Кіріспе
1864 жылы аяқталған, Cariboo Road қысқа жолы, Йельді Ashcroft арқылы Баркервиллге жалғастырып, Дуглас жолындағы басым бөлік трафикті тоқтатты. Осының салдарынан, көптеген қоныс аударушылар Пембертон аймағын тастап кетті. Аталған порт пен аймақ 1850 жылдары Гудзон шығанағы компаниясының геодезисі және Ванкувер аралы колониясының Бас геодезисі болған Джозеф Деспард Пембертонның құрметіне аталды. Джозеф Пембертон, шамасы, бұл аймаққа ешқашан келмеген. 1874 жылға қарай, тек бірнеше қоныс аударушы қалды және жергілікті халық әдеттегі тіршілік салтына қайта оралды. 1882 жылы сайлаушылар тізімінде бір ғана есім тіркелді. Пембертон үйі 1890 жылдардың ортасында тасталып қалды.
Ауыл шаруашылығы
Бұл бөлім Райан сағасының оңтүстігіндегі ауыл шаруашылығын сипаттайды. Пембертон Медоуз осы нүктеден солтүстікке қарай жатыр. Жұбайы жергілікті халықтан болған Джон Кьюри 1885 жылға қарай тұрақты тұрғын ретінде тіркелді, серіктестері Дугальд Макдональд пен Оуэн Уильямспен бірге үлкен жер иелігіне ие болды. 1888 жылы Кьюри мен Макдональд қазіргі Пембертонның солтүстік бөлігін қамтитын екі учаскені алдын ала иеленді. Макдональд 1890 жылы кетіп қалды. Джон Кьюри 1895–1901 жылдары Пембертон Медоуз пошта бөлімінің алғашқы меңгерушісі болды. Кейінірек берілген анықтамадан өзгеше, сол кезде Пембертон Медоуз қазіргі Пембертонды да қамтыды. Жалпы дүкен/пошта кеңсесі оның шаруашылығындағы ағаш үйдің ішінде орналасқан, ол Пембертонның солтүстік-батысында болды. Пошта Лилует арқылы тасымалданды. Бірнеше жылдан кейін пошта кеңсесі кейіннен анықталған Пембертон Медоузда қайта ашылды. 1895 жылы Уилл Миллер Миллер сағасының болашақта орналасатын жанындағы солтүстік-батысқа қарай алдын ала иеленді. Ағасы Бобпен бірге қосымша жер сатып алып, 1912 жылы оны Хоу Саунд, Пембертон Вэлли және Солтүстік темір жолы (HSPV&N) компаниясына сатты. Пембертонның шығысында алдын ала иеленген Петтит 1900-ші жылдардың басында жерін Чарльз Барбурға сатты. Керри отбасы сонымен қатар тамақ пен тұруға орын берді, бұл дәстүрді 1903 жылы мүлікті сатып алған мал шаруашылығымен айналысатын Леонард Нилл жалғастырды.
Ертедегі қауымдастық
ХХ ғасырдың басында Джон Маккензи Барбур жерінде дүкен ашты. Солтүстіктегі шағын көл оның есімін алып жүр. 1910 жылдары Пембертон сауда компаниясы (PTC) дүкенді сатып алып, менеджер ретінде Дж. Фрэнк Брокауды тағайындады. Броков 1912–1915 жылдары Агертон пошта бөлімінің алғашқы бастығы болды. Агертон атауының шығу тегі белгісіз. Бір мүмкіндік – латынша "ager" сөзі, яғни "егістік", екіншісі – "үлкен қала" деген сөздің аббревиатурасы. Пошта бөлімі бұрынғы Кьюри ранчосынан көп алыс емес орналасқан, онда Пембертон Медоуз пошта бөлімі он жыл бұрын жабылған еді. Алайда, дүкен тез арада HSPV&N теміржол станциясына жақындады (бірақ ол станция сол жерде ешқашан салынбады). Боб Маклоклан 1914 жылы станция жанында қайта жаңартуға дейін бірнеше жыл бойы алғашқы Пембертон қонақ үйін басқарды. Он жылдар өткен соң, бұл ғимарат Пембертон Мотор қонақ үйінің бірінші бөлігіне айналды. 1920 жылдардың соңында қонақ үйде ішкі санитарлық тораптар шектеулі болды. Оның иесі – Уильям Тактың әйелі, "Тынық мұхиты Ұлы Шығыс темір жолының" (PGE) жол бастығы. Асханада пойыз жолаушыларына қызмет көрсетілді, кейіннен алкогольге лицензия алды. Бизнес қысқа мерзім ішінде бірнеше қоғамға ауысты. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскери шақыру тұрғындар санын уақытша азайтса да, теміржолдың болуы көптеген жаңа отбасыларды тартты. PTC дүкені салынған теміржол станциясынан шамамен бір шақырым қашықтықта болды, ал Чарльз Веллингтон 1914 жылы станция жанында жоғарғы қабатында тұрғын үйі бар дүкен ашты. 1915 жылы Уильям К. Кильц PTC басқаруын қабылдады. 1923 жылы ол Криксайдтағы алғашқы дүкенді ашу үшін кетіп қалды. 1920 жылдары штатқа қосылған Джозеф Тайлфер PTC дүкенінің менеджері болды. Олардың жанындағы пансионатта алты бөлме болды. 1930 жылы PTC станцияға жақынырақ көшіп, дүкенші үшін жоғарғы қабатта тұрғын үйімен жабдықталды. 1931 жылы Пембертон қауымдық залы салынды, ол Пембертон Медоусындағы Boys' Club залының орнына Пембертон қауымдық билерін өткізді. Сол жылы Пембертон және аудан сауда кеңесі құрылды, ал Агертон пошта бөлімі Пембертон деп қайта аталды. 1934 жылы PTC дүкені шамнан тамған бензиннің жаңа балшықпен қапталған жоғарғы қабатқа тиюінен толығымен өртеніп кетті. Дүкендегі сейф пен бірқатар тауарлар сақталды. Уэллингтонның дүкені уақытша қауымдық залда жұмыс істегеннен кейін сатып алынып, Тайлфер дүкені ретінде танылды. Онжылдықтар бойы теміржол станциясында жалғыз телефон болды. 1940 жылдары Тайлфер дүкенінде провинциялық үкіметтік желімен қызмет көрсететін телефон болды, ол теміржол желілері арқылы жұмыс істеді. 1941 жылы құрылған Пембертон және аудандық кооперативтік қауымдастығы негізінен картоп тасымалдауға арналған теміржолға жақын қойманы ұстады, сонымен қатар Прендергаст ханым басқаратын кішкентай дүкенді басқарды. 1940 жылдары негізгі көшеде қауымдық зал, Боб Тейлордың гаражы, Тайлфер дүкені, қонақ үй, Прендергаст дүкені және Джек Тайлфердің гаражы орналасқан. Тейлор Пембертон экспрессін (PX) басқарды, ол экспресс-жүктерді, жалпы жүктерді, жеке хаттарды және азық-түлік тауарларын жеткізді. Ол такси, көлік жалға беру және өнімдерді тасымалдау қызметтерін ұсынды. Сондай-ақ, ол бензин, ауыл шаруашылығы техникасы және жылжымайтын мүлікті сатты. Уоррен Тайлфер дүкенінде Прендергасттың кішкентай дүкенімен салыстырғанда, әртүрлі тауарлар көп болды, ол 1948 жылы жабылған еді. 1950 жылдары Прендергаст ғимараты Венделл мен Гретилл Уотсонның кафесіне айналды. 1951 жылы Бридж-Ривер электр энергиясын өндіру жобасы аяқталып, Пембертонға электр қуаты келді. 1953 жылы Британдық Колумбия телефон компаниясы Сквамиш станциясы арқылы қосылған партиялық желілерді орнатты. 1958 жылы Пембертон қаласында автоматты телефон станциясы ашылды. Ауыл 1956 жылы құрылды. Братрстон мен МакНалли 1952 жылы Джек Тайлфердің гаражы мен Форд агенттігін сатып алды, бірақ ғимарат 1964 жылы алғашқы дәріханаға айналды. 1956 жылы Пембертон және аудандық несие одағы құрылды, ал екі жылдан кейін Новая Шотландия банкі аптасына екі рет ашылды. 1957 жылы Уорреннің (Тейлфер) дүкені жеке азық-түлік және теміржол дүкендеріне бөлінді. Соңғысы 1964 жылы кір жуу залын ашты. 1961 жылы RCMP бөлімшесі құрылды.
Теміржол
1873 жылы Пембертон аймағы арқылы өтетін бағыт Канаданың трансконтиненттік темір жолы жобасы үшін қарастырылған, бірақ қабылданбады. 1909 жылы HSPV&N темір жолы Нилл ранчосын және Миллер жерін сатып алды. 1911 жылы компания Пембертон аймағының төңірегіне иелік етті. HSPV&N Скуамиш және Агертон елді мекендеріне жақын қалалар салуды жоспарлады, ал біріншісін Ньюпорт деп атады. Бұрынғы Нилл жері 74 лотқа бөлінді, ал бұрынғы Миллер жері ірі участоқтарға бөлінді. Компания қиын жағдайға түскеннен кейін, Фоли, Уэлч және Стюарт 1912 жылы Тихоокеандық Ұлы Шығыс темір жолы (PGE) деген атпен желі салуға келісті. 1914 жылдың ақпан айында PGE Ньюпортты Скуамиш деп қайта атады. 1914 жылдың қазан айының басында темір жол Пембертон аймағына жетті. Сол айдың соңында Скуамиштен келген алғашқы пойыз Пембертонға келгенде, жолаушылар дөңгеленген уақытша платформаға түсті және апталық почта тасымалы басталды. Жолаушылар тасымалының ондаған жылдарында Пембертон тұрақты аялдама болды. 1914 жылы оңтүстік-батысқа қарай 7 км жердегі Тисдалл станциясы да ашылды, бірақ жылдар бойы үзіліспен жұмыс істеді. Шығысқа қарай Керри тауына және одан да алысқа байланыс болды. Бу машиналары дәуірінде су мұнарасы тұрды. «Пембертон станциясы» деген сөздің алғашқы рет қолданылғаны 1919 жыл. Станция атауының Агертоннан ресми түрде қалай өзгергенінің нақты күні белгісіз, бірақ 1922 жылға қарай бұл фактісі анық болды. Шамамен 1932 жылы Лилует өзенінің үстіндегі ағаш көпірдің орнына болаттан жасалған көпір салынды. Станцияның оңтүстік жағында үш жолдың қосылатын жері болды. Кейінірек 1958 жылы станция қызметкерінің үйі және 1962 жылы жаңа станция салынды. 2002 жылдың қазан айында «Cariboo Prospector» пойызының тоқтатылуымен жолаушылар пойызы қызметі аяқталды.
Жолдар, жолдар, паромдар және көпірлер
1877 жылы Пембертон арқылы салынған Лилует мал жолы, құнына қарағанда шектеулі пайда әкелді. Төрт жыл бойы күткеннен кейін, жол біртіндеп тозып, құлдырады. 1891 жылы жаңару жұмыстары жүргізілді, бірақ бұл бағыт танымал болған жоқ. Боб Миллер Пембертонда алғашқы арба жолын салды. 1909 жылы кейінірек салынған PGE көпірінің солтүстігіне Қызыл көпір орнатылды. 1914 және 1915 жылдары Лилует өзенінің солтүстік жағалауымен, шығыс жағынан Керри тауына дейін 10 шақырымдық жол салынды. Бұрын, тек су деңгейі төмендеген кезде ғана оңтүстік жағалаумен саяхаттау мүмкін болды. 1922 жылы Лилует өзені үстінен екі 30 метрлік Howe фермасы ауыстырылды, олардың бірі – Қызыл көпір. Пембертон паромдық кемесі 1926–1935 жылдары субсидияланды, бірақ одан да ұзақ уақыт бойы жұмыс істеген болуы мүмкін. Орналасқан жері нақты емес, бірақ Грин-Риверден өткен болуы мүмкін. 1953 жылы бұрынғы батпақты жерге қиыршық тас жол салынды, ол Керри тауына дейінгі ескі, тар топырақ жолды алмастырды, онда үш күзетсіз теміржол өткелдері болды. Сол жылы Лилует өзені үстінен кең көпір ашылды. 1958 жылға дейін Пембертон мен Бридж-Ривер арасында тікелей жол болған жоқ. Алдыңғы уақыттарда өнімдер шахталарға ат арқылы тасымалданды. Сонымен қатар, Пембертон Портажы солтүстікке қарай байланыс қызметін атқарды. 1991 жылы Даффи көлі жолының (99 тас жолы) Лилуетке дейін асфальтталуы аяқталды. 1960 жылдардың басында салынған Сквомиш-Уистлер қиыршық тас жолы 1964 жылы Пембертонға дейін созылды. Бұл жол 1969 жылы Керри тауына дейін асфальтталды.
Орман шаруашылығы
Алғашқы халықтар ең алғаш ағаш кесумен айналысты. Фрейзер каньонындағы алтын асыру кезеңінде көпірлер мен қайықтар салу үшін ағаштар кесілді. Pemberton Meadows аймағында ағаш кесу және оны өңдеудің кең тарихы бар. 1938 жылы темір жолға жақын жерде BC Forest Service рейнджерлік үйі салынды. 1971 жылы Evans Products компаниясы ағаш кесетін зауыт ашып, 175 жұмыс орны ашты, сондай-ақ 125 ағаш кесушіге жұмыс ұсынды. Оның аз ғана уақытқа созған қызметі қауымдастықтың әл-ауқатын жақсартты.
Демография
Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Пембертонның жалпы 1430 жеке тұрғын үйдің 1357-інде тұратын 3407 тұрғыны болды, бұл 2016 жылғы 2574 тұрғынынан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 22,1 адам/км² құрады.
Ұлты
+ Пембертон ауылындағы панэтностық топтар (1986–2021) Панэтностық топ202120062001199619911986 Халық саны (% пайыз)Халық саны (% пайыз)Халық саны (% пайыз)Халық саны (% пайыз)Халық саны (% пайыз)Халық саны (% пайыз)Халық саны (% пайыз) Еуропалық 2,985 87.92 2,220 86.55 1,995 90.89 1,480 90.80 735 86.47 450 90.00 280 81.16 Үнді миссиясы 205 6.04 170 6.63 10 0.46 50 3.07 60 7.06 15 3.00 25 7.25 Шығыс Азиялық 65 1.91 60 2.34 160 7.29 60 3.68 40 4.71 25 5.00 35 10.14 Оңтүстік-Шығыс Азиялық 60 1.77 60 2.34 15 0.68 10 0.61 10 1.18 10 2.00 0 0.00 Оңтүстік Азиялық 35 1.03 30 1.17 0 0.00 20 1.23 0 0.00 0 0.00 5 1.45 Африкалық 15 0.44 10 0.39 0 0.00 10 0.61 10 1.18 0 0.00 0 0.00 Латын Америкалық 10 0.29 10 0.39 0 0.00 20 1.23 0 0.00 0 0.00 0 0.00 Таяу Шығыс 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 Басқа/аралас нәсілді 0 0.00 0 0.00 10 0.46 0 0.00 0 0.00 Барлық жауаптар 3,395 99.65 2,565 99.65 2,195 100.14 1,630 99.27 850 99.18 500 99.60 345 99.42 Жалпы халық саны 3,407 100.00 2,574 100.00 2,192 100.00 1,642 100.00 857 100.00 502 100.00 347 100.00
Кейінгі қауымдастық
Ауылдың әлеуметтік-экономикалық жағдайы ондаған жылдар бойы Маунт-Карри тауымен байланысты. Бұрын ауыл шаруашылығы, содан кейін орман шаруашылығы басым болған кезде, қауым 1980 жылдары табиғи ресурстарға негізделген елді мекеннен курортқа тәуелді елді мекенге айналды. 1980 жылдардың соңына қарай ауыл шаруашылығы мен өндіріс дерлік жойылып кетті. Тұрғын үй, тамақ және сусын қызметтері ең ірі жұмыс берушіге айналды. Дегенмен, тұрғындар Уистлер үшін серіктес елді мекенге айналуын қаламайды. Халық санының жылдам өсуі тұрғын үй тапшылығын тудырды. Жергілікті жұмыс орындарының саны шектеулі, ал жұмысқа қатынайтын адамдар көп. 2019 жылы TELUS аймақтағы үйлер мен кәсіпорындарға оптикалық талшықты кабельдерді тартуды аяқтады. Жаңа, жаңғыртылған дәстүрлі стильдегі коммерциялық құрылымдарға Портж Станциясы, Винчестер және Пембертон Gateway Village Suites Building (ностальгиялық Қызыл Сағат мұнарасымен) жабық галереяларымен, Пембертон Вэлли Лодж және Пембертон Barn (жұма күнгі фермерлер базары орналасқан) кіреді. Кітапхана мен қоғамдық орталықтың үш жағы жабық жолдармен жалғастырылған. 2022 жылы ұсынылған екі тұрғын үй құрылысы жобасы – Пембертонның солтүстік-батыс бұрышындағы Бенчлендс және Пембертон мен Маунт-Карри арасындағы Редвудс. Біріншісі 270 жаңа жеке және көппәтерлі үйлерді, ал екіншісі 176 көппәтерлі таунхаустарды салуды көздейді. Қоғамдық пікір қолжетімділік пен жоғары тығыздық мәселесі бойынша екіге бөлінген, бұл қауымның ерекшелігіне қауіп төндіреді. BC Transit күнделікті жолдарды жүзеге асырады. Әкімшілік Pemberton Regional Airport (CYPS) әуежайын басқарады.
Білім
1929 жылы Берта Грин теміржол вокзалының жанында Пембертон мектебі ашылғанда алғашқы мұғалімі болды. 1951 жылы ескі мектептің орнына 1–10 сыныптарға арналған Пембертон жоғары мектебі ашылды. 1957 жылы жаңа, үлкен бастауыш-орта мектеп құрылысы аяқталды, ол қосымша сыныптармен және спорт залымен жабдықталды. 1963 жылы Сигнал-Хилл бастауыш мектебі ашылды. 1995 жылы жеке жаңа орта мектеп салынды. 48-ші мектеп округі "Теңізден аспанға" ауылында үш мемлекеттік мектепті басқарады: Q'aLaTKu7em қоғамдық мектебі, Сигнал-Хилл бастауыш мектебі және Пембертон орта мектебі. Соңғы екеуі ағылшын және француз тіліндегі екі бағдарлы оқытуды ұсынады.
Көңіл көтеру жолдары
Пембертон аңғарының жолдар қауымдастығы шаңғы тебу, велосипедпен жүру, жаяу серуендеу немесе атпен саяхаттау үшін 30 миль (48 км) ұзындықтағы қоғамдық жолдарды салды. Жаңадан салынған жол One Mile көлін Nairn Falls-қа қосады, жазда әр бағытта 1 сағаттық жаяу жол, ал қыста шаңғы немесе қарға бату аймоқтарымен жыл бойы пайдалануға болады. Бұл жол 2012 жылы аяқталды және Трансканада жол желісінің, «Теңізден аспанға» және Карибу жолы бөлігі болып табылады. Қаланың барлық жерінде ат байлап қоюға арналған нағыз тіреулер орнатылған. Пембертон аңғары жүйесінде көптеген қоғамдық жолдар бар.
Музыкалық фестивальдар
2008 жылдың 25-27 шілдесінде Пембертон қаласында Live Nation компаниясы ұйымдастырған Pemberton Festival фестивалі өтті, онда Nine Inch Nails, Coldplay, Jay Z, Tom Petty & the Heartbreakers, The Tragically Hip, Death Cab for Cutie, Vampire Weekend, Metric және Interpol сияқты 66 артист өнер көрсетті. Бұл фестиваль 1989-90 жылдардағы Stein Voices for the Wilderness фестивальдерінен кейін алғаш рет аңғарда өткізілді, ол жақын орналасқан Маунт-Карриде өткен, онда 35 000-нан астам адам қатысты, алтын іздеу кезеңінен бері аңғардағы ең көп адам саны болды. Фестивальде Гордон Лайтфут, Брюс Кокберн және Spirit of the West сынды артистер де өнер көрсетті. Пембертон музыкалық фестивалі 2014 жылы Нью-Орлеан қаласындағы HUKA Entertainment компаниясымен қайта ұйымдастырылды. Іс-шара 2014 жылдың 16-20 шілдесінде өтті және бес күн ішінде 30 000-нан астам көрерменді қамтыды. Фестивальде рок, инди-рок, хип-хоп, электрондық, хэви-металл және комедия сияқты түрлі жанрларды қамтитын бірнеше сахналарда тікелей музыкалық қойылымдар ұйымдастырылды. Алғашқы Пембертон фестивальдеріндегі трафик мәселесін болдырмау үшін айналасындағы елді мекендерден адамдарды тасымалдау үшін автобустар мен шаттлдар пайдаланылды. 2014 жылы шамамен 20 000 адам қатысты. 2015 жылдың 16-19 шілдесінде өткен екінші жаңартылған Пембертон музыкалық фестиваліне Мисси Эллиотт, Weezer және Jane's Addiction артистері қатысты, оған шамамен 115 000 адам келді. 2016 жылы күндізгі көрермендер саны 45 000 деп есептелді, ал жалпы қатысушылар саны 180 000-ға жуық болды. 2017 жылғы музыкалық фестиваль 2017 жылдың 18 мамырында ресми түрде тоқтатылып, банкроттық жарияланды. 2008 жылдан 2014 жылға дейін бір күндік Two Acre Shaker музыка фестивалі өтті. 2011 жылға дейін Беккердің жеке меншігі болған жер сатылып кетті. Лилует көліндегі Маунт-Карридегі родео алаңы, сыйымдылығы екі есеге артқан, соңғы жылдары фестивальді қабылдады.
Медиа
Пембертон жаңалықтары Уистлердің апталық газеті «Pique Newsmagazine» арқылы жарық көреді, ол әр бейсенбіде жарияланады және онлайн режимінде де қолжетімді. «Pique Newsmagazine» журналы «Pemberton Magazine» журналын жыл сайын бір рет Pemberton туризмі үшін шығарады.
Климат
Пембертонның климаты жаз айларында өте жылы және құрғақ, ал қыс айларында жұмсақ және ылғалды болады. Пембертон – жағалау мен ішкі аймақтардың аралық аймағы деп аталатын экологиялық тұрғыдан күрделі және әртүрлі аймақ. Басым жел бағыты бойынша батыстан шығысқа қарай және биіктік деңгейінің өзгеруін ескере отырып, жел соғатын, ылғалды аймақ, желден қорғалған құрғақ аймақ және Лиллоут таулары мен Тынық мұхит тауларының теміржолдың солтүстігіндегі жағында одан да құрғақ аймақ бар екені анықталады. Жазғы температураның жоғары болуы және өсу маусымында су тапшылығының айқындығы – қалыпты жағдай.