Кіріспе

Американдық футболшы (1934–2014)

Earl Edwin Morrall (17 мамыр 1934 – 25 сәуір 2014) – 21 маусым бойы Ұлттық футбол лигасының (NFL) қақпашысы болған американдық кәсіби футболшы, негізгі ойыншы да, резервтік ойыншы да болған. Ол алты командада ойнады, ең танымалдары – Балтимор Колтс және Майами Дельфинс. Ол NFL тарихындағы ең үздік резервтік қақпашылардың бірі ретінде танылды, Джонни Юнитас және Боб Грис сияқты екі Даңқ залына енген қақпашыға көмекші болды. 1968 жылы Юнитас жарақат алғанда Морралл маусымды бастады, нәтижесінде Колтс 13–1 есебімен жеңіске жетті (Морралл үшін MVP сыйлығымен) және тоғыз жылдан кейін алғашқы NFL чемпионатын жеңіп алды. Бірақ, Супер Боул III-те тиімсіз ойын көрсеткені үшін Морралл Юнитасқа қарсы алмастырылды. Екі жылдан кейін, Супер Боул V-те Морралл жарақат алған Юнитастың орнына шығып, Колтстың ойынға қалуына көмектесті, бірақ соңғы секундта соғылған голмен команда жеңіске жетті. 1972 жылы Майами командасындағы алғашқы маусымында Грис жыл басында жарақат алғанда Морралл орындықтан шығып, барлық тоғыз ойында жеңіске жетті; Морралл алғашқы екі плей-офф ойынын бастады, ал Грис әр ойында ойнады және Супер Боул VII-ге негізгі ойыншы ретінде тағайындалды, онда Дельфинс NFL тарихындағы жалғыз аяқталған маусымын аяқтады.

Кәсіптікке дейінгі мансап

Морралл 1951 жылы Мичиган штатының Мускегон қаласындағы Мускегон орта мектебін мемлекеттік футбол чемпионатына, ал 1952 жылы мемлекеттік бейсбол чемпионатына (онда ол бағанадан ойынды ұрлады) жетектеді. Ол Мичиган мемлекеттік университетінде бас жаттықтырушылар Бигги Манн және Даффи Догерти басшылығымен ойнады. Морралл Мичиган мемлекеттік университетінің "Спартанс" футбол командасында үш маусым ойнап, 1955 жылғы маусымда 9-1 есебімен жеңіске жетті. Ол өзінің соңғы курсында 1956 жылғы Роуз-боулда UCLA Bruins командасын жеңіп, маусымын аяқтады. Морралл Мичиган мемлекеттік университетінде бейсболмен де айналысты және Колледж әлем чемпионатында қысқа тоғыздық және үшінші базалық ойыншы ретінде өнер көрсетті. Оған кәсіби бейсболмен айналысу мүмкіндігі ұсынылды, бірақ ол футбол ойнауды жөн көрді.

Ұлттық футбол лигасының мансабы

Екі он жылдықтан астам кәсіби футболда ойнаған Морралл алты түрлі команда сапында доп теуіп, 1956 жылы «Сан-Франциско 49ers» командасының бірінші раундында таңдалып, жаңадан бастаған маусымында дұрысқа салынды, бұл таңдау тізімінде екінші орынды иеленді. Ол 28 қазанда биылғы бесінші ойында алаңға шығуға дайын болғанға дейін алғашқы төрт ойында қатысты. Ол 148 ярдқа 12 лақтырудың 7-сін табысты орындап, бір гол соқты. Келесі үш ойында ойнағаннан кейін, ол тағы екі ойында эпизодты түрде пайда болды. Жалпы, ол 621 ярдқа 78 лақтырудың 38-ін орындады, бір гол соғып, алты допты қарсыласқа ұстатып алды. Пүнттерді лақтыруда ол 45 рет 1705 ярдқа соқты (ол жеті маусым бойы эпизодты түрде ойнап, жалпы 106 рет 3995 ярдқа соқты, бір рет допты тоқтатып алды). 1957 жылдың 16 қыркүйегінде «Питтсбург Стиллерс» командасымен Майк Сандуски және Марв Матузак пен екі бірінші раундтық таңдауға айырбастасты. Ол сол жылы «Стиллерс» сапындағы барлық он екі ойында (он бір рет бастап) қатысып, команданың 6-6 есебіне қол жеткізуіне көмектесті, ал 1900 ярдқа 11 гол соғып, 12 допты қарсыласқа ұстатып алды. Сауда-саттықтың жоғары құнына қарамастан, «Стиллерс» бір жылдан кейін оны болашақ Даңқ залының мүшесі Бобби Лейне үшін «Детройт Лайонс» командасына сатты. Ол 1958 жылғы маусымның алғашқы екі ойынын бастады (екі ойында да жеңіліске ұшырады), содан кейін алты ойында эпизодты түрде пайда болды. Морралл келесі алты жыл бойы «Лайонс» командасымен бірге болды, 1963 жылы 24 гол соғып, 2600 ярдтан астам доп лақтыру арқылы ең жақсы маусымын өткізді. Келесі жылы 18 қазанда «Чикаго Беарс» командасына қарсы өткен ойында иық жарақаты алып, маусымын аяқтады. Маусымды жарақаттан сауығып өткеннен кейін, Морралл 1965 жылдың 30 тамызында Майк Люччи үшін «Лайонс» командасынан «Нью-Йорк Джайентс» командасына ауыстырылды. «Браунс» командасы сауданы аяқтау үшін «Джайентс» командасынан қорғаушы Эрих Барнсты алды. «Джайентс» командасының қайта құру кезеңінде өзінің рөлін атқарып, Морралл сол маусымда 2446 ярдқа 22 гол соқты, бірақ 1966 жылы білегін сындырғаннан кейін «Джайентс» Фран Таркентонды сатып алғаннан кейін келесі екі жыл бойы орындық қызметте болды. 1968 жылдың 25 тамызында ол беймәлім таңдау бойынша «Балтимор Колтс» командасына ауыстырылды. Бутч Уилсон 2 қыркүйекте сегіз күннен кейін мәмілені аяқтау үшін «Джайентс» командасына жіберілді. 1968 жылғы «Балтимор Колтс» маусымында Морралл өзінің мансабындағы ең жақсы ойын көрсетті. Жарақат алған Джонни Юнитастың (бұрынғы маусымда лиганың ең құнды ойыншысы атанған) орнын басып, тәжірибелі квотербек «Колтс» командасын 13-1 есебімен жеңіске жеткізді, 2909 ярдқа 26 гол соқты, бұл оған лиганың ең құнды ойыншысы атағын әкелді. Команда НФЛ Чемпионатын жеңіп алды, бірақ «Нью-Йорк Джетс» командасына қарсы «Суперкубок III» турнирінде көңілі қалды, онда Морралл Юнитастың орнына кеш шығарылды. Морраллдың өткендегі қиындықтарын «Суперкубок V» турнирінде өтеу мүмкіндігі болды. «Колтс» командасы екінші тоқсанда 13-6 есебімен артта қалған кезде, ол қабырға жарақатынан ойыннан шығарылған Юнитастың орнына қадам басуды тапсырды. Ол 147 ярдқа қарсы ұстап алу үшін 15 лақтырудың 7-сін орындады. Алайда, қарсылас команданың айналымдары мен сәттілік (оның қарсыласы Крейг Мортон 127 ярдқа 127 ярдқа, бір гол соғып, үш допты ұстап алды, соңғы екеуі «Колтс» командасының ұпайларын әкелді) «Колтс» командасының өздерін ойында ұстап тұруына әкелді, ал Джим О'Брайен 32 ярдтан алаңға гол соқтырып, «Колтс» командасына 16-13 жеңіске қол жеткізді. Оның кезекті мүмкіндігі 1971 жылы болды, ол 1971 жылғы маусымның алғашқы тоғыз ойынын «Колтс» командасы үшін бастады (бір ойында қатысқан кезде). Ол 1210 ярдқа 7 гол соғып, 12 допты қарсыласқа ұстатып алды, өйткені «Колтс» командасы 10-4 есебімен жеңіске жетті, ал Юнитас плей-офф үшін міндеттерді атқарды. Келесі жылы ол Майами Дельфинс командасына ауысты (оларды 1970 жылға дейін Балтимордан басқарған Дон Шула жаттықтырды). 15 қазанда Сан-Диего Чарджерс командасына қарсы жеңіске жеткен кезде бастаушы квотербек Боб Гризе жарақаттанғаннан кейін, Морралл команда үшін бастауды тапсырды, ол ойынды «Майами» жеңген кезде 86 ярдқа екі гол соғып, 10 лақтырудың 8-ін орындады. «Майами» командасы 5-0 есебімен, ол маусымның қалған тоғыз ойынын бастады, олардың барлығында жеңіске жетіп, 1360 ярдқа 11 гол соғып, жеті допты қарсыласқа ұстатып алды, өйткені команда көбінесе оның асығыс шабуылымен (екі рет оның бастауында гол болмады, ал тағы екеуінде ұстап алу болмады) қолдау тапты. 1972 жылғы команда 1942 жылдан бері НФЛ-де бірінші жеңіліссіз тұрақты маусымға қол жеткізді. Ол Кливленд Браунс командасына қарсы дивизиондық раундты бастады және 88 ярдқа 13 лақтырудың 6-сын орындады, ал «Дельфинс» командасы 20-14 есебімен жеңіске жетті (Чарли Баббтың тосқауылданған соққысының күшімен, екі далалық гол және Джим Киктің голы). Ол Питтсбург Стиллерс командасына қарсы АФК чемпионатында бас қақпашы болды. Ол 51 ярдқа 11 лақтырудың 7-сін орындап, бір гол соғып, бір допты қарсыласқа ұстатып алды. Ол ойынның соңында Гризеге ауыстырылды, ал «Дельфинс» командасы 21-17 есебімен жеңіске жетті; Гризе «Суперкубок VII» турнирін бастады, нәтижесінде «Дельфинс» командасы жеңіске жетіп, «Суперкубок» жүлдесін иеленді. Жалпы, Морралл жарақат алған Боб Гризе үшін он бір ойында орын басты, олардың барлығында жеңіске жетті. Бірге Морралл мен Гризе үш плей-офф ойынын (соның ішінде «Суперкубок VII» турнирін) жеңіп, НФЛ тарихындағы жалғыз жеңіліссіз маусымды аяқтады. Келесі төрт маусымда ол эпизодты түрде ойындарда қатысып, үш рет бастап, ал «Дельфинс» командасы Гризе басшылығымен тағы бір «Суперкубок» жүлдесін жеңіп алды. 1977 жылдың 2 мамырында ол зейнеткерлік туралы хабарлады. Алғашқы Дуг Флути және кейіннен Винни Теставерде шамамен 30 жылдан кейін, Морралл НФЛ-де футбол ойынын бастап, жеңіске жеткен ең үлкен квотербек болды. Осы жиырма бір маусымда ол 255 ойында қатысып, 1379 лақтыруды орындап, 20809 ярдқа 161 гол соқты, ал бастаушы ретінде 63-36-3 есебін көрсетті. 2015 жылы Морралл, Гризе және Дэн Марино «Майами Дельфинс» командасының 50 жылдық тарихындағы 50 ең ұлы ойыншылар тізіміне енді. Морралл 1957 және 1968 жылғы маусымдардан кейін «Про Боул» турниріне қатысты және 1968 жылы НФЛ-дің ең құнды ойыншысы, ал 1972 жылы АФК-нің ең құнды ойыншысы атанды. Ол 1968 жылы лигада, ал 1972 жылы АФК-да доп лақтыру бойынша көшбасшы болды. 2018 жылы Кәсіби футбол зерттеушілер қауымдастығы Морраллды 2018 жылғы PFRA Hall of Very Good класына енгізді.

Негізгі маусым

Жыл Команда Ойындар Пастың GP GS Есептеме Cmp Att Пct Yds Avg TD Int Lng Rtg 1956 SF 12 4 1–3 38 78 48.7 621 8.0 1 6 37 48.1 1957 PIT 12 11 6−5 139 289 48.1 1,900 6.6 11 12 64 64.9 1958 PIT 2 2 0–2 16 46 34.8 275 6.0 1 7 66 23.6 DET 9 0 – 9 32 28.1 188 5.9 4 2 66 65.1 1959 DET 12 5 2−3 65 137 47.4 1,102 8.0 5 6 79 69.1 1960 DET 12 2 2−0 32 49 65.3 423 8.6 4 3 65 94.2 1961 DET 13 6 4−2 69 150 46.0 909 6.1 7 9 61 56.2 1962 DET 14 0 − 32 52 61.5 449 8.6 4 4 53 82.9 1963 DET 14 10 4−5–1 174 328 53.0 2,621 8.0 24 14 75 86.2 1964 DET 6 3 3–0 50 91 54.9 588 6.5 4 3 48 75.7 1965 NYG 14 14 7−7 155 302 51.3 2,446 8.1 22 12 89 86.3 1966 NYG 7 7 1–5–1 71 151 47.0 1,105 7.3 7 12 98 54.1 1967 NYG 8 0 − 13 24 54.2 181 7.5 3 1 27 100.9 1968 BAL 14 14 13–1 182 317 57.4 2,909 9.2 26 17 84 93.2 1969 BAL 9 2 1–0–1 46 99 46.5 755 7.6 5 7 42 60.0 1970 BAL 14 1 1−0 51 93 54.8 792 8.5 9 4 44 97.6 1971 MIA 14 9 7−2 84 167 50.3 1,210 7.2 7 12 64 58.2 1972 MIA 14 9 9–0 83 150 55.3 1,360 9.1 11 7 49 91.0 1973 MIA 14 1 0–1 17 38 44.7 253 6.7 0 4 53 27.5 1974 MIA 14 1 1–0 17 27 63.0 301 11.1 2 3 46 86.1 1975 MIA 13 1 1–0 26 43 60.5 273 6.3 3 2 31 82.8 1976 MIA 14 0 – 10 26 38.5 148 5.7 1 1 67 54.6 Мансап 255 102 63−36–3 1,379 2,689 51.3 20,809 7.7 161 148 98 73.8

Плей-офф

Жыл Команда Ойындар GP GS Есеп Cmp Att Pct Yds Avg TD Int Lng Rtg 1968 BAL 3 3 2−1 30 64 46.9 520 8.1 2 5 49 52.9 1970 BAL 3 0 − 7 15 46.7 147 9.8 0 1 45 54.0 1971 BAL 2 0 Ойнамады 1972 MIA 3 2−0 13 24 54.2 139 5.8 1 1 35 67.9 1973 MIA 3 0 Ойнамады 1974 MIA 1 0 Ойнамады Мансап 15 5 4−1 50 103 48.5 806 7.8 3 7 49 56.5

Кәсіби карьерадан кейінгі кезең

1979 жылы Морралл Майами университетінің квотербек жаттықтырушысы болды. Сол кезде ол Джим Келли, Берни Косар, Винни Теставерде және Марк Рихтпен жұмыс істеді. 1989 жылы Флорида штатының Дэви қалалық кеңесіне сайланып, кейін қала әкімі болды. Морралл 1992 жылы Флорида штатының 97 округіндегі Өкілдер палатасына республикашыл кандидат ретінде түсті, бірақ сайлауда жеңіліске ұшырады. 1989 жылғы сұхбатта Морралдан ойынға қосылып, тиімді квотербек және командаға жетекші болу үшін не қажет екені сұралды. Ол: "Мүмкіндік келгенде, жұмысты істеу керек. Басқа сөз жоқ" деді. Ол 79 жасқа толды. Қайтыс болғаннан кейін миын зерттеу кезінде 4-ші сатыдағы (ең ауыр сатысы) созылмалы травматикалық энцефалопатиясы анықталды. Ол – бұл аурудан кейін қайтыс болғаннан кейін диагнозы қойылған кем дегенде 345 NFL ойыншысының бірі. Бұл ауру басына қайталап соққан соққылардың нәтижесінде пайда болады.