Кіріспе

Британдық полиция қызметіндегі және көптеген ағылшын тіліндегі Достастық елдеріндегі шен – Суперинтендант (Supt) британдық полицияда және көптеген ағылшын тіліндегі Достастық елдеріндегі шендік атау. Көптеген Достастық елдерінде толық атауы полиция суперинтенданты (SP) болып табылады. Бұл шен британдық теңізасты аумақтарында және көптеген бұрынғы британдық колонияларында қолданылады. Кейбір елдерде, мысалы Италияда, суперинтендант шені төменгі шен болып табылады.

Австралия

Австралияда суперинтендант атағы бас инспектордан кейінгі жоғары атақ саналады және бас суперинтенданттан (Виктория полициясы, Оңтүстік Австралия полициясы, Жаңа Оңтүстік Уэльс полициясы, Квинсленд полициясы) немесе көмекші комиссардан (Батыс Австралия полициясы) төмен тұрады. Кейбір қызметкерлер детектив бас инспекторы (бірақ бұл сирек қолданылады) және детектив суперинтенданты атағын да иеленеді. Суперинтенданттар иыққа бір нүктелі белгі, подполковник атағымен бірдей, және еңбек еткендерін білдіретін лавр гүлшоғырымен әшекейленген полициялық фуражка киеді.

Канада

Канадада суперинтендант лауазымы әдетте инспектордан жоғары тұрады. Кейбір полиция күштерінде бас штаб суперинтенданты (аға бас штаб суперинтенданты) немесе аймақтық суперинтендант лауазымы да бар. Квебек провинциясындағы полиция күштері (мысалы, Sureté du Québec, Монреаль қалалық полиция қызметі, Квебек қалалық полиция қызметі) бұл лауазымды немесе лауазымдық құрылымды қолданбайды.

Үндістан

Үндістанда полиция бастығы (SP) полиция округінің полиция күштерін басқарады немесе ауданның ауылдық аймағына жетекшілік етеді. Олардың шен белгісі – бір жұлдызды мемлекеттік эмблема. Одан төменгі шен – полицияның қосымша бастығы (Addl. SP) немесе полиция бастығының орынбасары (Dy. SP), ал одан жоғары шен – полиция аға бастығы (SSP). Керала штатында аудандарға жауапты полиция бастықтары аудандық полиция басшылары деп аталады.

Ирландия

Ирландия Республикасында суперинтендант шені инспектор мен бас суперинтендант арасында болады. Әдетте, әр бөлімге екі-үш адам тағайындалады. Детективтер "детектив" префиксін қолданады. 2006 жылдың басында Garda Síochána-да 178 суперинтендант болды. Ирланд тілінде Гарда суперинтенданты – ceannfort, сөзбе-сөз аударғанда "басшы" деген мағынаны білдіреді. Ard Cheannfort – бас суперинтендант немесе "жоғарғы басшы". Ceannfort сондай-ақ майор дәрежесімен тең "командир" әскери шені үшін де қолданылады. Әр полиция округін суперинтендант басқарады. Округтер – бөлімдердің кіші бөлімдері, ал бөлімдерге бас суперинтенданттар басшылық етеді.

Италия

Италияның Polizia di Stato полициясында вице-квестор шені британдық полиция бас инспекторына тең, ал суперинтендант шені (италиялық «суперинтендант») - британдық немесе американдық полиция сержантына, сондай-ақ итальяндық әскери шені сержантына тең.

Жапония

Жапонияда, бұл префектуралық полициядағы кішкентай полиция бөлімшесінің бастығын атау үшін қолданылады. Бұл жапон армиясының подполковник шенімен тең.

Макао

Макаоның қоғамдық қауіпсіздік полициясының (CPSP) бас директоры және директоры – тиісінше, командир және командирдің орынбасарлары. Директор атағы интендант атағынан жоғары. CPSP шендік белгілері Португалияның қоғамдық қауіпсіздік полициясының жалпы үлгісіне сәйкес келеді, жоғары офицерлердің белгілері лавр гүлшоғырының ішінде айқасқан екі аттың шоқысы және PSP жұлдыздарынан (ортасында "SP" монограммасы бар алты бұрышты күміс жұлдыз) тұрады, олардың саны нақты шенді анықтайды. Бас директор және директордың белгісіндегі жұлдыздар саны тиісінше төрт және үш. Бас директор мен директордың шендік белгілері басқа шендердің қою көк түсінің орнына қызыл эполеттермен ерекшеленеді.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияда суперинтендант шені инспектордан жоғары, ал комиссардың орынбасарынан төмен. Суперинтенданттар көбінесе аудандық командирлер немесе қызмет көрсету орталықтарының директорлары болып тағайындалады, сонымен қатар бұл шын Жаңа Зеландия Корольдік полиция колледжінің коменданты да иеленеді.

Пәкістан

Пәкістанда полицияның аға суперінтенданты аудандық полицияның басшысы болып табылады. Кейбір аудандар мен полиция бөлімшелеріне полиция суперінтенданттары басшылық етеді. Пәкістан полиция қызметі қазір DPO (Аудандық полиция офицері), CCPO (Астаналық қала полиция офицері) сияқты жаңа иерархияны енгізеді. Полиция суперінтенданты DPO-ға тең [немесе кіші аудандарда CPO (Қалалық полиция офицері)] және PSP (Пәкістан полиция қызметі)-ге жататын CSP курсанты немесе қатардағы қызметкер болуы мүмкін.

Папуа - Жаңа Гвинея

Папуа-Жаңа Гвинея Корольдік полициясында суперинтендант шенi бас инспектордан жоғары, ал бас суперинтенданттан төмен тұрады.

Филиппин

Филиппинде суперинтендант – Филиппин Ұлттық полициясының, Түрмелерді басқару және жазалау бюросының, сондай-ақ Өртке қарсы қорғаныс бюросының шені. Ол бас инспектордан жоғары, ал аға суперинтенданттан төмен, және Филиппин армиясындағы подполковник шенімен теңестіріледі.

Португалия

Португалияда суперинтендант (superintendente) – Қоғамдық қауіпсіздік полициясының (PSP) офицерлік шені. Бұл шен интендант шенінен жоғары, бас инспектор шенінен төмен және әскеридегі полковник шенімен шамалас. Суперинтенданттар көбінесе аудандық басқармалардың командирлері немесе метрополиялық және аймақтық басқармалардағы екінші командирлер болып қызмет етеді. Суперинтенданттың шендік белгісі – лавр гүлшоғырының ішінде қиылысқан екі аттың шоқысы және кері үшбұрыш тәрізді орналасқан үш PSP жұлдызы бар қою көк түсті эпаулеттен тұрады. Әр PSP жұлдызы алты қырлы күміс жұлдыздан және ортасында "SP" әріптерінен тұратын монограммадан құралған.

Сингапур

Сингапурда бұл шен Сингапур полиция күштерінде (SPF) және Иммиграция және шекараны бақылау басқармасында (ICA) қолданылады, себебі екеуі де бірдей шендік жүйені пайдаланады. SPF-да үш деңгейдегі полиция инспекторы бар: полиция инспекторының көмекшісі (ASP); полиция инспекторының орынбасары (DSP); және полиция инспекторы (SUPT). Бұл үш шен жоғары санаттағы полиция офицерлеріне жатады.

Одаққа дейінгі кезең

Бұл шен 1825 жылы Кейптаун полициясының бастығы үшін енгізілді. 1860 жылы ол жойылды. Сондай-ақ ол 1873 жылдан 1880 жылға дейін аз ғана уақыт болған Грикваланд атты полициясында, 1894 жылдан 1913 жылға дейін Натал полициясында, 1901 жылдан 1908 жылға дейін Трансваль қалалық полициясында, 1908 жылдан 1913 жылға дейін Трансваль полициясында және 1908 жылдан 1913 жылға дейін Оранж өзені колониясы полициясында қолданылды.

Союздан кейінгі кезең

Бұл шен 1944 жылы Оңтүстік Африка одағында Оңтүстік Африка темір жолдары мен порты полициясының бастығы шені ретінде қайта пайда болды. Ол полковник әскери шенімен тең болды және сол шеннің белгілерімен көрсетілді. 1946 жылдан бастап үш саты болды: бас инспектор (бригадир), бас инспектордың орынбасары (полковник) және инспектор (подполковник). 1960 жылдары полиция шендері әскери шендерге ауыстырылды. 1995 жылы бұл шен Оңтүстік Африка полиция қызметінде қайта орнатылды. Екі саты болды: аға инспектор (полковникке тең) және инспектор (подполковник). 2010 жылы полиция шендері әскери шендерге ауыстырылды.

Шри-Ланка

Шри-Ланкада полиция бастығы (SP) – полицияның аға газетте тіркелген офицері, полицияның көмекші бастығынан жоғары, ал аға полиция бастығынан төмен тұрады. Аға полиция бастығы лауазымы 1980-ші жылдары құрылған. Бастықтар көбінесе полиция бөлімшелерінің аймақтық командирлері болып тағайындалады.

Ұлыбритания

Суперинтендант атағы бас инспектордан жоғары, ал бас суперинтендант атағынан төмен. Ранг белгісі – британдық армиядағы майордың рангі сияқты, эполеттерге тағылатын тәж.

Қалалық полиция

Суперинтендант шені 1829 жылы Метрополитен полициясы құрылғанда енгізілді. Әр бөлімшеге суперинтендант басшылық етті. Суперинтенданттан төменгі шен бастапқыда инспектор болды, бірақ 1868 жылы бас инспектор шені енгізілгенге дейін. Бастапқыда комиссарлар ғана суперинтенданттан жоғары шенде болды (және олар ант берген полиция қызметкерлері емес). 1839 жылы капитан Уильям Хей инспекциялық суперинтендант шеніне тағайындалды, ал 1856 жылы оның орнына көмекші комиссар келді. 1869 жылы суперинтендант пен көмекші комиссар арасына аудандық суперинтендант шені енгізілді, ол 1886 жылы бас констебль деп аталды. 1868 жылдан бастап, детектив бөлімінде (кейіннен Қылмыстық тергеу департаменті) де суперинтендант шені қабылданды, сол кезде бөлімнің алғашқы басшысы Адольф Уильямсон осы шенге көтерілді. 1949 жылы Метрополитен полициясының суперинтенданттары жаңа бас суперинтендант шеніне, бас инспекторлар суперинтендант шеніне, ал кіші бөлімше инспекторлары мен бөлімше детектив инспекторлары бас инспектор шеніне қайта жіберілді (осы шендер жойылды). 1953 жылдың қыркүйегінде тағы бір өзгеріс болды, оған сәйкес шен I дәрежелі суперинтендант (қазіргі суперинтенданттар, кіші бөлімшелерді басқаратын бас инспекторлар және бөлімшелік ҚТБ-ны басқаратын детектив бас инспекторлары) және II дәрежелі суперинтендант (басқа қазіргі бас инспекторлар) болып бөлінді, сондай-ақ аға инспекторлар үшін жаңа бас инспектор шені құрылды. II дәрежелі суперинтенданттар бұрын бас инспекторлар таққан тәж белгісін, ал I дәрежелі суперинтенданттар бұрын суперинтенданттар таққан тәж белгісінің үстіне бір шеге тақты. Бұл 1974 жылға дейін сақталды, содан кейін суперинтендант шені қайтадан біртұтас болды және эполеттерде тәж тағылды. 1954 жылдың қаңтарынан бастап әр кіші бөлімшеде бір I дәрежелі суперинтендант және бір бас инспектор, әр бөлімшеде бір бас суперинтендант, бір II дәрежелі суперинтендант және бір I дәрежелі детектив суперинтендант, ал әр ауданда бір командир, бір командирдің орынбасары, бір бас детектив суперинтендант және бір II дәрежелі детектив суперинтендант болды.

Басқа британдық әскерлер

Көптеген басқа күштерде 20-ғасырдың басына дейін суперінтендент инспектор мен полиция бастығының көмекшісі арасындағы шен болды. Көптеген кішігірім күштерде аға суперінтендент сонымен қатар АКК (Assistant Chief Constable) болды. Кейбір күштерде бас инспекторлар болды, ал кейбіреулері кейіннен бас суперінтенденттерді енгізді, бірақ бұл кең таралған жоқ. Дегенмен, бүгінде елдегі барлық күштерде осы үш шен де бар.

Жалақы

Суперинтенданттың 2021 жылғы бастапқы жалақысы 70 173,4 британ фунты, ал бес жылдан кейін 82 881 фунтқа жетеді. Аймақтық және біліктілік бойынша қосымша төлемдер осы жалақыға әсер етуі мүмкін.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында суперинтендант атағы белгілі бір полиция департаменттерінің басшылары үшін қолданылады, мысалы, Нью-Джерси штатының полициясы, Нью-Йорк штаты полициясының командалық құрамы, Массачусетс штатының полициясы, Чикаго полиция департаменті, Нью-Орлеан полиция департаменті, Огайо штатының жол полициясы, Миссури штатының жол полициясы, Орегон штатының полициясы және Индиана штатының полициясы. Кейбір полиция департаменттерінде суперинтендант басқа полиция департаменттерінде бюро немесе бөлім басшыларына берілетін жауапкершіліктерді сипаттайтын лауазымды білдіреді, мысалы Кембридж полиция департаменті, Бостон полиция департаменті және Огайо штатының Дейтон қаласы полиция департаменті.