Кіріспе

Williams EJ22 – Уильямс Интернешнл компаниясы өте жеңіл реактивтік ұшақтарға (VLJ) арналған, әзірлеп жатқан шағын турбовентиляторлы қозғалтқыш болды.

Даму

Williams International 1960 жылдан бері қанатты зымырандарға арналған шағын турбовентиляторлық қозғалтқыштарды жасап келді және 1992 жылы FJ44 қозғалтқышымен жалпы авиация нарығына сәтті енді. Сол жылы НАСА «Жалпы авиациялық көлік эксперименттері» (AGATE) бағдарламасын бастады, мақсаты – өндірушілермен серіктестік құрып, құлдырап бара жатқан жалпы авиация индустриясын жаңғыртуға көмектесетін технологияларды дамыту. 1996 жылы Williams AGATE-тің General Aviation Propulsion (GAP) бағдарламасына қосылды, FJ44-тен тіпті кішірек болатын, FJX 2 деп белгіленген, жаңадан жобаланған, отынды тиімді пайдаланатын турбовентиляторлық қозғалтқышты жасау үшін. Бұл жаңа қозғалтқыштың ғылыми-зерттеу және дамыту жұмыстарына 100 миллион доллар қаржы бөлінді. Eclipse күштірек Pratt & Whitney Canada PW600 сериясына көшті. Келісімшарт тоқтатылғаннан кейін, дамыту жұмыстары мен FAA сертификациясы да дерлік тоқтатылды. Eclipse бастапқыда қозғалтқыштан FJX 2 көрсеткішінен 10%-ға артық итермелеу күшін талап еткен.

Дизайн

FJX 2 қозғалтқышы бөлшектер санын азайту, өндіріс шығындарын төмендету және 4:1 айналма коэффициентіне қол жеткізу мақсатында көптеген тәжірибелік жүйелермен және өндіріс процестерімен жобаланды. Осының салдарынан бастапқы прототип аппараттық құралында көптеген техникалық қиындықтар мен сәтсіздіктер болды. Дегенмен, кейіннен жасалған қайта жобалаулар және дәстүрлі жүйелерді енгізу нәтижесінде қозғалтқыш NASA-ның талап еткен күшіне жетті. Қажетті күштік қатынастағы жанармай шығынын қамтамасыз ету үшін EJ22 турбожелдеткіші үш шпулді қозғалтқыш ретінде жобаланды, ол желдеткіштен, екі осьтік компрессордан және үш кеңею турбинасынан тұрады. Нәтижесінде, бұл қозғалтқыш бұрынғы Williams International қозғалтқыштарынан әлдеқайда күрделі болды. Сынақ стендінде өте әсерлі болғанымен, EJ22 өзінің екі жылдық даму процесінде өте сезімтал болып шықты және ол жиі іске қосылуда қиындықтарға, қызып кетуге, бөлшектердің бұзылуына және түрлі ішкі жүйелік мәселелерге ұшырады.