Кіріспе

NBA-ның 21-ші маусымы

1966–67 жылғы NBA маусымы Ұлттық баскетбол қауымдастығының 21-ші маусымы болды. Маусым Филадельфия 76ers командасының жеңісімен аяқталды, олар НБА финалында Сан-Франциско Уорриорз командасын 4:2 есебімен ұтып, Бостон Селтикс командасының рекордтық 8 титулдық тізбегін тоқтатты.

Филадельфия 76ers

Филадельфия 76ers Сиракуз Ұлттық құрамасының әйгілі жаттықтырушысы Долф Шейсті қызметтен босатылған. 50-ші жылдардағы күшті шабуылшы, Бостон командасынан кейін жеңіске жеткен соңғы жаттықтырушы Алекс Ханнум жаңа бапкер болды. 43 жастағы Ханнум әлі де ойнай алатындай көрінді және жаттығуларда командамен бірге жиі жаттықты. Ханнумның 76ers командасы допты бөлісіп ойнады, ал кейбіреулер бұл ойынды «келттік доп» деп атады. Уилт Чемберлен команданы Атлас сияқты жалғыз өзі көтеріп ұстамай, көбірек пас беруге және басқа ойыншыларды да белсендіруге тырысты. Чемберлен сұхбаттарында өзінің спорттағы ең үздік пас беруші екенін айтқан. Оның ойынға берген 8 ассисті орталық ойыншылар арасында рекордтық көрсеткіш болды, ол НБА-да үшінші орынға ие болды, әр ойында 24 ұпай жинады, сонымен қатар допты қайтарып алу және соққыларды тоқтату көрсеткіштері бойынша лигада көш бастады. Ол бұрынғыдан аз атып, лигалық рекордтық 68% нысаналы ату көрсеткішін жасады; оның 875 еркін тастау әрекеті, тағы бір лигалық рекорд, нашар еркін тастау пайызын толықтырды. 76ers командасының тағы үш ойыншысы осы жылы ойынға 20 ұпайдан астам жинады: Хэл Грир 22 ұпаймен, Чет Уокер және Билли Каннингем 19 ұпайдан. Бұл төрт ойыншы Ханнумның басшылығымен бірге 68 ойын жеңіп, лига тарихындағы рекордтық көрсеткішті орнатты. Команда әр ойында 125 ұпай жинап, барлық командалардың арасында атудың дәлдігі бойынша бірінші орынға шықты. 76ers маусымды 46-4 есебімен бастады, бұл лига тарихындағы ең жақсы 50 ойындық бастама (2015-16 маусымда «Голден Стэйт Уорриорс» командасымен тең). Олар маусымды 68-13 есебімен аяқтады, бұл сол кездегі лига тарихындағы ең жақсы көрсеткіш.

Селтіктер

Бостон Селтикс жаңа ойыншы-жаттықтырушы Билл Расселл басшылығымен 60 ойын жеңіп алды. Расселлдің НБА-ға және жалпы ойынға тигізген әсері осы кезге дейін зор болды. Өзінің өміріндегі көптеген азапты эпизодтарды қамтитын нәсілдік мәселеге сезімтал Расселл, енді ірі американдық спорт франшизасын басқарған алғашқы афроамерикалық екенін жақсы білді. Америка азаматтық құқықтар қозғалысына енген, тіпті қалалық тәртіпсіздіктерге дейін барған кезде, командадағы ақшаңдар Расселлді тыңдайтынына күмәндік білдіргендер де болды. Бірақ «Селтикс» командасының ауыспалы бөлмесінде Расселлдің көшбасшы екендігіне ешқандай дау болған жоқ. Жаттықтырушы тағайындалуы – тек қана ресмилік. 32 жастағы Расселл дойбыдан соққанда және блоктан қорғағанда үшінші орында тұрды, сонымен қатар ойын сайын алты нәтижелі пас беріп, командасын жеңіске жетеледі. Оның төңірегінде үш 20 ұпайдан астам жинаған ойыншы болды: Сэм Джонс (22 ұпай), дамып келе жатқан Джон Хавличек (21 ұпай) және жаңадан келген Бейли Хауэлл (20 ұпай). К.С. Джонс лиганың үздік қорғанысының алдыңғы қатарында болды, сонымен қатар ойын сайын бес нәтижелі пас берді. Тағы екі «Селтикс» ойыншысы да ойын сайын 10 ұпайдан жинады. Ред Ауербах бәрін кеңсесінен қадағалады. Осы екі алып команда лигаға соншалықты үлкен көлеңке түсірді, NBA-ның қалған сегіз командасының тек біреуі ғана ойындарының жартысынан астамын жеңіп алды.

Сан-Францисконың жауынгерлері

Сан-Франциско Уорриорс командасының ойыншысы Рик Барри екінші тамаша маусымын өткізді, команданың ең көп ұпай жинаған ойыншысы атанды. Ол НБА-да ойын басына 35,6 ұпаймен көш бастады, бұл көрсеткіш Уилт Чемберленнің кез келген әдеттегі маусымында сақталған болар еді. Барри лигадағы кез келген ойыншыдан көбірек лақтыруға тырысып, соқты. Барри 852 еркін лақтыруға мүмкіндік алды, бұл көрсеткіш бойынша екінші орында тұрды, ал 88% тиімділікпен 753 рет лақтырып, НБА-да рекорд жасады. Барри сонымен қатар ойын басына сегіз допты қайтару және төрт нәтижелі пас берді. Осы маусымдағы шарықтап өсуі Барриді L.A. қаласының Элджин Бейлор мен Цинциннатидің Джерри Лукасты басып өтуге мүмкіндік берді, ол енді лигадағы ең үздік шабуылшы. Басқа бір жұлдыз – Уорриорс командасының ортақ шегі Нейт Турмонд. Бұрын Чемберленнің шәкірті болған Турмонд допты қайтару және допты тоқтату көрсеткіштері бойынша НБА-да екінші орында тұрды, сонымен қатар ойын басына 19 ұпай қосты. Бапкер және бұрынғы «Селтик» ойыншысы Билл Шарманның басшылығымен тағы бес Уорриорс ойыншысы ойын басына он немесе одан да көп ұпай жинады.

Плей-офф

НБА-да енді он команда болды, себебі «Чикаго Буллс» қосылды. Екі бес командадан тұратын дивизионмен, НБА-да Шығыс және Батыс конференцияларынан төрт плей-офф командасы болды, тек екі НБА командасы маусымнан кейінгі турнирге қатыса алмады. «Чикаго» Батыстағы соңғы орын үшін «Детройт Пистонс» командасынан озып, Американың екінші ірі қаласын плей-оффқа жіберді, бұл жыл сайын теледидардағы маңызды оқиғаға айналды. Шығыс конференциясындағы екі күшті команда бірінші раундтағы серияда тек бір рет жеңіліп, жеңіске жетті. «Филадельфия» «Цинциннати» және супержұлдыз Оскар Робертсонды 3:1 есебімен ұтты. «Бостон» үшінші жылғы жұлдызы Уиллис Ридтің жетекшілігімен «Нью-Йорк Никербокерс» клубын да 3:1 есебімен жеңді. «Бостон» мен «Филадельфия» арасындағы кездесу тағы да дивизион финалына жолдама алды. Батыста «Сан-Франциско» және екінші орындағы «Сент-Луис» 3:0 есебімен жеңіске жетті. «Уорриорз» супержұлдыз Джерри Уэстсіз «Лейкерс» командасын ұтты, ал «Сент-Луис Хокс» жаттықтырушы Джонни Керрдің (бұрынғы «Сиракуз Нэшнлс» жұлдызы) және ойыншылар Боб Бузер, Дон Коджис және Гай Роджерс басқаратын «Чикаго Буллс» командасының бірінші маусымын аяқтады. Рич Гериннің Ленни Уилкенс, Лу Хадсон және Билл Бриджес басқаратын теңгерімді «Хокс» командасы Барри, Турмонд және компанияны тоқтатуға тырысты, бірақ «Уорриорз» төрт маусым ішінде екінші рет НБА финалына өтті, 4:2 есебімен жеңіске жетті. Шығыстағы тартысты серияны немесе «Филадельфияның» тағы да сүрегін күткендер «76ers» командасының бес ойындық серияда толық үстемдік танытқанын көріп, таң қалды. Алғашқы үш ойында жеңіске жеткен «Сиксерс» «Бостонды» өз алаңына қайтарды, «Селтикс» командасын 140:116 есебімен жеңіп, үйіне жіберді. Билл Расселлдің жаттықтырушы ретіндегі алғашқы маусымы Ауербахтың бұрынғы жетістіктерімен салыстырғанда ғана көңіл көншітпеді. Чемберлен сол жеңіске байланысты шампан шарабын қабылдамады, өйткені әлі бір серияны жеңу керек деді. «Уорриорз» командасы бірінші ойынды қосымша уақытқа дейін созды, екі ойында жеңіске жетті. Барри мен Турмондтың өнері таң қалдырды. Бірақ «Филадельфияның» үш 20 ұпай жинаған ойыншысы – Чемберлен, Уокер және Грир – франшизаны 1955 жылғы «Сиракуз» кезеңінен бері алғашқы НБА титулына жеткізді, 24 секундтық сағаттың алғашқы маусымы. Уилт 15 плей-офф ойынында орта есеппен 22 ұпай, 29 допты қайтару, тоғыз нәтижелі пас және 58% ату көрсеткісін көрсетті. Сондай-ақ, ол көптеген доптарды блоктап, 160 еркін лақтыруға қатысты. Уилт осы жылы бірнеше рет төрттік даблды жасаған, мүмкін финалда да. Алайда, доптарды блоктау лига статистикасы ретінде тіркелмеген (және 1973 жылға дейін тіркелмеген), сондықтан оны анықтау мүмкін емес.

Статистика жетекшілері

+ Категория Ойыншы Команда Статистикасы Ұпайлар Рик Барри Сан-Франциско Уорриорс 2,775 Қайтарымдар Уилт Чемберлен Филадельфия 76ers 1,957 Пастар Гай Роджерс Чикаго Буллс 908 FG% Уилт Чемберлен Филадельфия 76ers .683 FT% Адриан Смит Цинциннати Роялз .903 Ескерту: 1969–70 маусымға дейін лигадағы көшбасшылар ұпай, қайтарымдар және пастар бойынша орташа есеп емес, жалпы санымен анықталды.