Кіріспе

Кекіректер туысы

Lryiocephalus – агамдтар тұқымдасына жататын, жалғыз түрі Lryiocephalus scutatus. Бұл Шри-Ланкаға ендемік ең ірі агамд. Оны дөңгелек мұрынды кекірек, дөңгелек тұмсықты кекірек немесе лирабас кекірек деп те атайды. Сингал тілінде "Кандукара Бодилима – කදුකර බෝදිලිමා" деп белгілі.

Тіршілік ету ортасы және таралуы

Шри-Ланканың ылғалды жазықтары мен орта биіктіктегі тауларында кең таралған, 25 метрден 1650 метрге дейінгі биіктікте кездесетін ірі агамды кесіртке.

Сипаттама

Дене бүйірден қысылған. Басының арт жағында екі кішкентай тікені бар. Дорсонукальді қырқа дамыған. Маңдай қабықшалары қырлы. Ересектердің басында ерекше сүйекті доға немесе дөңгелек пайда болады, осыдан оған аты қойылған. Құлақ пердесі жоқ. V пішіндес тамақ қуысы бар. Ірі, қырлы тамақ қуысы қабықшаларын көруге болады. Құйрығы қысқа және бүйірленген, ұшы дөңгелек. Жотасы ашық жасыл, тамағы сары. Қалған құрсақ бөлігі сары майға ұқсас түсті. Еркектері жарық жасыл, сары тамақ қуысы және мойын қанаты бар. Мешіктер де осы түске ие болуы мүмкін, бірақ көбінесе олар қоңыр, әсіресе еркек жанында болғанда. Жастар қоңыр түсті.

Экология және тамақтану

Ол биік шатырлы ормандарда және тығыз өсімдік жамылғысында мекендейді, бірақ кейде үй бақшаларына да кіреді. Күндізгі уақытта белсенді болып, ағаштардың төменгі бөлігінде де, жерде де жүреді. Түнде ұйықтау үшін ағаштарға жоғары көтеріледі. Типик қорғаныш позасы – ауызды кең ашып, ауыз қуысының ашық қызыл түсті қабығын көрсету. Бұл түр қолға тигенде өлі сықылдауға да қабілетті. Оның рационы негізінен жер құрттарынан, сондай-ақ термиттер, көбелектер және моль сияқты бунақденелілерден тұрады. Жаңа өршілдер мен бүршіктермен де қоректенетіні белгілі.

Көбею

Қаңтар, наурыз, мамыр, маусым, қыркүйек, қазан және желтоқсан айларында бір ретке 1–11 жұмыртқадан, олардың мөлшері 12–13 * 20–22 мм шамасында болады. Жұмыртқалар салғаннан кейін жерге, кейде бұталардың астына көміледі. Инкубация кезеңі 35 күнге созылады.