Кіріспе

Электрлік футбол – металл бетінде дірілдеп ойналатын үстел үстіндегі американдық футбол ойыны.

Тарих

1948 жылы Норман Сас әкесі Эльмер Састың орнын басып, «Tudor Metal Products Corporation» компаниясының президенті болды және электр футболды ойлап тапты. Норман Сас ойынды Tudor компаниясы жасаған дірілдемелі автомобиль жарысы ойынының негізінде құрастырды. Алғашқы #500 Electric Football модельдері металл алаңның астындағы электромагниттік қозғалтқыштың діріліне жауап беретін нақты қозғалатын ойыншылары бар, үстел үстіндегі футбол ойынының алғашқы үлгісі болды. Оның тағы бір ерекшелігі – допты пас беру және тепкілеу мүмкіндігі еді. Электр футбол бірден сәттілікке жетіп, 1960-1970 жылдар аралығында танымалдылығын сақтап келді. «Tudor» компаниясы бүгінгі күнге дейін 70 миллион «Electric Football» ойынын сатты. Бұл коммерциялық сәттілік басқа ойыншық компанияларын ұқсас ойындар жасауға итермеледі. Tudor алғашқы пластикалық 3D ойыншыларын шығарды, ал 1960 жылдары Ли Пэйн атты өнеркәсіптік дизайнер Норман Сасқа ойыншылардың реалистік прототиптерін көрсетті. Tudor бұл ойыншыларды өзінің алғашқы үлкен ойынында, #600 модельде таныстырды. Бес түрлі позадағы фигуралардан басқа, Пэйн оларды НФЛ формасының нақты түстерін қолданып бояу идеясын ұсынды. Ол НФЛ-дің креативтік қызметтер бөлімімен бірлесіп, НФЛ формасындағы командаларды таңдауға лицензия алуда маңызды рөл атқарды. Пэйн Tudor Games компаниясында тікелей өнімдік әзірлеме бөлімінің басшысы болып жұмыс істей бастады. Ол жаңа дизайнды жасады, оның ішінде реалистік алаңдар, көрермендердің фоны және есептегіш тақталар болды. Пэйн жұмсақ пластикалық материалды жүгіріп, пас бере алатын және тепкілей алатын «Үш қауіпті» (Triple Threat) квотербек ойыншысын жасау үшін пайдаланды. 1967 жылы Tudor өзінің жаңа флагмандық Model 620-ын ұсынды, ол металл ойын беті, картоннан жасалған фондық есептегіш тақта, НФЛ стиліндегі қақпалар және НФЛ боялған командаларымен жабдықталды. Model 620 Electric Football үшін стандартты белгіледі. Кейін Tudor «Толық командалық бақылау» (TTC) ойыншылық базасын енгізді, бұл бағытты дұрыс таңдауға және жаңа мүмкіндіктерге мүмкіндік берді. 1990 жылы Tudor Miggle Toys компаниясына сатылды. 2012 жылдың ақпан айында Дуг Строум Tudor Games компаниясының президенті және бас директоры болды. Строумның басшылығымен Tudor НФЛ лицензиясын қайта жаңартты, жаңа фигуралар мен алаңдар жасады және ресми түрде Electric Football хоббишілері жасаған өнімдерді қосты. Жергілікті, аймақтық, ұлттық және халықаралық Electric Football лигалары мен турнирлері бар, олар Әлем чемпионаты турнирі мен конвенциясында аяқталады.

Ойын

Ойын металл алаңда ойналады, оның мөлшері 24 дюйм ұзындығы, 13 дюйм енінен бастап 61 дюйм ұзындығы, 27.5 дюйм еніне дейін жетеді. Алаңның діріліне реакция жасайтын, тұғырлардағы егжей-тегжейлі пластик ойыншылар, нақты футболдағыдай, формациялар түрінде алаңға орналастырылады. Шабуылшы жаттықтырушы мен қорғаныс жаттықтырушы құрылымдарды аяқтағаннан кейін, үстемдікке қол жеткізу үшін пивоттар немесе қозғалыстар түрінде аудиоберілімдер жасалады. Электрмен немесе аккумулятормен жұмыс істейтін тепе-теңдік моторды қосатын қосқыш іске қосылады, бұл алаңның дірілдеуіне және ойыншылардың алаң бойынша қозғалуына себеп болады. Айтылғандай, әр ойыншы тұғырға бекітілген, ал тұғырдың астында "тістер" немесе "щеткалар" болады, олар "табандықтар" деп те аталады. Бұл тістерді ойын басталғанға дейін тегіс ауызды қысқыштарды қолдану арқылы "жаттықтыруға" болады, тістерді созу, пішіндеу немесе жалпақтап, оларды жылдамдату, күшейту және дәл жолмен орындау үшін жасайды. Содан кейін тұғырды белгілі бір фигурамен біріктіріп, шабуыл немесе қорғаныс бойынша алаңдағы позицияға қоюға болады, бұл біріктірілген қасиеттерді ең тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Арнайы ойыншылар пас беру, соққы беру немесе допты тепкілеу үшін қолданылады. Доп – кішкентай сопақша пішіндес, матамен қапталған, резеңкеленген көбік немесе былғарыдан жасалған. Пас беруге арналған квотербек созылған қолына ие, оған доп қойылады. Допты қабылдаушыға лақтыру үшін қолды немесе бүкіл денеді артқа қарай иілуге болады. Егер доп қабылдаушы фигурасына немесе оның тұғырына тисе, ол толыққанды ұсталған деп есептеледі. Пас беруді меңгеру қиын дағды, оны дамыту үшін жаттығу қажет. Тепкілеу және допты тепкілеу үшін де арнайы ойыншылар қолданылады, олар серпімді аяқтарымен жабдықталған, оларды кері тартып, босатқанда допты тебуге немесе тепкілеуге мүмкіндік береді. Ойынмен бірге келетін түпкілікті әйгілі квотербек пас беруге де, соққы беруге де қабілетті және "Үш қауіпті квотербек" (TTQ) деп аталады. 2016 жылы "Electric Football Challenge" деп аталатын қосымша құрылды. Бұл қосымша нақты футбол ағынына сәйкес келетін конфигурацияланатын таймерлері бар цифрлық есептеу тақтасы ретінде қызмет етеді. Қолданба дәстүрлі үш қауіпті квотербек/тепкілеушінің орнына пас беру және тепкілеуді жүзеге асыру үшін қосымша мүмкіндік береді. Сондай-ақ, 45-тен астам ойынды және ойын ережелерін қамтитын ойын кітабы бар.

Танымал мәдениетте

Steamroller Studios және Chillingo 2009 жылдың қыркүйегінде iPhone және iPod Touch үшін классикалық ойынның "Super Shock Football" деп аталатын нұсқасын шығарды. 2010 жылдың қаңтар айында олар iPad үшін "HD" нұсқасын шығарды. "Билл мен Тедтің жалған сапары" фильмінде екі басты кейіпкер, "Жеті мөрдің" пародиасында, тозақтан құтылу үшін Өлімді бірнеше ойындарға шақырады. Өлім жеңілген ойындардың бірі – электр футбол. Анимациялық комедиялық серияның бір эпизодында, "Критик" бағдарламасында, Кен Бернстің электр футбол туралы деректі фильмінің фрагментінен қарт адамның "Электр футбол – Американың метафорасы: үнемі дірілдеп, шулы, қайда бара жатқанын білмейді" деген сөздері естіледі. Одан кейін ол ойынан жаңылып, "Бір сәт! Америка электр футболға ешқандай ұқсамайды. Бұл жұмыс істемейтін, ақымақ ойын!" деп айқайлап, операторға сыртқа шығуын бұйырады. "Симпсон" мультсериалының "Барт Стар" атты эпизодында Гомер Симпсон ұлының кіші футбол командасын жаттықтырғанда электр футбол ойын даласын пайдаланады, тіпті бір ойыншыға "шеңберде айналуға" бұйырады. Бұл жиынтық Мардждың "Мақтан қонбас" кітабында айтылғандай, Гомердің бала кезінде Рождествоға алған сыйығы болуы мүмкін. Билл Брайсонның "Жарқылдақ баланың өмірі мен дәуірі: естеліктер" атты кітабында автор электр футболды "онжылдықтың [1950-ші жылдардың] ең нашар ойыншығы, тіпті ең нашар ойыншық" деп сипаттайды. "Pinky and the Brain" мультсериалының "Brain's Song" эпизодында ( "Brian's Song" фильмінің пародиасы), Brain өзінің алаңы ретінде электр футбол ойынын пайдаланып, Жер тұрғындарының барлығына оларды эмоционалды әлсіз ету үшін, әлемді жаулап алуға мүмкіндік беру үшін, жасқа толған спорттық фильмін көрсетеді. Алайда, ойынның дірілінен Brain әлемді жаулап алуға тырысқанда кездейсоқ дірілдейді, осылайша оны күлкіге айналдырып, жоспарын құлатады. "Fringe" сериалының "Safe" эпизодында Уолтер бір затты қайта құру арқылы қатты денеге өтуге болатынын көрсету үшін, дірілдейтін футбол ойынына бір банка күріш пен әрекеттік фигураны қояды.