Кіріспе
Жоғары аяқ-қолға арналған медициналық мамандық. Қол хирургиясы қол немесе жоғарғы аяқ-қолда (әдетте қол ұшынан иыққа дейін) туындайтын жағдайлар мен проблемаларды, соның ішінде жарақаттар мен инфекцияларды хирургиялық және хирургиялық емес әдістермен емдеумен айналысады. Қол хирургиясын ортопедиялық хирургия және пластикалық хирургия саласындағы резиденттер жүзеге асыра алады. Олардың бастапқы біліміне қарамастан, қол хирургиясы бойынша аккредитацияланған интернатураны аяқтағаннан кейін, барлық қол хирургтары қолдың және жоғарғы аяқ-қолдың сүйектері мен жұмсақ тіндерінің барлық жарақаттарын емдеу бойынша білім алады. Қол хирургиясы бойынша қосымша оқытылмаған хирургтардың арасында пластикалық хирургтар көбінесе "қайта тікелеу" операциясын қажет ететін қол және саусақ ампутацияларын емдеуге дайындықтан өтеді. Ортопед-хирургтар қолдың барлық құрылымдарын – сіңірлерді, бұлшық еттерді, сүйектерді – сақтап қалпына келтіруге дайын. Сонымен қатар, ортопед-хирургтар қолдың күрделі сынықтарын және білезік механикасын өзгертетін кілегей сүйектерінің жарақаттарын емдеуге оқытылады.
Hand surgery deals with both surgical and non surgical treatment of conditions and problems that may take place in the hand or upper extremity (commonly from the tip of the hand to the shoulder) including injury and infection. Hand surgery may be practiced by post graduates of orthopedic surgery and plastic surgery. Regardless of their original field of training, once candidates have completed an approved fellowship in hand surgery, all hand surgeons have received training in treating all injuries both to the bones and soft tissues of the hand and upper extremity. Among those without additional hand training, plastic surgeons have usually received training to handle traumatic hand and digit amputations that require a "replant" operation. Orthopedic surgeons are trained to reconstruct all aspects to salvage the appendage: tendons, muscle, bone. As well, orthopedic surgeons are trained to handle complex fractures of the hand and injuries to the carpal bones that alter the mechanics of the wrist.
Тарих
Үш білікті саланың тарихи контекстінде пластикалық хирургия және ортопедиялық хирургия – жалпы хирургияның негізгі бағытынан жаңадан бөлінген салалар болып табылады. Қазіргі заманғы қол хирургиясы Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскери жоспарлау шешімі ретінде қалыптасты. АҚШ Армиясының Бас хирургы, генерал-майор Норман Т. Кирк, Бірінші дүниежүзілік соғыста қол жарақаттарының нәтижесі нашар болғанын, себебі олармен айналысу үшін формалды жүйе болмағанын білген. Кирк сондай-ақ, өзінің азаматтық хирург әріптесі доктор Стерлинг Баннеллдің қолды қайта құру саласында ерекше қызығушылық пен тәжірибесі бар екенін білген. Кирк Баннеллді соғыс салдарынан туған қол жарақаттарын емдеу үшін әскери хирургтарды даярлауға тартты, осылайша қол хирургиясы ресми мамандыққа айналды. Ортопедиялық хирургтар білек және қолдағы сияқты кішкентай сүйектерді емдеудің арнайы әдістерін әзірлеуді жалғастырды. Алғашқы пластикалық хирургтар қолдың ұсақ жүйкелері мен артерияларын қалпына келтіру үшін микрохирургиялық техникаларды енгізді. Үш мамандықтан шыққан хирургтар шеміршектерді жөндеу және жедел және созылмалы қол жарақаттарын емдеу әдістерін дамытуға үлес қосты. Қол хирургиясы ортопедия, пластикалық хирургия, жалпы хирургия, нейрохирургия, қан тамырлары және микроқан тамырлары хирургиясы, сондай-ақ психиатрияның әдістерін қамтиды. Соңғы жетістік – «толық ояу күйде қол хирургиясы» прогресі. Швеция, Финляндия және Сингапур сияқты бірнеше елде қол хирургиясы жеке клиникалық мамандық ретінде мойындалған, онда төрттен алты жылға дейін қол хирургиясы бойынша резиденттура бағдарламасы бар. Осы бағдарламалардан өткен қол хирургтары қол хирургиясының барлық аспектілері бойынша білім алады, дәстүрлі түрде «ортопедиялық қол хирургтары» және «пластикалық қол хирургтары»мен байланысты барлық дағдыларды біріктіріп, меңгереді, соның нәтижесінде шеміршек, байланыс тіні және сүйек жарақаттарын, сондай-ақ кесілген бөліктерді қайта жалғау немесе тіндерді ауыстыру және трансплантациялау сияқты микрохирургиялық реконструкцияны бірдей жақсы орындай алады.
Өңірдің қолданылу аясы
Қол хирургтары сынықтарды емдеу, босату, шегелерді ауыстыру және жөндеу, жарақаттарды, ревматоидты деформацияларды және туа біткен кемшіліктерді қалпына келтіру сияқты кең ауқымды операцияларды жасайды. Олар сондай-ақ, ампутацияланған саусақтар мен аяқ-қолдарды микрохирургиялық тігістермен қайта жалғастырады, жұмсақ тіндер мен сүйектерді микрохирургиялық жолмен қайта жасайды, жүйкелерді қалпына келтіреді және парализге ұшыраған жоғарғы аяқ-қолдардың қызметін жақсарту үшін хирургиялық араласады. Америка Құрама Штаттарында қол хирургтарының білімін жетілдіру үшін екі медициналық қоғам жұмыс істейді: Американдық қол хирургиясы қоғамы және Американдық қол хирургиясы қауымдастығы. Ұлыбританияда қол хирургтарының медициналық қоғамы: Британдық қол хирургиясы қоғамы (BSSH). Еуропада бірнеше қоғамдарды Еуропалық қол хирургиясы қоғамдары федерациясы (FESSH) біріктіреді.