Хорватиялық зымырандық қайық: "Краль Петар Крешимир IV"

Кіріспе

Kralj Petar Krešimir IV (RTOP 11) атты зымыран қайығы Хорватия әскери-теңіз күштерінде қызмет етеді. 1990 жылы Королььевица кеме құрылыс зауытында Югославия әскери-теңіз күштері үшін жаңа типтегі алғашқы кеме ретінде салынды. Хорватияның тәуелсіздік соғысы күшейген кезде, кеме құрылысшылары Югославияның қалған күштері шегінгенге дейін кемені аяқтауды тоқтатты, осылайша құрылып жатқан Хорватия әскери-теңіз күштері үшін сақтап қалды. Қызметке түскеннен кейін Kralj Petar Krešimir IV және хорват зымыран қайығы Шибеник соғыс аяқталғанға дейін теңіз күштерінің негізгі беткі күштері болды, бірақ ешқандай шайқасқа қатыспады. Екі зымыран қайығы да 1994 жылдың қазан айында өткен "Посейдон-94" жаттығуында қолданылды. Kralj Petar Krešimir IV өзінің қызмет ету кезеңі бойы қозғалтқыш ақауларымен және басқа да жабдық проблемаларымен күресіп келді, бірақ ол Хорватия әскери-теңіз күштерінің флотилиясында тағы төрт зымыран қайығымен бірге қызметін жалғастыруда. Бұл кеме Хрватская почтасы шығарған пошта маркалары мен естелік монеталар сериясының негізгі мотиві болды.

Дизайн және құрылыс

Kralj Petar Krešimir IV 1991 жылы Kraljevica кеме жасау зауытында Югославия теңіз күштері (JRM) үшін жоспарланған жаңа Kobra класының зымырандық катерлерінің біріншісі ретінде салынды. Кемеге Сергей Машераның (RTOP 501 нөмірі) есімі берілді, ол Югославияға басып кіру кезінде югославтық «Загреб» эсминецінің итальяндықтардың қолына өтпеуіне кедергі келтірді. Хорватия Тәуелсіздік соғысы басталғанда, кеме жасаушылар барлық югослав күштері казарма шайқасынан кейін шегінгенге дейін кеменің құрылысын тоқтатты, осылайша олар кемені өздерімен алып кетуіне мүмкіндік бермеді. Кеме 1992 жылдың 21 наурызында суға түсірілді. Кемеге Вуковар қаласының атын беру ұсынылғанмен, сол кездегі Хорватия президенті Франьо Туджман кемені Хорватияның теңіз тарихына сәйкес атауды ұсынды. Petar Krešimir IV Хорватияның ортағасырлық патшасы Петр Крешимир IV-нің есімін алып жүреді («kralj» сөзі «патша» деген мағынаны білдіреді), ол Хорватияда Хорватия патшалығын Далмация жағалауы мен оның аралдарын қосып кеңейткен деп есептеледі. Kralj Petar Krešimir IV-тің ұзындығы , ені және суDraftы бар. Толық жүктелгенде кеменің суыруы ал стандартты суыруы құрайды. Жылдамдықты қамтамасыз ету үшін үш Zvezda M504B 2 дизельдік қозғалтқыштары үш оське орнатылған, олардың қуаты ең жоғары жылдамдығы және үздіксіз жылдамдығы бар. кемеде 10 күндік қызмет ету мерзімімен жүре алады. Кеме экипажы 33 адамнан тұрады, оның ішінде алты офицер, 19 сержант және сегіз теңізші бар. Кеменің негізгі қару-жарағы 4-8 RBS 15 кемеге қарсы зымырандарынан тұрады. Оқ ату қаруларына кеменің басында орналасқан бір Bofors 57 мм D70 және кормаға қарай жоғарырақ орналасқан бір AK 630 CIWS кіреді. Зымыран ұшыру қондырғыларының орнына төрт AIM 70 немесе алты SAG 1 теңіз миналарын орналастыруға болады. Өзін-өзі қорғау жүйелері екі Wallop "Barricade" шаң-дымақ/инфрақызыл алдау құрылғыларынан тұрады, олар радар және лазерлік сәулелену детекторымен жұптасқан. Кеме сенсорларына кеме мачтасына орнатылған Racal Decca BT 502 беттік іздеу және Racal Decca 1290A навигациялық радары, сондай-ақ кеме көпірінің үстінде орнатылған және кеменің қару-жарағын бағыттау үшін қолданылатын Philips PEAB 9LV 249 Mk2 отты басқару радары кіреді. RIZ PP10M гидролокаторы кемеге жақын жерде әрекет ететін су асты арнайы күштерін анықтау үшін қолданылады.

Kralj Petar Krešimir IV was laid down in 1991 in the Kraljevica Shipyard as the first ship of the new Kobra class missile boats that were planned for the Yugoslav Navy (JRM). The ship was to be named after Sergej Mašera (pennant number RTOP 501) who prevented the destroyer Yugoslav destroyer Zagreb from falling into Italian hands during the Invasion of Yugoslavia. As the Croatian War of Independence broke out, shipyard workers stalled the completion of the ship until all of the Yugoslav Forces retreated following the Battle of the Barracks so they could not take the ship with them. It was launched on 21 March 1992. Although there were proposals to name the ship after the city of Vukovar that was heavily damaged during the Battle of Vukovar, Franjo Tuđman, Croatian president at the time, suggested naming the ship in accordance with Croatia's naval history. Petar Krešimir IV carries the name of a Croatian medieval king ("kralj" meaning "king"), Peter Krešimir IV of Croatia, who is often viewed in Croatia as having expanded the kingdom of Croatia to incorporate the Dalmatian coast and its islands. Kralj Petar Krešimir IV measures in length, has a beam of and draught of Fully loaded the ship displaces while standard displacement measures
Propulsion consists of three Zvezda M504B 2 diesel engines mounted on three shafts, putting out which enables a maximum speed of and a continuous speed of At a speed of the ship has a range of with a 10 day endurance. The ship has a complement of 33, consisting of six officers, 19 NCOs and eight seamen. The ship's principal armament consists of 4–8 RBS 15 anti ship missiles. Gun armament consists of a single Bofors 57 mm D70 on the ship's bow and a single AK 630 CIWS placed on a higher position towards the stern. Four AIM 70 or six SAG 1 naval mines can be deployed in place of the missile launchers. Self defense systems are made of two Wallop "Barricade" chaff/infrared decoy launchers paired with radar and laser radiation detectors. Ship sensors include a Racal Decca BT 502 surface search and Racal Decca 1290A navigational radar mounted on the ship's mast, as well as a Philips PEAB 9LV 249 Mk2 fire control radar mounted above the bridge and used for guiding the ship's gun armament. A RIZ PP10M sonar is used for detecting underwater special forces operating in the near vicinity of the ship.

Қызмет тарихы

Kralj Petar Krešimir IV 1992 жылдың 7 маусымында Хорватия Әскери-теңіз күштерінің құрамына қабылданды. 1992 жылдың 28 қазанында Туджман Вис аралына "Петар Крешимир IV" кемесімен, "Дубровник" зымырандық қайығы мен "Вуковар" торпедалық қайығының сүйемелдеуімен келді. Келесі күні "Петар Крешимир IV" Туджманды Дубровник қаласына жеткізді. 1994 жылдың қазан айында "Kralj Petar Krešimir IV" және хорват зымырандық қайығы "Šibenik" Хорватия Әуе күштері мен Әуе қорғанысымен бірлесіп өткізілген "Posejdon '94" жаттығуына қатысты. Бұл оқиға Хорватия Әскери-теңіз күштерінің кемелерінде RBS 15 кемеге қарсы зымыраның алғаш рет тікелей атылуы болды және келесі 21 жыл бойында RBS 15 зымырасының қолданылуының жалғыз жағдайы болды. Келесі тікелей атылым 2015 жылға дейін болған жоқ, онда бір зымыран жағалаудан, ал тағы бірі "Петар Крешимир IV" кемесінің бауырлас кемесі – хорват зымырандық қайығы "Kralj Dmitar Zvonimir" кемесінен ұшырылды. Кеме пайдалануға берілгеннен бері қозғалтқыштары мәселелі болып келді, өйткені олар қысқа мерзімде жоғары жылдамдықты қамтамасыз ету үшін жасалған, ұзақ патрульдеуге төмен жылдамдықта жарамсыз, жанар майды көп тұтынады және көп бөлігінде толыққанды жұмыс істемейді; бұл мәселелер "Kralj Petar Krešimir IV" кемесінің өмір бойы бойында мазалады. 2004 жылы қозғалтқыштарының бірі істен шығып, қалған екеуіне күрделі жөндеу қажет болды. Кемеден кемеге зымырандарды басқару жүйесі біраз уақыт бойы жұмыс істемеді. 2005 жылғы зерттеуде "Kralj Petar Krešimir IV" кемесін жаңғырту қажеттігі айтылды, оның қозғалтқыштары мен жауынгерлік жүйелері басымдыққа ие деп белгіленді. 2006 жылдың маусымында Қорғаныс министрлігі Хорватия Қарулы Күштерінің 2006–2015 жылдарға арналған Ұзақ мерзімді даму жоспарын (hr. Dugoročni plan razvoja Oružanih snaga Republike Hrvatske 2006–2015) жариялады, онда Әскери-теңіз күштерінің басымдықтарының бірі "Kralj Petar Krešimir IV" кемесін жаңа қозғалтқыштармен және әуе шабуылына қарсы жүйелермен жабдықтау екендігі көрсетілді. Жоспарланған жаңғырту орындалмады, оның орнына кеме 2010 жылы тек негізгі техникалық қызмет көрсетуден өтті. 2008 жылдың 28 тамызында Slobodna Dalmacija газеті "Kralj Petar Krešimir IV" кемесін сатып алуға бірнеше елдердің қызығушылық танытқандығын хабарлады, олардың ішінде Ресей-Грузия соғысында флотының көп бөлігін жоғалтқан Грузия да бар; хабарламаға сәйкес, Ресей келісімге кедергі келтірді. Қорғаныс министрлігі Грузияға сату мүмкіндігі туралы пікір білдірмесе де, егер ұсыныстар түсірілсе, оларды қарастыратынын және келісім жасалғанша кеме қызметте қалатынын растады. 2010 жылы фрегат лейтенанты Антония Дидович "Kralj Petar Krešimir IV" кемесінің командирі болып тағайындалды, бұл Әскери-теңіз күштері тарихындағы алғашқы әйел командир болды. Дидович 2006 жылдың қаңтарында Кеме қару-жарақ бөлімінің (Oružni brodski odred) командирі ретінде офицерлік мансабын бастады, 2008 жылы бірінші офицер болып тағайындалды және 2010 жылдың 1 шілдесінде командир болды. 2011 жылғы қарулы күштердің жағдайы туралы баяндамада "Петар Крешимир IV" кемесінің қозғалтқыштарының жұмыс істемеуі Әскери-теңіз күштері үшін ең үлкен техникалық мәселе ретінде атап көрсетілді. 2013 жылдың қарашасында Қорғаныс министрлігі 2014 жылғы жоспарларының бірі ретінде "Kralj Petar Krešimir IV" кемесін күрделі жөндеуден өткізуді жариялады. Кемедегі жұмыс, оның ішінде қозғалтқыштарының күрделі жөндеуі 2014 жылдың 18 маусымында Шибениктегі Пргин теңіз орталығында аяқталды. Сынақ жүргізуден кейін кеме қайтадан толыққанды жұмыс істейтіндей болды, бұл 2011 жылдың ортасынан бері техникалық проблемаларға байланысты қызметтен тыс болғаннан кейін алғаш рет болды.

Kralj Petar Krešimir IV was commissioned with the Croatian Navy on 7 June 1992. On 28 October 1992 Tuđman arrived on the island of Vis onboard Petar Krešimir IV escorted by the missile boat Dubrovnik and the torpedo boat Vukovar. The next day Petar Krešimir IV transported Tuđman to the city of Dubrovnik. In October 1994, Kralj Petar Krešimir IV and Croatian missile boat Šibenik participated in the "Posejdon '94" exercise conducted jointly with the Croatian Air Force and Air Defence. The event was the first time Croatian Navy ships live fired an RBS 15 anti ship missile and would also be the only instance of the RBS 15 missiles being used for the next 21 years. The next live firings didn't happen until 2015 when a single missile was launched from a coastal launcher and another one from Petar Krešimir IVs sister ship, Croatian missile boat Kralj Dmitar Zvonimir. The ship's engines proved to be problematic since it was commissioned; because they were designed for providing high speed bursts during a short period of time, they're not suited for longer patrols at lower speeds, have a high fuel consumption and have been partially operational for most of the time; problems that would plague Kralj Petar Krešimir IV throughout its service life. In 2004 one of its engines was out of order with the two remaining ones in need of an overhaul. The fire control system for the ship to ship missiles was non operational for some time at that point. A 2005 study highlighted the need for the modernization of Kralj Petar Krešimir IV with its engines and combat systems being designated as a priority. In June 2006 the Ministry of Defense issued the Croatian Armed Forces Long Term Development Plan 2006–2015 (hr. Dugoročni plan razvoja Oružanih snaga Republike Hrvatske 2006–2015) in which it was stated that one of the Navy's priorities was equipping Kralj Petar Krešimir IV with new engines and anti aircraft systems. The planned modernisation wasn't carried out, instead the ship was docked and underwent only basic maintenance during 2010. On 28 August 2008 Slobodna Dalmacija reported that certain countries were interested in buying Kralj Petar Krešimir IV, among them Georgia who lost most its fleet during the Russia–Georgia war; according to the report, the deal was stopped by Russia. Although the MoD declined to comment on the potential sale to Georgia, they did confirm that they would consider offers if any were given, as well as that the ship would remain in service until a deal was made. In 2010 frigate lieutenant Antonija Didović assumed command of Kralj Petar Krešimir IV becoming the first female commander in the Navy's history. Didović began her officer career in January 2006 as the commanding officer of the Ship's Weapon Section (Oružni brodski odred) before being promoted to first officer in 2008 and finally commander on 1 July 2010. A report about the state of the armed forces in 2011 stressed out the inoperability of the engines on Petar Krešimir IV as the single biggest maintenance problem for the Navy. In November 2013 the MoD announced the overhaul of Kralj Petar Krešimir IV as one of their plans for 2014. Work on the ship which included a major overhaul of its engines, was finished by 18 June 2014 at the Prgin nautical center in Šibenik. After a test drive at maximum speed, the ship was once again declared fully operational; for the first time since mid 2011 when it was out of service because of technical problems.

Марапаттар

Король Петр Крешимир IV "Hrvatsko brodovlje" (ағылш. Хорватия кемелері) тақырыбымен Хорватия поштасы шығарған пошта маркаларының сериясында бейнеленген. 1998 жылдың 27 тамызынан бастап жарияланған бұл серия екі миллион данада басылды. 2012 жылы Хорватия нумизматика клубы кеменің теңізге сүңгігенінің 20 жылдығына арналған естелік монета шығарды.