Электр тогынан қорғанудың маңызды әдісі – электр байланысы. Бөлмедегі металл заттарды біріктіру арқылы қауіпсіздік қамтамасыз етіледі, тоқ соғу қаупі азаяды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Электр тоқ соғудан қорғану әдісі
Method of protection from electric shock
Электрлік байланыс – бұл электр тоғын өткізуге арналмаған бөлмедегі немесе ғимараттағы барлық ашық металл заттарды қасақана түрде электрлік тұрғыдан қосу практикасы, ол электр тоқ соғудан қорғау үшін жасалады. Байланыс электрлік потенциалдардың айырмашылығы бар металл беттер арасындағы электр доғасын азайту үшін де қолданылады. Егер электр оқшаулағында ақаулық туындаса, бөлмедегі барлық байланыстырылған металл заттар шамамен бірдей электр потенциалына ие болады, сондықтан бөлмеде жүрген адам әртүрлі потенциалға ие екі затқа тимейді. Тіпті алыс жермен байланыс үзілсе де, адам қауіпті потенциалдар айырмашылығынан қорғалады.
Electrical bonding is the practice of intentionally electrically connecting all exposed metal items not designed to carry electricity in a room or building as protection from electric shock. Bonding is also used to minimize electrical arcing between metal surfaces with electrical potential differences. If a failure of electrical insulation occurs, all bonded metal objects in the room will have substantially the same electrical potential, so that an occupant of the room cannot touch two objects with significantly different potentials. Even if the connection to a distant earth is lost, the occupant will be protected from dangerous potential differences.
Түсіндірме
Электр энергиясы бар ғимаратта қауіпсіздік мақсатында құбырлар сияқты барлық металл заттарды жер желісіне қосып, эквипотенциалды аймақ құру қалыпты жағдай. Бұл Ұлыбританияда көптеген ғимараттар бейтарап және жер өткізгіштері біріктірілген TN-C-S жерге қосу жүйесімен жабдықталғандықтан жасалады. Электр есептегішке жақын бұл өткізгіш екіге бөлінеді: тұтынушы блогындағы жер және бейтарап шиналары. Егер нейтральға жер қосылымы жоғалса, нейтральға қосылған барлық сымдар мен басқа да заттар желілік кернеумен зарятталады. Біріктірілуі мүмкін заттардың мысалдары: металл су құбырлары, газ құбырлары, орталық жылу және кондиционер жүйелеріне арналған арналар, ғимараттардың ашық металл бөліктері, мысалы, қол тұтқалары, баспалдақтар, сатылар, платформалар және едендер. Электр құрылғысының жерге қосылмаған металл корпусына тиген адам, сондай-ақ жерге қосылған металл затты ұстағанда, егер құрылғыда ақаулық болса, электр тогының соққысынан қауіп көреді. Егер барлық металл заттар қосылса, ғимараттағы барлық металл заттар бірдей потенциалда болады. Осылайша, бір уақытта екі «жерге» тигенде электр тогының соққысынан қорғануға болады. Біріктіру, әсіресе, ванна бөлмелері, бассейндер мен фонтандар үшін маңызды. Бассейндер мен фонтандарда, белгілі бір мөлшерден асатын кез келген металл зат (қуат тізбегінің өткізгіштерінен басқа) барлық өткізгіштердің бірдей потенциалда болуын қамтамасыз ету үшін біріктірілуі тиіс. Бассейн жерге көмілгендіктен, ол электр панелінің жерінен жақсырақ жер болуы мүмкін. Барлық өткізгіш элементтер біріктірілген кезде, жүзушінің денесінен электр тогының өту ықтималдығы төмендейді. Бетон бассейнде, тіпті бетонның арматуралық сымдары да ақаулық кезінде қауіпті потенциал градиенттерінің пайда болмауын қамтамасыз ету үшін біріктіру жүйесіне қосылуы керек.
In a building with electricity, it is normal for safety reasons to connect all metal objects such as pipes together to the mains earth to form an equipotential zone. This is done in the UK because many buildings are supplied with a TN−C−S earthing system where the neutral and earth conductors are combined. Close to the electricity meter this conductor is divided into two, the earth and the neutral busbar in the consumer unit. If the ground connection to the neutral is lost, all wiring and other objects tied to the neutral will be energized at the line voltage. Examples of articles that may be bonded include metallic water piping systems, gas piping, ducts for central heating and air conditioning systems, and exposed metal parts of buildings such as handrails, stairs, ladders, platforms, and floors. A person touching the un earthed metal casing of an electrical device, while also in contact with a metal object connected to remote earth, is exposed to an electric shock hazard if the device has a fault. If all metal objects are connected, all the metal objects in the building will be at the same potential. It then will not be possible to get a shock by touching two 'earthed' objects at once. Bonding is particularly important for bathrooms, swimming pools, and fountains. In pools and fountains, any metal object (other than conductors of the power circuit) over a certain size must be bonded to assure that all conductors are at the same potential. Since it is buried in the ground, a pool can be a better ground than the electric panel ground. With all the conducting elements bonded, it is less likely that an electric current will find a path through a swimmer. In concrete pools, even the reinforcing bars of the concrete must be connected to the bonding system to ensure no dangerous potential gradients are produced during a fault.
Жердің қорғауы
Жерге қосылған (жерделген) бейтарапты жүйеде, жабдықтың ток өткізбейтін барлық металл бөліктерін басқы қызмет панелінде жерге қосу, ақаулар салдарынан туындайтын токты (мысалы, құрылғының корпусына немесе шассиіне тиетін "фазалық" сым) жерге бағыттайды. ТН жүйесінде, орнату жерінен трансформатордың бейтарабына тікелей қосылған жағдайда, жерлеу арқасында тармақтың артық токтан қорғайтын құрылғысы (фиуза немесе автомат қосқыш) ақауды жылдам анықтап, тізбекті үзуге мүмкіндік береді. ТТ жүйесінде, трансформатордың бейтарабына тікелей қосылмағандықтан кедергісі жоғары болған жағдайда, қалдық ток құрылғысын (ҚТҚ) пайдалану қажет, ол ажыратуды қамтамасыз етеді. ҚТҚ сондай-ақ кішкентай жер ақауларын жылдам ажырату қажет болған басқа жағдайларда да қолданылады (адамның кездейсоқ немесе зақымдалған сымдарға тиюі сияқты).
In a system with a grounded (earthed) neutral, connecting all non current carrying metal parts of equipment to earth ground at the main service panel will ensure that current due to faults (such as a "hot" wire touching the frame or chassis of the device) will be diverted to earth. In a TN system where there is a direct connection from the installation earth to the transformer neutral, earthing will allow the branch circuit over current protection (a fuse or circuit breaker) to detect the fault rapidly and interrupt the circuit. In the case of a TT system where the impedance is high due to the lack of direct connection to the transformer neutral, a residual current device (RCD) must be used to provide disconnection. RCDs are also used in other situations where rapid disconnection of small earth faults (including a human touching a live wire by accident, or damage) is desired.
Эквипотенциалдық байланысу
Эквипотенциалды байланыстыру – металл конструкцияларды электрлік тұрғыдан байланыстыру арқылы олардың барлық жерде бірдей кернеуде болуын қамтамасыз ету. Электр орнату жұмыстарына қатысты нақты ережелер елге, жергілікті жерге немесе электр қуатын жеткізуші компанияға байланысты өзгереді. Эквипотенциалды байланыстыру тарату желісі ғимаратқа кіретін жерден бастап кіріс су және газ жүйелеріне дейін жасалады. Бұл, сондай-ақ, ванна бөлмелерінде де жүзеге асырылады, онда ванна бөлмесінен шығатын барлық ашық металл, соның ішінде металл құбырлар және электр тізбектерінің жерлері әрқашан бірдей потенциалда болуын қамтамасыз ету үшін бір-бірімен байланыстырылуы тиіс. Пластмасса құбырлармен жабдықталған металл бөлшектерді қоса алғанда, металлдан оқшауланған объектілерді байланыстыру міндетті емес, бірақ көп қабатты үйлерде, пәтерлерде және кеңсе/коммерциялық құрылыстарда қолданылатын металл тіреулер мен каркастарды пайдаланған жағдайда байланыстыру қажет.
Equipotential bonding involves electrically connecting metalwork so that it is at the same voltage everywhere. Exact rules for electrical installations vary by country, locality, or supplying power company. Equipotential bonding is done from where the distribution wiring enters the building to incoming water and gas services. It is also done in bathrooms where all exposed metal that leaves the bathroom including metal pipes and the earths of electrical circuits must be bonded together to ensure that they are always at the same potential. Isolated metal objects, including metal fittings fed by plastic pipe, are not required to be bonded with the exception of construction utilizing metal stud work and framing seen in many taller condominium, apartment, and office/commercial construction.
Әуе кемесінің электрлік байланысы
Ұшақтарда электрлік байланыс радио және навигациялық құралдардың жұмысына кедергі келтіретін статикалық электрдің жиналуын болдырмайды. Бұл байланыс сондай-ақ, токтың ұшақ қаңқасы арқылы ең аз доғамен өтуіне мүмкіндік жасап, молниядан қорғауды қамтамасыз етеді. Электрлік байланыс ұшақ отын бактерілері мен шлангтеріндегі қауіпті статикалық разрядтардың алдын алады.
In aircraft, electrical bonding prevents static electricity build up that can interfere with radio and navigational equipment. Bonding also provides lightning protection by allowing the current to pass through the airframe with minimum arcing. Bonding prevents dangerous static discharges in aircraft fuel tanks and hoses.