Кіріспе

18-ші НБА маусымы

1963–64 жылғы НБА маусымы – Ұлттық баскетбол қауымдастығының 18-ші маусымы болды. Маусым «Бостон Селтикс» командасының НБА финалдық сериясында «Сан-Франциско Уорриорс» командасын 4:1 есебімен жеңіп, 6-шы рет қатарынан НБА чемпионы атағын жеңіп аяқталды.

Маусымның қорытындысы

НБА осы маусымда өзінің қызығушылығын одан әрі арттырып, тағы да жаңа көрермендер рекордын орнатты және телеарналарда көрсетілген ойындардан түскен кірісін ұлғайтты. Лигаға деген қызығушылықтың өсуі, әрине, колледждерден келген дарынды ойыншылардың тікелей нәтижесі болды. Соңғы маусымдарда лигаға келген ойыншылар, ондаған жылдар өткен соң да, НБА тарихындағы ең ұлы ойыншылардың қатарында саналады.

Басшы командалар

Биылғы жылы лиганың көп бөлігінің назары екі командаға шоғырланды.

Селтіктер

Бірінші болып «Бостон Селтикс» командасы болды, ол осы кезде ойынның ең ұлы династиясына айналған еді. 50-ші жылдардың жұлдызы Боб Кузи зейнетке шықты, бірақ Ред Ауербахтың командасы оның кеткенінен көп баяулаған жоқ. Кузидің орнына қорғаныс шебері К.С. Джонс келді, ол Ауербахтың қорғанысқа жасаған басымын жалғастырды, сондай-ақ шабуылшы Том «Сатч» Сандерс және орталық ойыншы Билл Рассел де осы бағытта жұмыс істеді. «Бостон» әлі де жақсы пас беруге және ұпай жинауға қабілетті болғанымен, керемет Расселдің жетекшілігімен олардың қорғанысы күшейіп, НБА чемпиондықтарын жеңіп алуға көмектесті. Рассел лигадағы дойбыға (рибаунд) бойынша көш бастады және қазір НБА-да үлкен үлесте соққыны тоқтатумен аты шыққан екі ойыншының бірі болды. «Селтикс» командасының алты ойыншысы әр ойында оннан астам ұпай жинады, ал тағы екі ойыншысы сегізден астам ұпай жинады. Ауербахтың алтыншы ойыншысы Джон Хавличек команданың ең көп ұпай жинаған ойыншысы болды, ол әр ойында 20 ұпайдан астам жинады. Осы белсенді қорғаныс пен өзімшілдіксіз доп лақтырудың үйлесімі «Бостонға» 80 НБА ойынында лигадағы ең жоғары көрсеткіш – 59 жеңіс әкелді.

Патшалық

Celtics-ті жеңуге болатынына сенгендер азаз болды, бірақ Cincinnati Royals осы жылы командасымен жанкүйерлерді таң қалдырып, қуантты, бұл команда NBA-да ең танымал болды. Рочестердегі Royals командасының бұрынғы ойыншысы, жаттықтырушы Джек МакМахон, әрі қарай супержұлдыз Оскар Робертсонға көмектесетін ойыншыны іздеп, соңында тапты. Джерри Лукас таратылған ABL лигасынан келді және бірден командасын күшті қарсыластар қатарына қосты. Ол лигадағы атудың дәлдігі бойынша 53% көрсеткішпен көш бастады, бірақ Робертсон, Джек Твайман және Уэйн Эмбридің қалыптасқан атуын бұзбауға тырысты. Лукас сондай-ақ NBA-дағы қайта соққылар бойынша үшінші орында болды және допты беруге дайын еді. Огайо тарихындағы ең танымал ойыншы, өйткені оның қазіргі кезде аңызға айналған мектеп және колледжтегі карьерасы, Лукас үйде де, сыртта да көрермендердің көп болуына себепкер болды. Лукас 1960 жылғы АҚШ Олимпиадалық баскетбол құрамасында жарқын өнер көрсеткен төртінші жаңадан келген ойыншы болды, және көптеген адамдар оны ондаған жылдар өткен соң да ең үздік әуесқой команда деп санайды. Royals командасының құрамында осы жылы сол құрамадан бес ойыншы болды. Лукастың келуіне қарамастан, Оскар Робертсон Royals үшін тағы бір керемет ойын көрсетіп, MVP деңгейіндегі маусымды өткізді. Оның 840 далалық голы лигада екінші орынды иеленді, ал 85% тиімділікпен жасалған 800 айып тастау лигадағы ең жоғары көрсеткішті құрады. Сол кездегі қатаң ережелерге сәйкес, Робертсон әр ойында 11 нәтижелі пас беріп, лиганың ең күшті шабуылын басқарды. Бұл жарысқа қатысатын жылқы сияқты болған ойын көптеген мүмкіндіктерді ұсынды. Робертсон, мүмкін, ең жақсы допты қайта соққылайтын қорғаушы, әр ойында орташа есеппен 9 допты қайта соқты. Бұл да Робертсонның, Уилт Чемберленнің немесе Билл Расселдің емес, лига тарихындағы ең ұлы ойыншы екендігі туралы ойлар тудырған сирек кездесетін жан-жақты өнер көрсетуі болды. Робертсонның ойынға 31,4 ұпай жинауы, Royals командасының теңгерімді құрамына көмектесті, олар 55 ойын жеңіп, бүкіл маусым бойы Boston командасын қуып жете алмады.

Жауынгерлер

Шығыс дивизиясында 50 ойын жеңгеннен кейін, осы жылы НБА-ның Батыс дивизиясында 40 ойын жеңген үш команда болды. Калифорниядағы екінші маусымында «Сан-Франциско Уорриорз» 80 НБА ойынында 48 жеңіске қол жеткізді, осымен батысты жеңіп алды. Олардың көшбасшысы бұрынғыдай супержұлдыз Уилт Чемберлен болды. Уилт 80 ойынында 2298 рет допты лақтырды, бұл лигадағы ең жоғары көрсеткіш, сонымен қатар 52% тиянақтылықпен 1204 гол соқты, бұл да лигадағы ең жоғары көрсеткіш. Әлсіз пенальти оқушы болғанына қарамастан, Уилт 1016 рет пенальти жасады, бұл оның 36.9 ұпай жинау орташа көрсеткішіне көмектесті, ол тағы да барлық НБА ойыншыларынан жоғары болды. Уилт доптарды қайтарып алу бойынша екінші, доптарды блоктау бойынша бірінші немесе екінші орында болды және 48 минуттық НБА ойынына орташа есеппен 46 минуттан ойнап, ойын уақыты бойынша бірінші болды. Өзінің ойын шеберлігін пастарға дейін кеңейте отырып, Уилт Расселді де басып өтіп, НБА-дағы пастар тізімінде алтыншы орынға ие болды. «Уорриорз» командасында тағы бес 10 ұпайдан көп жинаған ойыншы және жаңадан келген, болашақтың жұлдызы болуға мүмкіндігі бар Нейт Турмонд, жаттықтырушы Алекс Ханнумның жетекшілігімен ойнады.

Құс

Батыста екінші орынды Боб Петиттің жетекшілігімен Сент-Луис Хоукс командасы алды. 31 жастағы жұлдыз НБА-да ұпай бойынша төртінші, ал доптарды қайтарып алу бойынша бесінші орында тұрды. Оның жасаған 608 еркін лақтыру лига бойынша екінші көрсеткішті құрады. Бапкер Гарри Галлатиннің негізгі құрамы Петитке жан-жақты қолдау көрсетті, сондай-ақ құрамында бірнеше бұрынғы ABL жұлдыздары бар еді, олардың ішінде Билл Бриджес та бар.

Лейкерс

Лос-Анджелес Лейкерс Калифорниядағы төртінші жылында 42–38 есебімен ойын өткізді. Команданы Джерри Уэст пен Элгин Бейлордың керемет екеуі жетектеп тұрды. Вест ойын сайын 28,7 ұпай жинады, соның 48% -і сабақтан, ал 83% -і айып тастаудан. Оскар Робертсонмен шайқасқан жан-жақты ойынмен Вест ойынға алты нәтижелі пас пен алты допты ұстау қосты, сондай-ақ қорғаныс шебінде керемет ойын көрсетіп, әр ойында бірнеше допты ұрлады. Бейлор Вестпен тең дәрежеде болды. 29 жастағы ойыншы ойын сайын 25,4 ұпай жинады. 1 метр 98 см биіктігіндегі шабуылшы да ойын сайын 12 допты ұстап, 4,4 нәтижелі пас берді. Фред Шаустың негізгі бестігі екі үлкен жұлдызға жақсы көмектесті, ал Лейкерстің қосалқы құрамы да жақсы болды, бірақ орталық ойын команданың әлсіз тұсы болып қала берді. Шындығында, Бейлор кейде өзі де сол позицияда ойнауға мәжбүр болды, бұл оның жан-жақты ойынның тағы бір мысалы.

Қарулар

Балтимор Баллетс өзінің алғашқы НБА маусымын Батыс дивизионында өткізді, бұл бұрынғы Чикаго клубын ерекше көзге шығарды. Осының салдарынан Цинциннати Роялз командасы НБА финалына шығу үшін Бостонды жеңіп өтуге мәжбүр болды, олардың лигадағы екінші үздік көрсеткішіне қарамастан. Ал Сан-Франциско, лигадағы үшінші үздік көрсеткішке ие болғандықтан, Батыстан тікелей финалға жолдама алатын болды.

Маусымнан кейін

Әр дивизиондағы үш команда плей-оффқа өтті, екінші және үшінші орын алған командалар бірінші турда кездесті. Содан кейін дивизион жеңімпазы екінші турда осы жеңімпазбен кездесіп, НБА финалистерін анықтады. НБА-ның тоғыз командасының тек үшеуі ғана осы плей-оффқа іліге алмады. Цинциннати 34–46 есебімен Филадельфия 76ers командасын үш ойынға екі ойынмен таңқаларлықтай тартысты серияда жеңді, мұнда әр команда өз алаңында өткізген ойындарда жеңіске жетті. Құдайға шүкір, Цинциннатиде олардың үшеуі болды. Сент-Луис Хоукс "Лейкерс" командасын 3:2 есебімен ұтты. Жақсы демалыс алған Бостон клубы Шығыс финалында бес ойынның төртеуінде жеңіске жетіп, "Роялз" командасына айқын хабар берді. Бапкер Джек МакМахон маусым ортасында резервтік шабуылшы Боб Бузерді ауыстырғаны үшін көп сынға ілікті. Бузер Льюкастың келуімен резервтік құрамға көшкен еді. Қазір нашар "Нью-Йорк Никс" командасының негізгі ойыншысы болған "Роялз" командасы плей-офф кезінде бұрынғы әріптесін қатты сағынды, себебі құрамның тереңдігі маңызды фактор болып табылады. Сан-Франциско "Хоукс" командасын төрт ойынға үш ойынмен жеңді. Сент-Луис орталық ойыншысы Зельмо Беатидің тізе жарақаты оның тиімділігін шектеді.

Финалдар

Рассел мен Уилттің классикалық кездесуі НБА финалында болды. Чемберлен плей-оффтағы кез келген ойыншыдан анық артық тұрып, ең көп допты соқты, ең көп айып тастауын орындады, ең көп допты қайтарып алды және, мүмкін, ең көп допты бұғаттады. Бірақ ол және оның командаластары Сэм Джонс пен Джон Хавличектің күшті ойыны көрсеткен Бостонға қарсы тұра алмады, ал Рассел ортада Уилтпен допты қайтару және бұғаттау көрсеткіштері бойынша шамалас болды. Серия бес ойынға ғана созылды, оның төртеуінде Бостон жеңіске жетті. Бостон лиганың ең жақсы екі командасына қарсы өткізген он ойынның сегізінде жеңіске жетіп, баскетболдағы ең үздік команда екенін анық көрсетті. Олар Солтүстік Американың төрт ірі кәсіби спорт лигасында бір команданың қатарынан жеңген ең көп чемпиондық рекордын жаңартты, бұл көрсеткіш бойынша 1953-тен 1956-ға дейін бес рет әлем сериясын жеңген Нью-Йорк Янкистерін және 1956 мен 1960 жылдар аралығында бес рет Стенли кубогын жеңген Монреаль Канадиандарын басып өтті.

Статистика жетекшілері

+ Категория Ойыншы Команда Статистикасы Ұпайлар Уилт Чемберлен Сан-Франциско Уорриорс 2,948 Қайтарым Билл Расселл Бостон Селтикс 1,930 Пас Оскар Робертсон Цинциннати Роялз 868 FG% Джерри Лукас Цинциннати Роялз .527 FT% Оскар Робертсон Цинциннати Роялз .853 Ескерту: 1969–70 маусымға дейін лигадағы көшбасшылар ұпай, қайтарым және пас бойынша орташа есеп емес, жалпы санымен анықталды.