Кіріспе

Жылан түрі

Spalerosophis arenarius, көбінесе қызыл дақты диадема жыланы немесе қызыл дақты патша жыланы деп аталады, Colubridae отбасының Colubrinae кіші отбасына жататын жылан түрі. Бұл түр Оңтүстік Азияға ендемик.

Географиялық ауқым

S. arenarius Үндістанда (Раджастан) және Пәкістанда (Карачи, Синд) табады.

Сипаттама

S. arenarius жалпы ұзындығы (құйрығын қоса алғанда) шамамен 1 метрге (39 дюйм) жетеді. Жоғары жағынан ол крем түсті немесе ақшыл қоңыр, ал қараңғы дақтар тіктөртбұрышты тізбектей орналасқан. Мойынның екі жағында да қара түсті жолақ бар. Төменгі жағы біркелкі ақ.

Көбею

S. arenarius жұмыртқа салады. Олар желтоқсаннан ақпанға дейін қыстайды және наурыздың соңынан сәуірге дейін жұптасады. Жұмыртқалары мамырдан шілдеге дейін салынады. Салмағы 250 граммнан асатын аналық 7-10 жұмыртқадан тұратын жұмыртқа қояды. Аналық 28-30°C температурада және 80-95% ылғалдылықта жұмыртқаларды инкубациялауға қолайлы жер іздейді. Аналық жұмыртқа салынған жерге жұмыртқаларын салып, көмеді, ата-аналық күтім байқалмайды. Әрбір жұмыртқаның салмағы шамамен 7 грамм. Жұмыртқалар шатаққа шығуға шамамен 60 күн кетеді. Жаңа туған балалардың ұзындығы 15 см және өмірінің алғашқы кезеңінде кесірткелермен немесе ұсақ егеуқұйрықтармен қоректенеді.

Тұтқында

Қызыл дақты диадемдер Пәкістанда үй жануарлары саудасында кең таралған, себебі олар мінезді жайлы және тартымды түсі мен өрнегімен ерекшеленеді. Пәкістанда оларды жылан бағушылармен немесе оларды үй жануарлары ретінде ұстайтын адамдардың арасында кездестіруге болады.

Тұтқында өсіру

Қызыл дақты диадеманы тұтқындау оңай, бірақ бірнеше қарапайым қадамдарды қажет етеді. Оларға қыс айларында салқындатуды қамтитын дұрыс цикл керек. Жұпқа қараша айына дейін мол тамақ беріліп, қыстатуға рұқсат етіледі. Қыстау кезеңінде олардың террариумында суы бар ыдыс және жасырынуға орын қалдыру керек. Бұл кезеңде жарық немесе жылу көзі қолданылмауы тиіс. Ақпан айында температура көтеріле бастағанда, оларға жарық беру арқылы тамақтану уақыты келгенін хабарлауға болады. Олар қайта белсенді болған кезде, кішкентай порциялармен тамақтандыруды бастап, салмақтарын арттыру үшін тамақ беру жиілігін арттыру керек. Қыстаудан кейін алғаш рет түлеген кезде оларды бір-бірімен таныстыруға болады, бірақ бұрын салмақтарын тексеріп алыңыз. Әйелдің салмағы кем дегенде 250 грамм немесе одан көп болуы керек, ал еркектің салмағы кем дегенде 200 грамм болуы тиіс. Жұптың сәтті жұптасқанын анықтау үшін оларды бірнеше рет таныстыру қажет. Оларды түнде таныстырса, жұптасу ықтималдығы артады. Жұптасу 25–20 минутқа созылады, содан кейін олар бір-біріне қызығушылықтарын жойғанда жұпты бөліп тастауға болады.

Инкубаторды дайындау

Инкубациялау үшін қарапайым пластикалық, ауа өткізбейтін ыдысты пайдалануға болады. Қақпағында желдету үшін кішкентай тесіктер жасалады. Перлит пен дистилденген суді тең мөлшерде арастырып, ылғалды болуын қамтамасыз етіңіз. Қысқанда су шығармауы керек. Ішінде ылғалдық пен температураны өлшейтін құрал орнатыңыз. Ылғалдық 80-90% болуы тиіс. Температура 28-30°C аралығында болуы керек. Жұмыртқаларды инкубаторға бұрмай салыңыз. Қалауыңызша, шаммен қарап, олардың тірі екеніне көз жеткізе аласыз. Құрттар немесе сүректенбеген жұмыртқалар сарғайып, көбеуге ұшырайды, оларды дереу жұмыртқалардың арасынан алып тастаңыз. Жұмыртқалар тыныс алатындықтан, олардың өліп қалмауы үшін инкубаторды бірнеше күннен кейін 2 минутқа ашып, ауа алмастыру қажет. 54-60 күннен кейін жұмыртқалардан балапандар шыға бастайды. Бала жыландар алғашқы терісін түсіргеннен кейін оларға кішкентай егеуқұйрық ұсына аласыз.