Бас бармақ-білезік бунағының анатомиясы мен эволюциясы
Carpometacarpal joint
Жасы тізегіш буын (CMC) – білезік пен қолдың негізгі бөлігін байланыстыратын 5 буын. Бас бармақ буыны (TMC) ерекше маңызды, әсіресе қарт әйелдердегі артрит жиі кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карпометакарпальды (CMC) буындар – бұл қол білегінде орналасқан бес буын, олар карпаль сүйектерінің дистальды қатары мен бес метакарпаль сүйектерінің проксимальды негіздерімен байланысады. Бас бармақтың CMC буыны немесе бірінші CMC буыны, сондай-ақ трапециометакарпальды (TMC) буыны деп те аталады, қалған төрт CMC буынынан едәуір өзгешеленеді және осы себепті жеке сипатталады.
The carpometacarpal (CMC) joints are five joints in the wrist that articulate the distal row of carpal bones and the proximal bases of the five metacarpal bones. The CMC joint of the thumb or the first CMC joint, also known as the trapeziometacarpal (TMC) joint, differs significantly from the other four CMC joints and is therefore described separately.
Баяу саусағы
Бас бармақтың карпометакарпальды буыны (полекс), сондай-ақ бірінші карпометакарпальды буын немесе трапециометакарпальды буын (ТМБ) деп аталады, себебі ол трапеция сүйегін бірінші метакарпаль сүйегімен байланыстырады, бас бармақтың қалыпты қызмет етуінде маңызды рөл атқарады. Білек пен метакарпальды байланыстыратын ең маңызды буын болып табылады, ТМБ-ның остеоартриті – мүгедекке айналдыратын ауыр жағдай, егде жастағы әйелдерде орташа көрсеткіштен жиырма есе көп кездеседі. Бірінші метакарпальдың пронациясы мен супинациясы оппозиция әрекеті үшін ерекше маңызды.
The carpometacarpal joint of the thumb (pollex), also known as the first carpometacarpal joint, or the trapeziometacarpal joint (TMC) because it connects the trapezium to the first metacarpal bone, plays an irreplaceable role in the normal functioning of the thumb. The most important joint connecting the wrist to the metacarpus, osteoarthritis of the TMC is a severely disabling condition; up to twenty times more common among elderly women than in average. Pronation supination of the first metacarpal is especially important for the action of opposition.
Тіректер
Бірінші КМҚ-ның байланыстар саны мен атаулары анатомиялық әдебиетте кеңінен әртүрлі сипатталады. Бас бармақты тұрақтандыруда ең маңызды үш ішкі қапшықтық және екі сыртқы қапшықтық байланыстарды атап көрсетуге болады:
The description of the number and names of the ligaments of the first CMC varies considerably in anatomical literature. describe three intracapsular and two extracapsular ligaments to be most important in stabilizing the thumb:
Эволюция
Динозаврларда алғашқы сәуледегі өзіндік даму орын алды, ал алғашқы приматтарда нақты дифференциация шамамен пайда болды. Адамның ТМҚ буынының пішіні 5 миллион жыл бұрын қалыптасқан. Эволюция нәтижесінде адамның бас бармағының КМҚ буыны тұрақты екінші және үшінші КМҚ буындары арқылы өтетін оське қатысты 80° пронация, 40° абдукция және 50° иілу бұрыштарында орналасқан. Төрт сүйекше метакарпальдар өзара интерметакарпальдық буындардағы көршілерімен байланысады. Екінші-бесінші буындар – номиналды еркіндік дәрежесі бар (иілу/созу) синовиялық эллипсоидты буындар. Екінші және үшінші буындар, негізінен, иілу-созылу қозғалыстарынан басқа, практикалық тұрғыдан еркіндік дәрежесі жоқ деп есептеледі, бірақ алдыңғы-артқы жылжу (аударма) қозғалыстарын жасай алады. Екінші және үшінші КМҚ буындарының иілу-созу қозғалысының шағын дәрежесі де бар (екіншісі үшін 11 градус, үшіншісі үшін 7 градус). Бұл екі КМҚ буыны қалған үш КМҚ буынына тұрақты осьті қамтамасыз етеді. Төртінші КМҚ буынының қозғалмалылығы байқалады, ал бірінші буыны – екі еркіндік дәрежесі бар екі қуысты буын, ол иілу/созудан басқа, абдукция/аддукция және шектеулі қарсылықты қамтамасыз етеді. Төртінші және бесінші КМҚ буындарының қозғалыстары саусақтардың бас бармаққа қарсы қойылуына көмектеседі. Егер бұл бас бармаққа әсер етсе, онда трапециометакарпальді остеоартрит деп аталады. Карпометакарпальді дөңгелектеу – буын үстіндегі кішкентай, жылжымайтын дөңгелектеудің болуы.
A primitive autonomisation of the first ray took place in dinosaurs, while a real differentiation appeared in primitive primates approximately The shape of the human TMC joint dates back about 5 million years ago. As a result of evolution, the human thumb CMC joint has positioned itself at 80° of pronation, 40° of abduction, and 50° of flexion in relation to an axis passing through the stable second and third CMC joints. Among themselves, the four ulnar metacarpals also articulates with their neighbours at the intermetacarpal articulations. The second to fifth joints are synovial ellipsoidal joints with a nominal degree of freedom (flexion/extension). The second and third joints are however almost essentially immobile and can be considered to have zero degrees of freedom in practice, but capable of anteroposterior gliding (translation) movements. The second and third CMC however also capable of small degree of flexion extension motion (11 degrees of flexion extension motion for the second, while 7 degrees for the third). These two CMC provide the other three CMCs with a fixed and stable axis. While the mobility of the fourth CMC joint thus is perceptible, the first joint is a saddle joint with two degrees of freedom which except flexion/extension also enable abduction/adduction and a limited amount of opposition. Together the movements of the fourth and fifth CMCs facilitates for their fingers to oppose the thumb. When it affects the thumb it is termed trapeziometacarpal osteoarthritis. Carpometacarpal bossing is the presence of a small immovable protuberance over the joint.