Кіріспе
Нобл – АҚШ-тың Оклахома штатындағы Кливленд округіне қарасты қала. Ол Оклахома-Сити қалалық агломерациясының құрамына кіреді. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қала халқы 6 985 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы көрсеткіштен 7,8%-ға артты. Нобл – Норман және Мур қалаларынан кейін Кливленд округіндегі үшінші ең ірі қала.
Тарих
1889 жылғы 22 сәуірде алғашқы Оклахома "Жер бәсекесі" Үндістан аумағының ортасындағы Тағайындалмаған жерлерді қоныс аударушыларға ашты. Осы кезде Дж. В. Клинглесмит, Альберт Ренни және тағы бірнеше кәсіпкер Оңтүстік Канада өзенін кешіп, болашақта Нобель қаласы болатын жерге құқық талап етті. Қала атауы АҚШ-тың Ішкі істер министрі Джон Ноблдің құрметіне берілді, ол Тағайындалмаған жерлерді қоныстануға ашуда маңызды рөл атқарды. Бұл топ Нобльге үлкен үміттер арнады, оның болашақта округ орталығына айналуын күтті. 1889 жылғы тамызда Санта-Фе темір жолы Нобльде теміржол стансасын құрылысын аяқтады. Бірнеше жыл бойы Нобль Канада өзенінің екі жағынан мал және басқа да тауарларды тасымалдау үшін маңызды орталық болды. 1898 жылы Чарльз Эдвин Гари Канада өзені арқылы жаңа аспалы көпір салды, бұл сауданы одан да дамытты. 1904 жылы аспалы көпір суға шайылып, жақын жердегі басқа елді мекендер дамуға кірісті. 1944 жылы Нобльде соңғы жолаушылар пойызы тоқтады, ал станса басқа жерге көшірілді.
Әлемнің Роуз-Рок астанасы
Нобл өзін "Әлемнің роза тастар астанасы" деп есептейді, себебі топырақтағы барий сульфатының концентрациясы басқа еш жерде болғандай жоғары деп саналады, бұл роза тастардың пайда болуына себеп болады. Ұқсас құрылымдар Кливленд округінде және Уичита мен Оуачита тауларында табылған. Нобл жыл сайынғы роза тастар фестивалін өткізу үшін әр мамыр айының бірінші сенбісін бөліп қояды. Жергілікті геолог Джо Стайн және оның әйелі 1986 жылы Тимберлейк роза тастар мұражайын ашып, 2019 жылы жапты.
География
Нобль Кливленд округінің оңтүстік-батыс жиегінде орналасқан. Солтүстік жағынан Норман, шығыс жағынан Слотхервилл және батыс жағынан Канада өзенімен шектеседі, өзен ар жағында Макклейн округі жатыр. АҚШ-тың 77-бағдарламалық жолы Нобль қаласынан өтеді, солтүстікке қарай 45 шақырым (28 миль) Оклахома-Сити орталығына және оңтүстікке қарай 18 шақырым (11 миль) Пурселл қаласына жетеді. АҚШ Халық санау бюросы мәліметтері бойынша, Нобльдің жалпы ауданы 10,54010 шаршы километрді құрайды, оның ішінде құрлықтың ауданы және судың үлесі 1,72% немесе 0,181 шаршы километрді құрайды. 2010 жылғы халық санауы бойынша, қалада 6480 адам, 1956 үй шаруашылығы және 1486 отбасы тұрады. Халық тығыздығы шаршы километрге адамды құрайды. 2134 тұрғын үй бар, орташа тығыздығы шаршы километрге үй шаруашылығын құрайды. Қала халқының этникалық құрамы: 90,30% ақ нәсілді, 0,19% афроамерикалық, 4,87% американдық индейлер, 0,25% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,38% басқа нәсілдер және 3,99% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 2,74% құрайды. 1956 үй шаруашылығының ішінде 40,0% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 58,5% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,3% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 24,0% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 21,0% жеке адамдардан тұрады, ал 7,9% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,63 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,03 адамды құрайды. Қала халқы жас бойынша таралып, 28,6% 18 жасқа дейінгілер, 8,2% 18-24 жас аралығындағылар, 31,5% 25-44 жас аралығындағылар, 20,8% 45-64 жас аралығындағылар және 11,0% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендерді құрайды. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 92,3 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 85,9 еркек шақтандырылған. Қала бойынша үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 35 250 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 40 533 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 30 417 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 23 690 долларды құрайды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 732 долларды құрайды. Отбасылардың 4,5% және халықтың 6,5% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 5,5% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 10,8% кедейлікте өмір сүреді.
Үкімет
Гари Хейс 2006 жылдың наурыз айында қала әкімі болып сайланды. Қалалық кеңесте төрт мүше және бір әкім бар. Әкім әр үш жыл сайын сайланады, 1991 жылдан бастап. Хейс 2018 жылы қарсы кандидатсыз сайланды. Гари Хейс 2021 жылы қайта сайлануға түспеді. 2021 жылы пастор Фил Фримен қала әкімі болып сайланды.
Білім
Noble Public Schools ауданы (штат бойынша нөмірленген тәуелсіз №40) үлкен аумақты алып жатыр, батыстан шығысқа қарай Оңтүстік-Орталық Кливленд округі бойында, солтүстік жағынан Норман және Кіші Балта мектептері, оңтүстік жағынан Лексингтон мектебі арасында созылады. Қазіргі уақытта ауданда үш бастауыш мектеп, бір орта мектеп және бір жоғары мектеп бар. Балабақшадан бірінші сыныпқа дейінгі оқушыларға арналған бастауыш мектеп – ұзақ жылдар бойы директор болған Катерина I. Дейлидің есімімен аталатын Катерина I. Дейли бастауыш мектебі. Оның қазіргі директоры, әдетте «K.I.D.» деп аталатын, Жанис Бусик. Noble Public School жүйесіндегі келесі мектеп – Джон Хаббард бастауыш мектебі, ол 1950-1970 жылдар аралығында аудандық суперинтендант болған адамның есімімен аталады және екінші және үшінші сынып оқушыларын оқытады. Директоры – Нейтан Грей. Хаббардта екі жыл оқығаннан кейін оқушылар төртінші және бесінші сыныптарға Пионер орта мектебіне барады. Бұрын Пионер алтыншы сынып оқушыларын да оқытқан, бірақ қазір олар жақында аяқталған Noble орта мектебінде білім алады. Директоры – Нейтан Грей, ол осы лауазымда төртінші жылын өткізіп жатыр. Бұрын оқушылар жетінші және сегізінші сыныптарға Noble орта мектебіне баратын. Алайда, бұрынғы орта мектеп ғимараты қазір Noble Public School әкімшілік ғимараты болып табылады. Noble орта мектебі салынды және алтыншыдан сегізінші сыныпқа дейінгі оқушыларды оқытады. Суперинтендант Кертис Инге қайтыс болғаннан кейін мектептің аты Кертис Инге орта мектебі деп өзгертілді. Директоры – Роджер Клементс, директордың орынбасары – Кристал Стэндридж. Noble High School, аюлар мектеп талисманы болып табылатын, оқушылардың Noble қаласында орта білімін аяқтауына мүмкіндік береді. Мектептердің спорттық бағдарламалары көптеген спорт түрлерінде, соның ішінде футбол, баскетбол, бейсбол және гольф бойынша Оклахома штатының 5A класында бәсекелеседі. Күршік командасы 4A класында жарысады. Бас директор – Фрэнк Соломон, ал директордың орынбасарлары – Стив Барретт және Майк Барут. Noble High School сонымен қатар көптеген үйірмелерге, бағдарламаларға және қосымша іс-шараларға ие, мысалы, Фред Куин басқаратын 5A кластың марш-оркестрі немесе Коул басқаратын BotBall, ол 2019 жылғы GCER-де «Жаңадан келгендер тобының сыйлығын» жеңіп алды. Аудан мен жоғары мектеп 1970 жылдары қазіргі көлеміне жеткеннен бері газет, жылнама, вокалдық музыка, Студенттер кеңесі, FFA және басқа да бағдарламалар штаттағы кеңселерді иеленді және өз салаларында көшбасшылар болды. Noble Public Schools Foundation Board for Academic Excellence академиялық жетістіктерді қолдайтын қоры «50 for 50» науқанын бастады, бұл науқан мұғалімдерге гранттар беру арқылы Noble оқушыларына пайда әкелу үшін жылына 50 000 доллар жинауға бағытталған. 2015 жылдың маусым айына дейін олар 165 000 доллардан астам қаражат жинады. Noble Public Schools ауданы, 1940-1960 жылдары барлық бастапқы шағын тәуелсіз мектептер жабылып, біріктірілгендіктен, Noble қаласының шекарасынан әлдеқайда үлкен. Бұл студенттердің Слотхервиллдің солтүстік жартысынан, сондай-ақ Noble және жекеменшік емес аудандардан, тіпті ауылдық Оңтүстік Норманның бір бөлігінен келгенін білдіреді. 1970 жылға дейін ресми түрде құрылмаған Слотхервилл қаласы өз мектеп округін құрмады, ал оның тұрғындарының балалары Noble, Lexington мектептеріне барады немесе үйде оқытылады.