Кіріспе

АҚШ-тың Висконсин штатындағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы

Супериор епархиясы (Dioecesis Superiorensis) – Америка Құрама Штаттарының Висконсин штатының солтүстік-батысындағы Католик шіркеуінің латын шіркеуінің аймақтық бөлігі, яки епархиясы. Оның епископтық тағы Супериор қаласында орналасқан, ал Супериордағы Христос Королі кафедральді соборы – оның бас шіркеуі. Бұл Милуоки митрополиялық архиепископтығының қарасты епархиясы болып табылады.

Аумағы

Супериор епархиясы 15715 шаршы мильді (40,702 км2) құрайды. Ол Супериор қаласын және Висконсин штатының келесі округтерін қамтиды: Эшленд, Баррон, Бейфилд, Бернетт, Дуглас, Айрон, Линкольн, Онида, Прайс, Полк, Раск, Сойер, Сент-Круа, Тейлор, Вилас және Уошберн.

1600 жылдан 1700 жылға дейін

XVI ғасырдың басында Висконсин аймағы Жаңа Францияның француз колониясының құрамына кірді. Супериор аймағындағы алғашқы католик миссионері – француз иезуит миссионері Рене Менард болды, ол оджибве, одава және гурон диалектілерін жақсы білді. 1661 жылдың көктемінде ол Жоғарғы көлдегі Чеквамегон шығанағына саяхат жасады. Ол Ла-Кросс епархиясының солтүстік бөлігі мен Грин-Бэй епархиясының солтүстік-батыс бөлігінен құрылды. Папа Рим Августин Шиннерді Супериордың алғашқы епископы етіп тағайындады. Куделька Филип Б. Гордонды дін қызметкері етіп тағайындады, ол оджибве тайпасынан шыққан алғашқы дін қызметкері және елдегі екінші американдық католик дін қызметкері болды. Сегіз тілде еркін сөйлейтін Куделька чех, неміс және ағылшын тілдерінде кітаптар жазды. Епископ ретінде ол оджибве тілін де үйренді. Ол бірнеше шіркеулер үшін өнер туындыларын жасауға тапсырыс берді. Куделька Супериорда Католик қайырымдылық бюросын құрды. 1917 жылы ол 200 балаға дейін сыйдыратын Сент-Джозеф балалар үйін ашты – жетімдер үйін. Ол ел бойынша 100-ден астам шіркеу миссияларын өткізді және жетімдер үйін қаржыландыруға көмектесу үшін қайырымдылық жасады. 1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әділет министрлігі Кудельканы тергеді, себебі кейбір епархиялық дін қызметкерлер оны Германияны қолдайтын адам деп айыптады. Екі тергеуші оны Супериорда сұраққа алды. Куделькамен сөйлесіп, оның АҚШ-тың соғысқа қатысуын қолдаған жазбаларын қарағаннан кейін тергеушілер бұл айыптаулардың негізсіз екеніне көз жеткізді. Пинтен Супериор епископы ретіндегі соңғы ісі ретінде 1926 жылдың қазан айында Супериордағы Мәсіх Патша соборының іргетасын киелеп, салды. Келесі күні ол Гранд-Рапидс епархиясының епископы болып тағайындалды. 1926 жылы Пинтеннің орнына Папа Пий XI Луисвилл архиепископтығынан Теодор Х. Реверманды Супериордың келесі епископы етіп тағайындады. Сол жылы Қасиетті Крест мейірімділік сестерлері Меррилл қаласында аурухана ашты. 1927 жылы Реверман жаңа Мәсіх Патша соборын киеледі. 1929 жылы Марияның қызметшілері Лэдисмит қаласында жаңа аналық үй салды. Сент-Жозеф ауруханасы 1937 жылы Сент-Жозеф сестерлері тарапынан Супериор қаласында ашылды. 15 жыл қызмет еткеннен кейін Реверман 1941 жылы қайтыс болды. Папа Пий XII Милуокиден Уильям О'Коннорді Супериор епископы етіп таңдады. Епископ ретінде О'Коннор үш жаңа приход құрды, екі жаңа мектеп ашты және 12 000 баладан тұратын Христиандық ілімдер қауымының он бөлімін құрды. Бұрынғы әскери капеллан болған ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде епархияның соғысқа қатысуын, соның ішінде жергілікті қан беру акцияларын басқарды. Папа Пий XII Мейердің орнына Джозеф Аннабрингті тағайындады. Аннабринг Отбасылық өмір бюросын құрды және 1955 жылы ерлерге арналған епархиялық кеңес құрды. 1957 жылы ол католицизм туралы дін қызметкерлеріне білім беру үшін Сент-Томас Мур ересектер білім беру институтын құрды. Ол 1959 жылы күрт қайтыс болды. Папа Иоанн XXIII 1960 жылы Джордж Хаммсты келесі епископ етіп таңдады. Екінші Ватикан кеңесіне қатысқаннан кейін Хамм епархияда реформалар енгізді. Олардың арасында латын тілінде емес, жергілікті тілде әлеуметтік қызметтер өткізу және құлшылыққа қабылдау жасын 16 жасқа дейін көтеру болды. Сонымен қатар ол епархиялық пасторлық кеңес құрды және приходтарға өздерінің пасторлық кеңестерін құруды тапсырды. Папа Иоанн Павел II 1979 жылы Хаммске көмектесу үшін Милуоки архиепископтығынан Рафаэль Флиссті епархияның коадъютор епископы етіп тағайындады. 2014 жылдың қаңтар айында Кристенсен епархиялық мектептерде Common Core оқу бағдарламасына рұқсат берілмейтінін жариялады. Папа Франциск оны 2014 жылы Бойзе епархиясының епископы етіп тағайындады. Қазіргі Супериор епархиясының епископы – Джеймс Пауэрс, оны Франциск 2014 жылы тағайындады.

Жыныстық қатынаспен байланысты қылмыстар туралы хабарлар

Висконсин штатының Сент-Франсис қаласындағы Сент-Джонс саңыраулар мектебінің директоры Лоренс Мерфи 1974 жылы оқушыларды жыныстық қорлау туралы шағымдар бойынша қызметінен кетуі керек болды. Кейін Ватикан оның 200-ге жуық саңырау оқушыны қорлағанын растады. Мерфи 1974 жылы Супериор епархиясына ауысуға рұқсат алды, онда ол 1994 жылға дейін үш приходта жұмыс істеді. Боулдер-Джанкшендегі екі адам Мёрфидің осы уақыт аралығында епархияға зорлық-зомбылық жасағанын хабарлады. 1990 жылдардың соңында Милуоки епархиясы мен архиепархиясы Ватиканға оның лайықталуына өтініш жасады, бірақ Ватикан Мерфиден өкініш білдіргенін мәлімдегеннен кейін бас тартты. Ол 1998 жылы қайтыс болды. 14 жасар баланың ата-анасы 1991 жылы Дэйвид Малш деген дін қызметкерін бассейнде балаларына жыныстық қатынас жасап, оның жалаңаш суретін түсірген деп айыптады. Епархия Малшты қызметінен алып тастап, емделу үшін басқа жаққа жіберді. 1992 жылы қарашада Малш екінші дәрежелі жыныстық зорлық-зомбылық, балаларды азғыру және баланы жыныстық жағынан пайдалану қылмысы бойынша айыпталды. 1993 жылы қарашада ол балаларды азғыруды мойындаған жоқ және бір жылға бас бостандығынан айырылды. 1995 жылы отбасы епархияға шалаакылық жасағаны үшін шағым түсірді, бірақ іс қаралмады. Маш 2005 жылы Ватикан тарапынан лайықталды, сол жылы ол бала порнографиясын ұстағаны үшін тоғыз жылға бас бостандығынан айырылды. 2002 жылдың ақпан айында преподобный Райан Эриксон Джеймс Эллисон мен Дэниел О'Коннеллді Хадсондағы жерлеу үйінде атып өлтірді. О'Коннелл Эриксонды бірнеше жергілікті балаларды қорлауда айыптап, оған қарсы шықты. 2004 жылы Эриксон қос кісі өлтіруден күдікті болғаннан кейін өзін-өзі асып алды. Эллисон отбасы 2006 жылы епархияға сотқа жүгінді, епархиялық шенеуніктер Эриксонның атыс болғанға дейін өзін қалай ұстағанын білетінін айтты. 2008 жылдың қаңтар айында судья бұл талапты қабылдамады. Преподобный Том Эриксен 2018 жылдың қарашасында Миннеаполисте, Миннесота штатында Сойер округінің ордері бойынша тұтқындалды. Ол 1982-1983 жылдары Висконсин штатының Винтер қаласындағы Санкт-Петер шіркеуінде қызмет атқарған кезінде үш баланы жыныстық қатынаста қылмысқа ұшыратты деп айыпталды. 1983 жылы епархия Эриксенді қызметінен алып тастады, ал Ватикан оны 1988 жылы лайықты етті. Епархия 1989 жылы Пол және Джеймс Экке Эриксенге қатысты сотты шамамен 3 миллион долларға шешті. 2019 жылдың қыркүйегінде ол айыпты деп танылып, 30 жылға бас бостандығынан айырылды. Епархия 2022 жылы кәмелетке толмағандарды жыныстық қорлауда сенімді айыпталған 23 діни қызметкердің тізімін шығарды.

Медиа

Супериор епархиясы екі апта сайын шығатын "The Superior Catholic Herald" газетін жариялайды. 1953 жылы құрылған газеттің шамамен 12 000 тұрақты оқырманы бар, ал жалпы оқырмандары 36 000-нан астам деп есептеледі. Real Presence Radio (WWEN) Вентворттан хабар таратады және Дулут-Супериор аймағына қызмет етеді. Ол Real Presence Radio желісінің бөлігі. Holy Family Radio (WWMD LP) 100 ватт қуаты бар станция, ол 95.5 FM жиілігінде Ашлендтен хабар таратады. Станция Relevant Radio желісіне қатысты, ол Грин-Бейде орналасқан католик радио желісі. Holy Family Educational Association, Inc. 2007 жылдан бері эфирде болып, Ашленд және Уошберн аймақтарына жететін станцияны басқарады.

Демография

2023 жылға қарай Супериор епархиясы 103 приход және бір миссияда 64 000-нан астам католик тұрғынына қызмет көрсетті. Олардың 7-сі жеке приходтар болып сақталды, ал 96 приход 32 кластер құрауы үшін біріктірілді. Епархияда 43 священник және 70 тұрақты дьякон қызмет етеді. 74 католик зираттары бар.