Орта ғасырлық Шют қамал үйінің қалдықтары

Кіріспе

Девон, Англиядағы ортағасырлық үйдің қалдықтары. Қараңыз: Жаңа Шут үйі.

Ескі Шут үйі (шамамен 1789 және 20 ғасырлар арасында Шут Бартон деп аталды), Колтон, Аксминстер, Девон маңындағы Шутте орналасқан. Бұл Ұлттық Трастқа тиесілі, Тюдор стиліндегі қосымшалары бар ортағасырлық үйдің қалдығы. 1955 жылдың 14 желтоқсанында І санатқа енгізілді. Бұл орта ғасырлардағы бекініссіз сарайлардың ең маңыздыларының бірі және қазірге дейін сақталған. 1380 жыл шамасында зал-үй ретінде салынған, 16 ғасырдың соңында кеңейтіліп, 1785 жылы ішінара бұзылған. 14 ғасырға жататын үйдің бастапқы бөлігі сақталған, бірақ көп өзгерістер енгізілген. Бұл мақала Бридидің (1955) жұмысына негізделген, алайда Ұлттық Траст үшін 2008 жылы жарық көрмеген Эксетер археологиялық есебі ғимараттың сәулет тарихы бойынша анықтамалық жұмыс ретінде қабылданды. Бұл есеп сер Уильям Петре жасаған 1559 жылғы жаңадан табылған зерттеу деректеріне сүйенеді, онда сол кездегі үйдің барлық негізгі бөлмелері мен олардың ішіндегі заттар тізімделген. Осы деректер негізінде Роджер Уотерхаус 1785 жылға дейінгі үйдің шартты жоспарын жасады.

Сипаттама

1380 жылғы түпнұсқа ғимарат сыртқы өлшемдері 36 фут, 46 фут болатын қарапайым параллелограмм пішіндес болған, ішінде бір үлкен бөлме – үлкен зал болған, ол төбеге дейін созылып, әр жағынан екі-екеуден, барлығы төрт 12 фут биіктіктегі тік қабатты готикалық терезелермен жарықтандырылған. Түпкі кіреберіс есігі солтүстік қасбеттің ортасында сақталған, бірақ екі 12 футтық қабырғалық терезелер кейіннен қабықталған, алайда олардың шекаралары тас қаптамасында әлі де көрініп тұр. Үлкен оттық батыс жағында орналасқан, ал лордтың дастарқаны орналасқан тақтайша шығыс жағында, одан әрі үй шаруашылық ғимараттарына апаратын экрандық дәліз болған. Лордтың жеке пайдалануына арналған жеке бөлме экрандық дәліздің үстіне салынған, бірақ ішінара үлкен залда галерея ретінде кеңейтілген, оның көп бөлігі әлі де төбеге ашық қалған. Бұл жаңа бөлмеге төртбұрышты ғимараттың солтүстік-шығыс бұрышына қосылған сегізбұрышты мұнара арқылы жетуге болады, оған дөңгелек баспалдақпен диастан өтуге болады. Үлкен залдан ас үй, майхана және аспаздыққа апаратын шығыс қабырғадағы экрандық дәліз есігінің тас жақтауы сақталған, бірақ қазір Тюдорлық қосымша қанат 1380 жылғы үлкен залдың шығыс қабырғасына салынғандықтан, ол ішкі есік ретінде қызмет етеді. Үлкен залдың батыс жағындағы үлкен оттық сақталған, ол бөлменің дерлік бүкіл енін алып жатыр және 10 фут тереңдіктегі оттық орны бар. Осы алып оттықтың екі жағындағы сыртқы қабырғалар, күйдірудің салмағынан қабырғаларға түсетін күшті тежеу үшін әлі де сақталған тіреулермен нығайтылған. Бұл оттық Ұлыбританиядағы ең үлкен сақталған ортағасырлық оттықтардың бірі болып есептеледі, оның ені 24 футқа жетеді. 1407 жылғы түпкі құрылысшы Уильям Бонвилльдің өсиеті "ma salle (зал), ma chambre, panetrie (наны дайындалатын асхана), botellie (шарап сақтауға арналған майхана), cusyne (асхана) және pestrine (торты дайындалатын бөлме)" деп сөз етеді. Кейінірек, жоғарғы қабаттағы бөлмелерді қамтамасыз ету үшін үлкен залдың үстіне төбе орнатылды, ал одан кейін ортаңғы қабатты тұрғын үй үшін екінші төбе қосылды. Осы кезде жоғарғы қабаттарды жарықтандыру үшін қосымша кішкентай терезелер қажет болды. Осылайша, ежелгі аркалы жақтаулы төбе үлкен залдың еденінен көрінбейді. Кейіннен аркалы төбелік ағаштарға қазіргі заманғы көлденең қарағайлы тіреулер қосылды, бұл құрылыстың сәнін кемсітеді. Тюдор дәуірінде үй қатты кеңейтілді және көлемі екі еседен астамға ұлғайды, себебі Сисели Бонвилль, Харрингтон баронессасы және Дорсет маркизасы (1460–1529), Бонвилльдің мүлігінің үлкен мұрагері өзгерістер енгізді. Поль отбасы да 16 ғасырдың аяғында бірнеше қосымша ғимараттар салды.

The original 1380 building was a simple parallelogram measuring externally 36 feet by 46 feet, containing a single large room, a great hall, extending up to the roof, lit by four 12 foot pointed arched gothic windows, two on each of the long sides. The original entry door survives in the middle of the northern façade, but the two 12 foot flanking windows were later filled in, although their outlines are still visible in the stonework. The fireplace was at the western end and the dais on which was situated the lord's table was at the opposite eastern end, beyond which was the screens passage leading to the domestic outbuildings. A private chamber for the lord's private occupation was built over the screens passage, but extended partially into the great hall as a gallery, leaving most of it still open to the roof. This new chamber was reached via an octagonal tower added at the NE corner of the rectangular building, accessible from the dias, containing a circular staircase. The stone door frame of the screens passage door in the east wall leading from the great hall into the original out buildings serving as kitchen, buttery and pantry survives, but now as an internal door as the Tudor additional wing was built onto the east wall of the 1380 great hall. At the west end of the great hall the great fireplace survives, spanning almost the whole width of the room, and containing a hearth 10 feet in depth. The external walls on either side of this huge hearth were strengthened by buttresses, still surviving, to counter the outward force exerted on the walls by the weight of the chimney breast. The fireplace is said to be the largest existing mediaeval one in Britain, with a span of 24 feet. The will dated 1407 of William Bonville, the original builder, mentions "ma salle (hall), ma chambre, panetrie (pantry for breadmaking), botellie (buttery for storage of wine) cusyne (kitchen) and pestrine (pastry room)"

At a later period a ceiling was inserted over the whole of the great hall to provide upper floor chambers, and even later a second ceiling was added to provide a middle floor of accommodation. Additional small windows were then required to provide light to the top floors. Thus, the ancient arch braced roof is no longer visible from the floor of the great hall. Modern horizontal pine tie beams were later added to the arched roof timbers, which detract from the grandeur of the structure. In the Tudor age the house was greatly extended and more than doubled in size, due to the alterations of Cicely Bonville, Baroness Harington and Marchioness of Dorset (1460–1529), the great heiress of the Bonville estates. The Pole family also made some additions in the late 16th century.

Бонвилл

Бастапқы зал үйі шамамен 1380 жылы сэр Уильям Бонвилл I (c.1332 1408), Сомерсет, Дорсет және Девонның шерифі салған. Оның өлімнен кейінгі сауалнамасы Корнуолл, Уилтшир, Девон және Сомерсет аймандарына қарасты оның кең аумақтық иеліктерін, соның ішінде Стейплдон және Сок Деннис (Сомерсет), Вест Кингтон (Уилтшир), Вискомб және Саутли, сондай-ақ Мериетті тізімдейді. Сэр Уильям Бонвилл I (1408 жылы қайтыс болды) Мериеттің мұрагері Маргарет д'Аумарльге бірінші әйелі ретінде үйленді. Одан оның үлкен ұлы Джон Бонвилл туды, ол 1396 жылғы 21 қазанда әкесінен бұрын қайтыс болды. Дегенмен, ол Джонның (немесе Генридің) жалғыз қызы және мұрагері Элизабет ФицРоджерге үйленді, ол Сомерсеттегі Чьютон Мендиптен шыққан Джон (немесе Генри) ФицРоджердің қызы еді. Оның өлімінен кейін ол төрт жасар ұлы және мұрагері Уильям Бонвиллді, К. Г., бірінші лорд Бонвиллді (1392–1461) қалдырды. 1449 жылғы 10 наурызда парламентке шақырылуы оны 1-ші барон Бонвилл етті. Ол 1392 жылғы 31 тамызда Шутеде дүниеге келді және сол жерде крещениеден өтті, бұл туралы 1413 жылы Хонитонда өткен жасқа қатысты сауалнама куәландырады. Патша оны 1461 жылғы 8 ақпанда Гартер орденінің рыцары етіп тағайындады. Розалар соғысы кезінде Лорд Бонвилл Томас де Куртенэймен, 5-ші Девон графымен (1414–1458) қатты антагонизмге түсті, бұл негізінен әрқайсысының Девондағы басты билікке ұмтылуына байланысты болды. Куртенэйдің екінші резиденциясы Шуттен небары бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан Колкомб қамалы болды, ал олардың екі иелігінің жақындығы олардың антагонизмін күшейтті. Олар 1455 жылғы 15 желтоқсанда Клис Хит шайқасында қарулы қолдаушыларымен шешуші кездесуге келді, онда Лорд Бонвилл жеңіліске ұшырады, ал граф Шутті тонады және өртеді. Лорд Бонвилл 1460 жылғы 30 желтоқсанда Уэйкфилд шайқасында Ланкастерлердің қолынан ұлы мен немересінің қазасына куә болды, ал 1461 жылғы 18 ақпанда екінші Сент-Олбанс шайқасынан кейін өзінің басын жоғалтты. Бонвилл әулетінің жалғыз тірі қалғаны – оның немересінің алты айлық қызы Сисели Бонвилл, Харрингтон баронессасы және Дорсет маркизасы (1460–1530) болды. Ол Англиядағы ең ірі иеліктердің бірінің мұрагері болды және оның құнды қамқорлығы король Эдуард IV-нің анасы мен күйеуі Кэтрин Невиллге (Уорвик графы Ричард Невиллдің, Король жасаушының және сэр Уильям Гастингстің, КГ, әпкесі) берілді, бірақ ол он алты жасқа келгенде корольдің әйелі Элизабет Вудвиллдің ұлы Томас Грейге үйленеді деген шартпен. Осылайша король әйеліне ұлын тиімді неке арқылы байыту және оны 1-ші Дорсет маркизі етіп асылдандыру арқылы сыйлық беруге мүмкіндік алды.

The original hall house was built in about 1380 by Sir William Bonville I (c.1332 1408), Sheriff of Somerset, Dorset and Devon. His Inquisition post mortem lists his vast land holdings in Cornwall, Wiltshire, Devon and Somerset, including Stapyldon and Sock Dennis (Somerset), West Kington (Wiltshire), Wiscombe and Southleigh and Meriet. Sir William Bonville I (d. 1408) married as his first wife Margaret d'Aumarle, the heiress of Meriet. By her he had his eldest son Sir John Bonville, who pre deceased his father when Sir John died 21 October 1396. He had, however, married Elizabeth FitzRoger, the daughter and sole heiress of John (or Henry) FitzRoger of Chewton Mendip, Somerset, by whom he left on his death a four year old son and heir William Bonville, K. G., first Lord Bonville (1392–1461), whose summons to Parliament on 10 March 1449 made him 1st Baron Bonville. He was born and baptized at Shute on 31 August 1392, as his Proof of age inquisition held at Honiton in 1413 attests. He was appointed by the king a Knight of the Garter on 8 February 1461. During the Wars of the Roses, Lord Bonville formed a deep enmity with Thomas de Courtenay, 5th Earl of Devon (1414–1458), largely based on the wish of each man to be the pre eminent power in Devon. Courtenay had as his secondary seat Colcombe Castle, only a few miles from Shute, and the proximity of their two estates served to fuel their enmity. They met decisively with their armed followers at the Battle of Clyst Heath, on 15 December 1455, at which Lord Bonville was defeated and after which the Earl sacked and pillaged Shute. Lord Bonville witnessed the killing of both his son and grandson by Lancastrians on the same day at the Battle of Wakefield on 30 December 1460, and was himself beheaded on 18 February 1461 after the Second Battle of St Albans. The sole survivor of the Bonville dynasty was his grandson's six month old infant daughter Cicely Bonville, Baroness Harington and Marchioness of Dorset (1460–1530). She was then heiress to one of the greatest estates in England and her valuable wardship was granted by King Edward IV to her mother and stepfather, Katherine Neville (sister of Richard Neville, 16th Earl of Warwick, The King Maker, and Sir William Hastings, KG, but on the condition that she would at the age of sixteen become the wife of Thomas Grey, the son of the King's wife Elizabeth Woodville, by her first husband Sir John Grey of Groby. Thus the king could reward his wife by enriching her son by an advantageous marriage and ennobling him as 1st Marquess of Dorset.

Сұр

Сесили Розалар соғысынан аман қалды және алғашқы Тюдор патшасының бейбіт билік кезінде Шут үйін ортағасырлық зал үйінен әсем Тюдор резиденциясына айналдыруға кірісті. Ол өмірінің көп бөлігін Уорвикширдегі Астли қаласындағы Астли қамалында, Грей әулетінің атамекенінде өткізіп, сонда жерленді. Оның шөбересі және соңғы мұрагері – 1554 жылы жазаланған леди Джейн Грей болды, осыдан кейін Бонвилл мұрасының барлығы коронаға өтті.

Петре

Сер Генри Грей, 3-ші Дорсет графы және оның қызы леди Джейн Грейдың сотталып, жазасын өтегеннен кейін, Мэри патшайым Бонвилл иеліктерін өзінің бас хатшысы сэр Уильям Петреге берді.

Полюс

1560 жылы Коллифордта сэр Уильям Петре «Шут үйінің үйін, құрылыс материалдарын және жиһаздарын» Уильям Полға, Эсквайрға (1515–1587) 300 фунт стерлингке сатты. Бұл, әдетте, Полардың Шутты алғаш салған сэр Уильям Бонвиллдің бауырының алыс туыс екендігімен сәйкес келді. Пол Ішкі ғибадатхананың қазынашысы, әділет судьясы (JP) және 1545 жылы Лайм Регис, 1553 жылы Бридпорт және 1559 жылы Батыс Лу үшін парламент депутаты болды. Ол Кольтон шіркеуінде қарапайым тас плитаның астында, көп тозығы жеткен жазуы бар науқаста жерленген. 1562 жылы Пол Шуттегі тағы сегіз жүз акр жерді жылдық 16 фунт стерлингтік жалдау ақысымен 1200 жылға жалға алды. Оның ұлы, сэр Уильям Пол (1561–1635), антиквар, 1618 жылы жақын орналасқан Колкомб қамалына зейнетке шықты және кейін бір күні былай деп жазды: «Әкем сэр Уильям Петренен (Шут) үйін және паркін алды, өмірінің соңына дейін онда тұрды және маған қалдырды, ал менің үлкен ұлым Джон оны менен алды».

Ұлттық қор

Қазір бұл жерді Ұлттық қор басқарып отырғанымен, поляктардың ұрпақтары – Pole Carew отбасы онда тұру құқығын сақтайды. Бұрынғы күзетшілер Кристофер Пол Кэру және оның әйелі Джиллиан 2008 жылы қызметтен бас тартты. Үйдің басты бөлігі 2011 жылдың көктемінде жалдамаға берілді. Қақпа үйі жеке Landmark Trust қорына жалға берілді, ол оны демалыс үшін жалдамаға ұсынады.

Джон Свэттің суреті

Девон топографы, пастор Джон Свэте, 1795 жылғы 29 қаңтардағы саяхатында Шуттен өтіп, Колитоннан келген соң, өз "Күнделігіне" мынадай жазба жасады: "Енді төбеге көтеріліп, Шуттың ескі үйін көріп қалдым, оның көп бөлігі бұзылыпты. Жолдан қарағанда ол эскиздегідей (оң жақта қараңыз), алды мен артында шығыңқы мұнаралары бар, қамал тәрізді ғимарат. Қамалдың тік арт жағында асқақ қондырғылары бар мұнара тұр, ол шіркеу немесе капеллаға тиесілі сияқты көрінеді (яғни, Сент-Майкл шіркеуі). Бұл үйіндіге жоғары көтерілген асыл ағаштар көрнекті рельеф берді, ал одан әрі көз жоғары төбеге жетті". Ол 1455 жылы Клист Хитте Бонвилл мен Куртенэй арасындағы қарулы қақтығыс туралы айтады, оны жеке шайқас деп түсіндіреді, сондай-ақ Рисдонның Куртенэйдің қарсыласына көрсеткен қайсарлығы туралы әңгімесін қосады: Бонвилл қателікпен қылышын тастап алғанда, Куртенэй оның қозғалысын тоқтатқан және өзі де қылышын тастап, екеуі де "бір-бірін мейіріммен құшақтасты". Қазіргі заманғы тарихшылар оқиғаны осылай әдептілікпен баяндамайды, шындығында Куртенэйдің Бонвиллге деген жеккөрушілігі соншалықты күшті болған, ол 1461 жылы Сент-Олбанс шайқасынан кейін, басыбайлы король Генрих VI-ны оны өлімге кесуге сәтті көндірді. Шуттың Поулдерге қатысты тарихын баяндағаннан кейін, Свэте Ескі Шуттың күшіне тозуға бастағанын атап өтті: "Осылайша, екі бәсекелес отбасы – Колкомб пен Шут жоқ болды, екі резиденция бір мырзаны өз иесі деп мойындады. Бірақ уақыт өте келе отбасылардың орнына, резиденциялар бір-бірімен бәсекелесе бастады, Шут Поулдер отбасының осы жерге көшуі арқасында басымдыққа ие болды, ал Колкомб қамалы қараусыз қалды және қирап, урандыға айналды. Енді, отбасының жаңа үйге көшуімен, Шут та сондай тағдырға ұшырауда". Свэте Шутқа жасаған сапары туралы баяндамасын, уақыт жетіспегендіктен, "Шут қақпасының" эскизін жасамағанына өкінумен аяқтады: "Ол өте ерекше және көркем, оны жіберуге болмайды", – деп жазады және осы мақсат үшін қайта оралуға үміттенеді.

The Devon topographer Rev. John Swete passed by Shute on his excursion of 29 January 1795, and recorded the following in his "Journal", having just left Colyton: "I had now, by ascending somewhat of the hill, got in sight of the Old House of Shute, a good deal of which has been taken( down). From the road it is seen as in the sketch (see at right), an embattled edifice of a castellated figure with projecting towers both in front and behind. A tower with pinnacles rear'd itself close at the back of the castle appearing as if it belonged to a church or chapel;" (i. e. St Michael's Church) "a fine relief was given to the whole of this pile by means of some noble trees that rose high behind it and over all was beheld (an) elevated hill." He continues to relate the story of the armed encounter of Bonville and Courtenay at Clyst Heath in 1455, which he understood to have been a battle of single combat, adding Risdon's story of the gallantry displayed toward his opponent by Courtenay when Bonville accidentally dropped his sword whereupon the former stood still and cast away his sword also, and to end the contest the two "lovingly embraced one another". Modern historians relate the incident without any such niceties, and indeed so bitter remained Courtenay's hatred of Bonville that he it was who successfully urged the unwilling King Henry VI to execute him after the Second Battle of St Albans in 1461. After having set out the descent of Shute to the Poles, Swete noted that Old Shute was becoming neglected: "Thus the two rival families of Colcombe and Shute being no more, the two seats acknowledg'd one gentleman as their lord. But in process of time instead of the families, the seats themselves became rivals to one another and, Shute getting the superiority by the translation of the Pole family thither, Colcombe Castle became deserted and mouldered into a ruin and now in its turn, by another removal of the family to the new house, Shute is experiencing the same fate". He finishes his account of his visit to Shute by regretting due to lack of time his not having made a sketch of Shute Gateway "Which is by far too remarkable and picturesque to be omitted", and hopes to return again for the purpose.