды, онда тарих және ағылшын тілінен сабақ берді. Сондай-ақ ол жергілікті мектеп кеңесінде жұмыс істеді және "Янки Педлар" брокерлік фирмасының иесі және операторы ретінде жылжымайтын мүлік бизнесімен айналысты.
АҚШ-тың Өкілдер палатасы
Смит 1982 жылғы сайлауда Нью-Гэмпшир штатының 1-ші округінен Конгресске кандидат болды. Экономикалық төмендеу және президент Рейганның беделінің нашарлауы демократ кандидаттарға көмектескенмен, Смит үстемдік еткен Норман Д’Амурсқа 55 пайызға 45 пайызбен жеңіліп қалды. 1984 жылы Д’Амурс қайта сайлануға түспеді, орнына АҚШ Сенатына сайлануға тырысып, сәтсіз аяқтады. Ал Смит оның орнына, Рейганның ықпалымен демократ Дадли Дадлиді 59 пайызға 40 пайызбен жеңіп сайланды. Ол Нью-Гэмпшир штатының Атқару кеңесінің мүшесі болды, ал оның сайлауалды ұраны «Дадли Дадли, қайталауға тұрарлық» деген сөздерден тұрды. Смит оған «Дадли Дадли, либералды либерал» деп жауап берді. Смит 1986 және 1988 жылдары үлкен артықшылықпен қайта сайланды, алдымен демократ Джеймс М. Демерсті 56 пайызға 44 пайызбен, содан кейін демократ Джозеф Ф. Кифті 60 пайызға 40 пайызбен жеңді.
АҚШ Сенаты
Смит 1990 жылы қайта сайлануға қатыспады, оның орнына екі мерзімнен артық қызмет етпеуге уәде бергеннен кейін зейнеткерлікке шыққан республикашыл Гордон Хэмфри босатып отырған АҚШ Сенатының орындығына үміткер болды. Оның қарсыласы демократ Джон А. Дюркин болды, ол бұған дейін 1975 жылдан 1980 жылға дейін Сенатта қызмет еткен. Смит оны 65 пайыз дауыспен, Дюркин 31 пайыз дауыспен жеңіп алды. Хэмфри желтоқсан айында Нью-Гэмпшир Сенатына сайланғаннан кейін отставкаға кетті және Смит оның соңғы екі айлық мерзімінде оның орнына тағайындалды. Вьетнам соғысы тұтқындары мен жоғалғандар мәселесі, Вьетнамда жоғалған немесе тұтқынға алынған американдықтардың тағдырына қатысты, 1985 жылы Конгресте Смиттің басты мәселесі болды, бұл оның әкесінің Екінші дүниежүзілік соғыста қалай қаза болғанын білмей өскендігінен туындады. Смит 1991-1993 жылдар аралығында Сенаттың әскери тұтқындар мен жоғалғандардың істері жөніндегі арнайы комитетін құруға көмектесті және оның төрағасының орынбасары болды. Смит 1996 жылы қайта сайлануға үміткер болды және бұрынғы демократ АҚШ өкілі Ричард Светті шамалы айырымымен жеңіп, дауыстардың 49 пайызын алды, ал Светтің көрсеткіші 46 пайызды құрады. Смит өзін Солтүстік-Шығыстан шыққан ең консервативті сенатор ретінде таныстырды, ал Билл Клинтонның үлкен қолдауы оның жеңілісіне жақын себеп болды. Сайлау түнінде көптеген американдық БАҚ желілері Светтің жеңгенін бұрмалап хабарлады. Сенаттағы қызметі кезеңінде Смит гейлердің құқықтарына қатысты өткір қарсылық танытты. 1994 жылы Смит және Солтүстік Каролинадан шыққан республикашыл сенатор Джесси Хелмс өздерінің оқу бағдарламаларында гомосексуализмді насихаттаған мектептерге федералдық қаржыландыруды тоқтату туралы түзету ұсынды. Түзету 63-36 дауыспен қабылданды. 1997 жылдың қазан айында президент Билл Клинтон ашық гей дипломат Джеймс Хормельді Люксембургтегі АҚШ елшісі қызметіне ұсынды, бұл ашық ЛГБТ адамның елшілікке алғаш рет ұсынылуы болды. Смит, бірге сенаторлар Джеймс Инхоф және Тим Хатчинсонмен, Хормельдің кандидатурасына қарсы белсенді күрес жүргізді. Хелмспен бірге ол Рут Бадер Гинзбургтің Жоғарғы Сотқа тағайындалуына да қарсы дауыс берген үш сенатордың бірі болды. 1999 жылдың ақпан айында Уолфебородағы Кингсвуд аймақтық орта мектебінде Смит АҚШ президенті лауазымына республикалық партиядан түйткілді үміткер екенін жариялады (сол кезде алдыңғы қатарда Техас губернаторы Джордж Буш тұрды). Шілдеде, президенттік жарыста ешқандай жетістікке ие болмағаннан кейін және алдын ала сайлаулар немесе кокус өткізілмей тұрып, Смит Республикалық партиядан шығып, Салық төлеушілер партиясының номинациясын іздейтінін мәлімдеді. Бір айдан кейін Смит Салық төлеушілер партиясынан шығып, партиядағы идеологтар оның кандидатурасына қарсылық көрсеткенін мәлімдеді және тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға қатысатынын жариялады. Қазан айында ол жарыстан толығымен бас тартып, Бушты қолдады. Осы уақытта Род-Айленд штатынан республикашыл сенатор Джон Чафи қайтыс болды, соның салдарынан Сенаттың Қоршаған орта және қоғамдық жұмыстар комитетінің төрағалығы қайта ашылды. Смит Республикалық партиядан бас тартуын қайтарып алып, бұл "қателік" болғанын және ол ешқашан ресми түрде дауыс беру тізімін өзгертпегендіктен партиядан шықпағанын мәлімдеді. Смит кейін Чафидің орнына төрағалыққа сайланды. Нью-Гэмпширдің кейбір сайлаушылары Смиттің белгілі бір мәселелер бойынша өз пікірін білдірудің ынталы жолын ұнатпады. Бір жағдайда ол абортқа қарсы ұстанымын көрсету үшін Сенат еденінде пластикалық қуыршақты қайшымен шапты. 2000 жылы Смит Майамидегі Элиан Гонсалес отбасына көмектесуге тырысты, Элиан әкесіне қайтарылғаннан кейін оларды Эндрюс әуе күштері базасының кіреберісіне дейін сүйреп апарды, бірақ олар кері қайтарылды. Смит 2002 жылы үшінші мерзімге қайта сайлануға түсті, бірақ республикалық партияның алғашқы сайлауында конгрессмен Джон Э. Сунунудан жеңілді, ол дауыстардың 45 пайызын алды, ал Сунунудың көрсеткіші 53 пайызды құрады. Жеңіліске ұшырағаннан кейін The New York Times газеті көптеген республикашылардың оның жеңілісіне "құаныштан көтерілгенін" және 1999 жылы партиядан кеткені үшін оны ешқашан кешірмегенін хабарлады. Кейіннен ол Флорида штатының Сарасота қаласына жылжып, жылжымайтын мүлік сатумен айналысты.
Конгресстен кейінгі мансап
2003 жылы Смит "соғыста қаза тапқан жауынгерлердің отбасыларына" қолдау көрсету үшін "Американдық патриоттық қоры" құрды. 2014 жылы қорының сайтында топ "Америка Құрама Штаттарының Конституциясының, Тәуелсіздік декларациясының, Федералистік қағаздардың және басқа да негізгі құжаттардың бүгінгі қоғамдағы маңызы мен қадір-қасиеті туралы американдық жұртшылықты біліммен қамтудың басты міндеті бар, партиялық мүддеден мүлдем алыс, коммерциялық емес ұлттық қор" деп сипатталған. 2003 жылы Смит қорының басшылығын досына жүктеді, содан кейін ол іс жүзінде тоқтап қалды. Бұл қор 2010 жылы АҚШ армиясының подполковнигі Терри Лейкиннің әскери соты кезінде қайта жанданды. Лейкин президент Обаманың конституциялық жарамдылығына күмән келтіргендіктен Ауғанстанға аттанбаудан бас тартты. APF Лейкинге қолдау көрсетіп, ол "заңсыз бұйрық" деп санайтын бұйрыққа бағынбау ниетін түсіндірген видеоны жариялады. Ол Лейкин үшін қордың жұмысын қолдай ма деген сұраққа Смит: "Менің жеке пікірімше, егер офицерде конституциялық мәселе туса, оған жауап беруде ешқандай қиындық көрілмейді, бұл оның заңмен қорғалған құқығы, бірақ мен бұл іске араласпаймын" деді. Смит 2004 жылы Флорида штатының АҚШ Сенатына үміткерлікке түсіп, Мел Мартинеске қарсы күресті, бірақ аз қаржы жинап, республикалық сауалнамаларда 1%-дан да аз қолдау тапқандықтан сайлаудан бас тартты. Мартинес жалпы сайлауда демократ Бетти Касторды 49,5% дауысқа 48,4% есебімен жеңіске жетті. 2004 жылғы қарашада Нью-Гэмпшир штатындағы АҚШ Сенатына сайлауға бір ай қалғанда Смит "Конкорд Монитор" газетіне мақала жазып, 2002 жылғы сайлау күні партияның телефон желісін бұзуға байланысты республикашылардың наразылығына қатысты. Осы кезде республикашылдар телефон станцияларын келіп түскен қоңыраулармен толтырып, демократиялық партияның қызметкерлері Шахин қолдаушыларымен байланыс орнатып, оларды сайлауға шақыруына кедергі келтірді. Смит бұл әрекет сол кездегі губернатор Жанна Шахинге қарсы Сунуның тартысты жеңісіне әсер еткен болуы мүмкін екенін айтты. 2008 жылдың қаңтарында Смит Конституция партиясының (бұрын АҚШ салық төлеушілер партиясы деп аталған) веб-сайтында редакциялық мақалалар жаза бастады, бұл Смиттің сол партияның президенттік тізіміне үміткер болуға ниеттенгені туралы болжамдарға орын берді. Алайда, партия тізімі Чак Болдуинге, баптист пасторына берілді. 2009 жылдың ақпанында Мартинес 2011 жылдың қаңтарында Сенаттан зейнеткерлікке шығатынын жариялағаннан кейін, Смит тағы да орынға үміткер болуды ойлады, сонымен қатар Нью-Гэмпширге оралып, сол жерде Сенатқа үміткер болу мүмкіндігі де қарастырылды, әсіресе егер оның бұрынғы қарсыласы Джон Э. Суну (2008 жылы қайта сайлауда жеңіліске ұшыраған) орынға таласса. 2009 жылдың 9 сәуірінде Politico журналы Смит Флорида штатының 2010 жылғы Сенат сайлауына республикалық партиядан үміткер болады деп хабарлады. 2010 жылдың наурызында губернатор Чарли Крис пен Марко Рубиоға қарсы сауалнамаларда нашар көрсеткеннен кейін ол жарыстан шықты. 2013 жылдың ортасында Смит 2014 жылғы Сенат сайлауында демократ Жанна Шахинмен күресуге қызығушылық танытты. Қазан айында ол үміткерліктен бас тартты, бірақ желтоқсанда қайта қарастырғанын мәлімдеді. 2014 жылдың наурызында ол республикалық партияның тізіміне үміткер екенін ресми түрде жариялады. Алайда ол бұрынғы АҚШ сенаторы Скотт Браунға жеңіліп қалды, ол 2010 жылдан 2012 жылға дейін Массачусетс штатында сенатор Тед Кеннедидің мерзімінің қалған бөлігін аяқтаған еді.
Саяси ұстанымдар
Смит президенттік науқанын бастаған кезде бұқаралық ақпарат құралдары оны "бейілді консерватор" деп сипаттады. Сенатта және конгресте болған кезінде Смит бірнеше абортқа қарсы заң жобаларын ұсынды және демеушілік етті, ең бастысы – 2000 жылғы Ішінара босандыруды тоқтату туралы заң. Сенатта заң жобасын талқылағанда Смит абортты құлдықпен салыстырғаны туралы хабарлар тарады. Смит Рут Бадер Гинзбургтің тағайындалуына қарсы болды. Смит қару қолдануды жақтады және 2001 жылғы "Қару қолдану құқығын кеңейту" (S.A.F.E.) заңын демеушілік етті. Бұл заң жобасы жарамды лицензиясы бар кез келген адамға штаттар арасында жасырын қару тасымалын міндетті түрде жүзеге асыруға мүмкіндік беретін еді.
Жеке өмір
Ол әйелі Мэри Джомен үш баласы бар: Дженнифер, Роберт және Джейсон. Ол рим-католик дінін ұстанады.