Кіріспе

Неміс орта қашықтыққа жүгіруші, неміс-американдық саясаткер және драматург Отто Пол Эберхард Пелцер (8 наурыз 1900 – 11 тамыз 1970) – 1920 жылдары әлемдік рекордтарды жаңартқан неміс орта қашықтыққа жүгіруші. 800 метрге қатысты Пелцер Тед Мередиттің көп жылдар бойы сақталған 1:51.6 минуттық рекордын 0,3 секундқа жақсартты, бұл 1926 жылдың шілдесінде Лондонда орындалды. 1000 метрге ол 1927 жылдың шілдесінде Парижде 2:25.8 секундтық әлемдік рекордты орнатты, ал 1500 метрге Пелцер Пааво Нурмидің 3:52.6 секундтық рекордын бұзып, 1926 жылдың қыркүйегінде Берлинде 3:51.0 секундпен жаңа рекордты тіркеді. Пелцер – бір уақытта 800 метр және 1500 метр қашықтықтары бойынша әлемдік рекордтарды иеленген жалғыз спортшы, ал Себастьян Коу осы көрсеткіштерді елу жылдан кейін қайталады.

Өмірбаян

Холштейндегі Эллернбрук Драгеде туған Пелцер балалық шақтағы денсаулығының нашарлығына қарамастан, сәтті спортшыға айналып, жиырма екі жасында алғашқы неміс чемпионатында жеңіске жетті. 1918 жылы Мюнхенде университетке түсіп, TSV 1860 клубына қосылды, онда оны «Отто дер Зельтсаме» (Отто Есімді) деп атады. Ол Мюнхенде білімін жалғастырып, 1925 жылы докторлық диссертациясын қорғады. 1926 жылы ол Лондонның Стэмфорд Бридж стадионында өткен ААА чемпионатында шақырылған неміс спортшыларының бірі болды, онда 800 метрлік жүгірісте жеңіске жетіп, 1924 жылғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 1920 жылғы Олимпиадаға қатысуға тыйым салынған Ұлыбританиялық Дуглас Лоуды жеңді. 1926 жылы Берлинде Пелцер, Финляндиялық Пааво Нурми, Швециялық Эдвин Вайд және Германиялық Герберт Бохер қатысқан арнайы 1500 метрлік жарыс өтті, оны Пелцер жаңа әлемдік рекордты орнатып жеңді. 1928 жылы Амстердамда өткен Олимпиада ойындарына неміс спортшыларына тағы да қатысуға рұқсат берілді, Пелцер команда жетекшісі болып сайланды. Ол 800 метрлік жарысқа қатысуға жеткілікті күш жинады, бірақ финалға ілікпеді. 1932 жылы ол команда капитаны болды, алайда нашар ұйымдастыру салдарынан неміс командасы Олимпиаданың қиын трассасында тік аяқ киіммен жүгіруге мәжбүр болды. Пелцер финалға өтті, бірақ жарысты аяқтамады. 1933 жылы ол нацистік партияға және SS-ке қосылды. Бірақ 1935 жылдың маусымында ол «жастармен гомосексуалдық қатынас жасағаны үшін» 18 айға бас бостандығынан айырылды. Ол спортпен айналысуын тоқтату шартымен мерзімінен бұрын босатылды, бірақ 1937 жылы қайтадан тұтқындалды. Данияда, Финляндияда (қарға ұйықтап, бронхитке шалдықты) және Швецияда уақыт өткізгеннен кейін, ол 1941 жылы өзіне тағылған айыптар алынып тасталатынына сенімді болғаннан кейін Германияға оралды. Алайда ол қайтадан тұтқындалып, 1945 жылдың 5 мамырында лагерь босатылғанға дейін Маутхаузен концлагеріне жіберілді. 1950 жылдары Германияда гомосексуализм қылмыс болып саналғандықтан және Пелцер Германияның жеңіл атлетика қауымдастығы (DLV) мен Карл Диммен келіспеушілікте болғандықтан, Германияда спортшыларды жаттықтыру мүмкіндіктері шектеулі болды. Ол Мельбурн Олимпиадасы туралы баяндама жазу үшін неміс газетінен тапсырыс алды, ал Олимпиададан кейін әртүрлі ұлттық жеңіл атлетика ұйымдарында жұмыс іздеуге тырысты. Соңында ол Үндістанға келіп, Нью-Делидегі ұлттық жеңіл атлетика стадионында жаттықтырушы болып жұмыс істеді және «Олимпиадалық жастар Дели» клубын құрды, кейіннен оның құрметіне «Отто Пелцер еске алу клубы» деп аталды. 2000 жылы DLV үздік спортшыларды марапаттау үшін Отто Пелцер медалін тағайындады.