Кіріспе

Бони Прудден (Рут Элис Прудден; 29 қаңтар 1914 – 11 желтоқсан 2011) – американдық дене шынықтыру саласындағы пионер, тау шатырушы және альпинист. Оның Эйзенхауэрге американдық балалардың еуропалық балалармен салыстырғанда дене жағынан дамымағандығы туралы баяндамасы Президенттің Жастар Дене Шынықтыру Кеңесінің құрылуына әкелді. Прудден барлық жастағы және қабілеттегі адамдарға арналған дене шынықтыру және миотерапия туралы 16 кітаптың авторы, соның ішінде екі бестселлер: «Отыздан кейін арық және салауатты қалай болуға болады» (1961) және «Ауруды жеңу: Бонни Прудденнің жолы» (1980). Ол алты жаттығу альбомын шығарды, ұлттық теледидарда алғашқы тұрақты жаттығу көрсетілімдерін ұйымдастырды, синдикаттық телешоу жүргізді және Sports Illustrated журналында тұрақты мақалалар жазды. Мектептер, түрмелер, жазғы лагерьлер, фабрикалар, ауруханалар, клубтар, YMCA ұйымдары, университеттер, қарттар үйлері және физикалық және эмоционалдық қиындықтары бар адамдарға арналған орталықтар оның ұсынған дене шынықтыру бағдарламаларынан пайдаланды. Прудден сонымен қатар алғашқы фитнес-модасын жасады және орташа гаражда құрастырылып, отбасы мүшелері қолдана алатын көптеген жаттығу құралдарын әзірледі. Ол 1976 жылы миотерапия терминін ойлап тапты және осы практиканы дамытты, ол «бұлшықет спазмын жеңілдету, қан айналымын жақсарту және ауырсынуды басу әдісі. Бұлшықеттердегі «триггерлік нүктелерді» деактивациялау үшін шынтақ, буын немесе саусақтармен қысым жасалып, бірнеше секунд бойы ұсталады. Бұл әдістің сәттілігі босатылған бұлшықеттерге арналған нақты түзету жаттығуларын қолдануға байланысты».

Ерте өмір

Нью-Йорк қаласында Рут Элис болып дүниеге келген Прудден төрт жасында тау шаруалығы мен би өнерімен айналыса бастады. Ол Вернон қаласындағы үйінің екінші қабатындағы балалар бөлмесінен түнгі серуенге шықты. Мұндай үш оқиғадан кейін дәрігер анасына: "Бұл балаға тәртіп пен шаршату көмектеспесе, ештеңе де көмектеспейді. Оны орыс балет мектебіне беріңіздер" деді. Өсіп келе жас шағында ол Кослов, Магна және Альвьен мектептерінде би, драма, сөз өнері және гимнастикадан оқыды. Неміс Turnverein гимнастика клубына қатысып, фин жаттығуларын жасады, фортепиано, скрипка, ән салу, атпен жүру және жазу сабақтарын алды, сондай-ақ анатомияны зерттеді. 1931 жылы ол Хорас Манн мектебіне қабылданды, онда ағылшын тілі, өнер, спорт, музыка және драма пәндерінен өте жақсы оқыды және сыныптастарына би үйретті. 1933 жылы бітіргеннен кейін ол Grand Central School of Design-да өнер бойынша қосымша курстарды, ал Колумбия университетінде журналистика мен психология курстарын оқыды. Осы уақытта ол Чарльз Вейдман мен Дорис Хамфриден заманауи биді үйрене бастады және Бродвей сахнасында өнер көрсеткен Вейдман/Хамфри концерттік/театрлық би тобының құрамына кірді.

Жастардың дене шынықтыру

1947 жылы қызының дене шынықтыру сабағын көргеннен кейін, ол екі қызы мен он көрші бала үшін «Бонни Хиршлендтің дене шынықтыру сабақтарын» бастады. Бірнеше апта ішінде сабаққа қатысушылардың саны 75-ке жетті. Мектептер барлық үміткерлерді қабылдаса, жаттығу залдарына сабақтар өткізуге рұқсат берді. 1949 жылы жаңа оқушылар оның сабақтарына келді. Бағдарламасының тиімділігін бағалау үшін, Нью-Йорк Пресвитериан ауруханасының Краус және Соня Вебер жасаған дене шынықтыру тестін қолданды. Краус-Вебер тестісі алты қарапайым қозғалыстан тұрады және оны орындауға 90 секунд уақыт кетеді. Оның таңғалысы, жаңа оқушылардың 58%-ы тестіні өтпеді, ал бағдарламаға қатысқан оқушылардың тек 8%-ы ғана сәтсіздікке ұшырады. Келесі жеті жыл ішінде Прудден мен оның еріктілері АҚШ-та 6 мен 16 жас аралығындағы 4458 баланың дене шынықтыру деңгейін тексерді. Тестіні өтпегендердің көрсеткіші 56,6% болды. Еуропада тау шаңғысымен жүрген кезде Прудден мен Краус Еуропадағы балаларды тексеруге келісті. Италия, Австрия және Швейцарияда тексерілген балалардың 8%-ы тестіні өтпеді, бұл үш ел бойынша орташа көрсеткіш еді. 1952 жылы Бонни (әлі де Рут Хиршланд деп танылған) және Краус медициналық және дене тәрбиесі журналдарында өздерінің зерттеулері туралы мақалалар жаза бастады (мысалы, «Дене белсенділіксіздігінің ауру тудырудағы ролі»), ал әртүрлі БАҚ бұл оқиғаны қамтыды. Прудден 1954 жылы Нью-Йорк штатының Уайт-Плейнс қаласында бос тұрған бастауыш мектепті сатып алып, оны жөндеп, Дене шынықтыру институтын ашты. Онда үш спорт залы, екі би студиясы, фин саунасы, медициналық кабинет, екі массаж бөлмесі, шкафтар, душ және кеңсе болды. Сабаққа қатысушылардың жалаң аяқ киюі міндетті болды. Көзге түсетін түстермен боялған жабдықтар, бұрынғы замандағы тас, қоршаулар, теміржол жолдары және қабырғалар сияқты элементтерден жасалған. Әр есіктің алдына тартылу таяқшалары орнатылды. Әр баланың денсаулығын жақсарту, тәртіптілік пен бұлшықеттерді дамыту үшін жертөледен жоғарғы қабатқа дейінгі 42 баспалдақтан өтуі қажет болды. Сыртта Американың алғашқы альпинистік қабырғасы, жүк желілері, кедергілер, параллельді арқалықтар, сатылар, пандустар, тепе-теңдік жолы, арқан, слалом бағаналары және раппельді шатырдан түсуге арналған кедергілер бар еді. 1955 жылы статистикамен және Эйзенхауэрдің Ақ үйіне жеке шақырумен Бонни Прудден мен Ханс Краус американдық мектеп оқушыларының дене шынықтыру деңгейі туралы өздерінің зерттеулерін ұсынды, оны Италия, Австрия және Швейцариядағы құрбыларымен салыстырды. Бұл «Президентті шоққа түсірген есеп» немесе «Ұлттың пішіні» деп аталды және американдықтардың дене шынықтыруға деген көзқарасын өзгертудің бастамасы болды. Краустың баяндамасында жеткіліксіз дене белсенділігінің медициналық салдары, соның ішінде семіздік, арқадағы ауырсыну, жоғары қан қысымы, қант диабеті, жүрек аурулары, психикалық проблемалар және бұлшықеттердің шиеленісуі туралы айтылды. Осыдан кейін президент Эйзенхауэр Президенттің жастар дене шынықтыру жөніндегі кеңесін (қазіргі Президенттің дене шынықтыру, спорт және тамақтану жөніндегі кеңесі) құру туралы жарлық шығарды. Прудден үш жыл кеңесші комитетте қызмет етті. Прудден мен Краус кеңестің негізін қалаушылары деп есептеледі. 2007 жылы Прудденге кеңестің өмір бойына жеткені үшін сыйлық берілді. YMCA Прудденнің жаттығуларды оқыту әдістерін қабылдап, әйелдерді таңғы сабақтарға қабылдау туралы кеңесін ұстанды. Прудденнің Уайт Плейнс институтына Краус-Вебер тестілеуін және жаттығуларды үйрету үшін өкілдер жіберілді. Олар өздерінің штаттарына оралып, YMCA-дағы «Прудден» бағдарламасын іске қосты. Прудден көп сұранысқа ие спикерге айналды, ал YMCA «діеталық спорт залы мен жүзу», туа біткенге дейінгі сабақтар, сәбилер, аралас жасөспірімдер және отбасылық бағытталған сабақтармен Прудден бағдарламаларына баратын орынға айналды. «Сіздің балаңыз шынымен де дені сау ма?» кітабы 1956 жылы жарық көрді. Ол Президенттің есебін кеңейтіп, мәселенің шешімін ұсынды. 1957 жылдан 1960 жылға дейін Прудден Sports Illustrated журналында бағана жазып, өзінің дене шынықтыру бағдарламасын таныстырды және өзінің дизайны бойынша толық ұзындықтағы трикотажбен қақпақта пайда болды. Дене шынықтыру сәні пайда болды. Дене шынықтыру сәніне қызығушылық танытқан Арлин Фрэнсис және Хью Даунспен бірге «Үй шоуы» оны апта сайынғы отбасылық дене шынықтыру теледидар бағдарламасына шақырды. «Үй шоуы» аяқталғаннан кейін ол Today Show-ға Дейв Гарроуэймен бірге жұмысқа орналасты, онда екі жарым жыл бойы қызмет етті. Ол одан бас тартты, себебі олар оның бағдарламасымен байланысты диеталық таблетканы жарнамалай бастады және көрермендер оның оны қолдайтынын ойлады. Сонымен қатар, ол екі радио шоуда тұрақты түрде қатысты, Tex және Jinx McCrary және Arthur Godfrey. 1955 жылдан 1975 жылға дейін Прудден жақсы дене бітімі үшін күресін жалғастырды. Ол 13 кітап, көптеген нұсқаулықтар жазды, пилоттық бағдарламалар құрды, үй және мектеп үшін дене шынықтыру киімдерін және жабдықтарын жасады, ел бойынша үздіксіз дәріс оқыды, алты жазба, екі фильм және бір фильм жолағы жасады, бес күндік оқу семинарларын ұйымдастырды және 35 жарты сағаттық «Бонни Прудден шоуының» сегменттерін жазды және түсірді. Соңғылары өте сәтті болғандықтан, оған тағы 165 сегментке келісімшарт жасалды. 1962 жылы Reader's Digest Прудден бағдарламасын қаржыландыруды бастады. Бұл серіктестік 1980-жылдардың ортасына дейін жалғасты.

Соңғы жылдары және өлімі

1997 жылы берген сұхбатында Прудден: "Кейде мен Құдаймен сөйлесіп қаламын. Мен шаршадым деймін. Бұл жұмыс тым ауыр. Мен зейнетке шыға алам ба? Жауап әрқашан "жоқ" болады. Себебі, менің ішкі дүниемдегі", – деп басын көрсетеді, – "дене шынықтырудың маңыздылығы туралы айтуға бар күшімді, осы күшім таусылғанша жұмсауым керек". Прудден 2011 жылы қайтыс болды. "Arizona Daily Star" газетінде оның есіміне арналған мақтау сөзінде: "Сүйектері сынған, буын ауыстыру операциялары жасаған, қатерлі ісік пен жүрек айналмасынан өткен, халықаралық фитнес саласының алғашқы дамушысы, тележүргізуші және президенттердің кеңесшісі өмірінің 97 жылы бойы дені сау және белсенді болды. Өліміне бірнеше күн қалғанда, желтоқсанның 11-де, 98 жасқа толуына алты апта жетпегенде, ол әлі де аурухана төсегінен жаттығулар жасап жатқан" делінген. Прудден Аризона штатының Тусон қаласында дүние салды.