Кіріспе

Жаңа Зеландия футболшысы Шейн Эдвард Смельц (29 қыркүйек 1981 жылы туған) – Жаңа Зеландияның бұрынғы кәсіби футболшысы. Ол шабуылшы болып ойнайды. Смельц мансабының басында көп уақытын Австралияда өткізіп, кейін Англияға көшіп, екі жарым маусым ойнады. 2007 жылдан бастап ол негізінен А лигасынде ойнады, тек Түркияның «Gençlerbirliği» және Малайзияның «Kedah FA» командаларында қысқа мерзімді ойын көрсетті. Кәсіби карьерасын ол Индонезияның «Borneo F. C.» командасында аяқтады, содан кейін жартылай кәсіби деңгейде футболға оралды. Смельц – А лигасының барлық уақыттағы екінші үздік гол соққан ойыншысы және «Gold Coast United» клубының үздік гол соққан ойыншысы атанды. Жаңа Зеландия құрамасы сапында 58 халықаралық ойында 24 гол соқты және 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында қатысты.

Ерте және жеке өмір

Смельц Батыс Германияның Гёппинген қаласында, Жаңа Зеландия азаматтығы бар этникалық неміс ата-анасының отбасында дүниеге келді. Алты айдан кейін ол Жаңа Зеландияға көшіп кетті. 1987 жылдың қараша айында, алты жасында Смельц Австралияның Квинсленд штатындағы Голд-Кост қаласына көшіп, Квинсленд спорт академиясы арқылы футболмен шұғылдана бастады. Ол өспірім шағының қалған бөлігін Жаңа Зеландия визасымен өткізіп, тәрбиеленді. Смельц 23 жасында қос азаматтық алды, соның арқасында Жаңа Зеландия және Австралияның азаматы болды. Ол өспірім шағында Голд-Косттағы Палм-Бич Куррамбин орта мектебінде оқыды және болашақ кәсіби серферлер Мик Фэннинг пен Джоэл Паркинсонмен бірге оқыды. Смельц әйелі Никкимен (кейіннен Біріккен Австралия партиясынан федералды сайлауға түскен) және қыздары Бонни мен Скарлеттпен Сиднейде тұрады, бірақ маусым аяқталғанда Голд-Костқа қайтады және оны әлі де өз үйі деп есептейді.

Англияда 2005-07

Смельц 2005 жылы Англия футбол лигасының екінші дивизионында «Мансфилд Таун» клубында бес ойындық қысқа мерзім ойнағанға дейін түрлі австралиялық әуесқой және жартылай кәсіби клубтарда өнер көрсетті. «Мансфилдтен» босатылғаннан кейін 2005 жылдың наурыз айында «AFC Уимблдон» клубымен келісімшарт жасады, онда ол 60 ресми матчте ойнап, 26 гол соқты. Келесі маусымда ол Ұлттық конференцияда «Галифакс Таун» клубының құрамында доп қуды.

Веллингтон Феникс

Смельц 2007 жылы Жаңа Зеландияға оралып, А лигасындағы «Веллингтон Феникс» клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Бірінші маусымда ол 19 ойында 9 гол соғып, «Алтын бутсы» жарысында екінші орынды иеленді. 2008–09 маусымда Смельц А лигасының ресми маусымында 12 гол соғып, рекордты жаңартты, соның нәтижесінде 2008–09 жылғы «Алтын бутсы» сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ 13-турда «Вестпак» стадионында «Мельбурн Виктори» клубына қарсы ойындағы жеңіс голы үшін «Маусымның үздік голы» атағына ие болды. 2008–09 маусымда Смельц А лигасының ең үздік ойыншысы деп танылып, Джонни Уоррен медалімен марапатталды.

Алтын жағалау біріккен

2008 жылдың қарашасында «Феникс» клубы Смельцті 2009 жылғы маусымда сақтап қалуға тырысып, сәтсіз аяқтады, себебі ол А лигасының жаңа клубы «Голд-Кост Юнайтедпен» үш жылдық келісімге қол қойды. Смельц «Голд-Кост Юнайтед» сапындағы дебюттік ойында тоғыз гол соқты. Мирон Блейбергтің командасы тұңғыш ойында, «Mudgeeraba SC» клубына қарсы өткен жолдас сайысында 12:1 есебімен жеңіске жетті. 2009 жылдың 8 тамызында Смельц «Брисбен Роарға» қарсы А лигасының алғашқы матчында өз клубының алғашқы голын соқты. Келесі аптада Смельц «North Queensland Fury» клубына қарсы әсерлі төрт гол соқты, соның ішінде бір пенальти. Смельц пен «Голд-Кост» келесі турда «Ньюкасл Джетске» қарсы тұңғыш рет жеңіліске ұшырады, бұл оның гол соқпаған жалғыз ойыны болды. Бір апта өткен соң Смельц клубтың алғашқы жеңілісінен кейін жаңа серпіліс алып, «Сиднейге» қарсы жеңіске жетуге көмектесті. Осы процесте ол өзінің гол есебіне тағы екі гол қосып, 5 ойында 8 гол соқты. Оның жеке голдарының саны лигадағы кез келген клубтың жалпы көрсеткішін басып өтті. А лигасының 19 голын соққан ол бұрынғыда бір маусымдағы ең көп гол соққан ойыншы рекордын иеленген.

Шандоң Лунь

2010 жылдың 12 шілдесінде «Голд-Кост Юнайтед» клубымен тамаша маусым өткеннен кейін Смельцтың қытайлық «Шандонг Луньенг» клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойғаны жарияланды, бірақ бұл келісім медициналық тексеруден өткен жағдайда ғана күшіне енеді. 2010 жылдың 17 шілдесінде Смельц «Қытай туралы ойын өзгертті және үйіне оралуға шешім қабылдады» деп хабарланды, келісімшарты қол қойылғаннан кейін бес күн өткен соң. Оның үйіне оралу шешімінен кейін ол қай клубқа келісімшартталғаны туралы қыңырлық туды. «Шандонг Луньенг» «Голд-Кост Юнайтедке» трансфер ақысын төлеген, бірақ Австралия футбол федерациясының дереккөзі «Голд-Кост Юнайтед» Смельцтың халықаралық трансферлік рұқсатнамасын жібермегенін растады, яғни Смельц оларға кез келген халықаралық тартыссыз қайта оралуға құқылы болды. 2010 жылдың 17 шілдесінде «Голд-Кост Юнайтед» клубының иесі Клайв Палмер «алдағы маусымда оны сақтап қалуға үміттенемін» деп мәлімдеді.

Gençlerbirliği SK (Бұқаралық ақпарат құралдары)

24 тамызда оның шетелдегі карьерасына жаңа мүмкіндік туды, ол түрік Суперлигасының «Генчлербирлиги» клубымен келісімшарт жасасты. Смельц клуб сапындағы тұңғыш ойынын «Истанбул ББ» командасына қарсы өткізіп, 2:1 есебімен жеңіске жетті. Смельц клуб үшін алғашқы голын «Анкарагюджү» командасына қарсы өткен матчта 45-ші минутта соққан пенальти арқылы енгізді, бұл ойын 1:0 есебімен аяқталды.

Перт Глори

2011 жылдың 20 наурызында «Перт Глори» клубы мен Смельц арасында A лигасының шарапкері ретінде 4,1 миллион австралиялық долларына бағаланған үш жылдық келісімшартқа қол қойылғаны жарияланды. «Перт» сапындағы лигадағы екінші ойынында ол дубль жасап, A лигасы бойынша соққан голдарының санын 51-ге жеткізді, бұл жарыста Арчи Томпсоннан кейін жарты ғасырлық көрсеткішті алғаш рет көрсеткен екінші ойыншы болды. 2012 жылдың 24 наурызында «Мельбурн Виктори» клубына қарсы өткен матчта ол 4 гол соғып, 4:2 есебімен жеңіске жеткізді.

Сидней футбол клубы

2014 жылдың 18 мамырында Смельц үш жылдан кейін «Перт Глори» клубын тастап, бір жылдық келісімшарт бойынша «Сидней» клубына қосылатыны жарияланды. 2014–15 маусымынан кейін Смельц «Сидней» клубымен 2 жылға келісімшартты ұзартты, ол оны 2016–17 маусымының соңына дейін сақтады.

Кедах АО

2016 жылдың 12 шілдесінде Смельц Малайзия Супер Лигасының «Кедах ФА» клубына қосылды. 2016 жылдың 20 шілдесінде ол «Кедах» сапында Малайзия кубогында «T Team» клубына қарсы өткен ойында дебюттік голын соғып, екі голдың авторы атанды.

Веллингтон Феникске қайта оралу

2016 жылдың 18 желтоқсанында Смельц Жаңа Зеландияға оралып, маусым соңына дейін «Веллингтон Феникс» клубымен келісім шарт жасасты.

Борнео ФК

2017 жылдың 9 сәуірінде Смельц Индонезияның «Борнео» клубына Liga 1-де қосылды.

Голд-Кост Юнайтедке қайта оралу

18 жылдық кәсіби мансабынан кейін Смельц 2018 жылдың 11 ақпанында футболдан зейнеткерлікке шықты. Одан кейін 2020 жылдың қаңтар айында NPL Квинсленд командасы «Голд-Кост Юнайтед» клубымен келісім жасады.

Гислей АФК

Отбасы және жұмыс істері үшін Англияға қайтқаннан кейін, 2023 жылдың қаңтарында Смельц Лидс қаласының Гиссли ауданында орналасқан 7-ші лигадағы жартылай кәсіби «Гиссли АФК» клубымен келісімшарт жасасты.

Халықаралық мансап

Смельц Жаңа Зеландияның 20 жасқа дейінгі, 23 жасқа дейінгі және негізгі құрама командаларында ойнады. Ол «Ақ-ақтар» құрамасы сапындағы алғашқы голын 2006 жылғы 25 сәуірде Чилиға қарсы өткен жолдастық ойында соқты. Сол матчта Смельц халықаралық деңгейде жеңіс тұтқан алғашқы AFC Уимблдон ойыншысы және халықаралық гол соққан алғашқы ойыншы атанды. 2007 жылғы мамыр айында Уэльске қарсы өткен тең ойында (2:2) Жаңа Зеландияның екі голын да ол соқты. 2007 жылғы 19 қарашада А лигасының «Уэллингтон Феникс» командасындағы және «Ақ-ақтар» құрамасындағы тұрақты өнімді ойынының нәтижесінде Смельц Жаңа Зеландияның жыл үздік футболшысы деп танылды, ол FA Премьер лигасының жұлдызы Райан Нельсен мен «Селтик» клубының шабуылшысы Крис Килленнен озып шықты. 2008 жылғы желтоқсанда Смельц 2007 жылғы Океания федерациясының үздік ойыншысы атанды. Смельц 2009 жылғы Конфедерациялар кубогы мен 2010 жылғы әлем чемпионатының финалына қатысу үшін Жаңа Зеландия құрамасымен бірге Оңтүстік Африкаға сапар шекті. Ол соңғысында 2006 жылғы әлем чемпионы Италияға қарсы гол соқты, бұл оны әлем чемпионатының финалында гол соққан алғашқы А лигасының ойыншысы етті. 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Жаңа Зеландияның ерлер құрамасының құрамында болды. 2013 жылғы 22 наурызда Жаңа Каледонияға қарсы өткен әлем чемпионатының іріктеу матчында Смельц қарсыластың жаза алаңында жоғары соққыға ұшырады, нәтижесінде жарақат алып, қаны кетті. Смельц өзінің соңғы халықаралық голын 2015 жылы Мьянмаға қарсы өткен жолдастық ойында соқты. Ол 2017 жылғы FIFA Конфедерациялар кубогына қатысқан Жаңа Зеландия құрамасының құрамында болды.