Кіріспе
Американдық футболшы және жаттықтырушы (1952 жылы туған)
Хал Клей Мамме (29 наурыз 1952 жылы туған) – бұрынғы американдық футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы. Соңғы рет ол XFL лигасының «Даллас Ренегадс» командасының шабуыл бойынша кеңесшісі қызметін атқарды. Бұрын Мамме «Айова Веслиан колледжі», «Вальдоста мемлекеттік университеті», «Кентукки университеті», «Оңтүстік-Шығыс Луизиана университеті», «Нью-Мексико мемлекеттік университеті», «МакМюрри университеті» және «Белхейвен университеті» бас жаттықтырушысы болған. Мамме «әуе шабуылы» тактикасын жасаушылардың бірі ретінде танымал.
Ойын мансабы
Сан-Антонио, Техас штатының тумасы Мюмме Техас штатының Далас қаласындағы Томас Джефферсон орта мектебінде қабылдамашы ретінде футбол ойнады. Оқуын бітірген соң, ол Жаңа Мексика әскери институтында және Тарлетон мемлекеттік университетінде ойнады. Оқу кезінде ол Каппа Альфа ордені студенттік бауырластығының мүшесі болды.
Жаттықтырушылық мансап
Мюммнің жаттықтырушылық мансабы 1976 жылдан 1978 жылға дейін Техас штатының Корпус-Кристи қаласындағы Фой Х. Муди орта мектебінің шабуылдық үйлестірушісі ретінде басталды. 1979 жылы ол Арансас Пасс орта мектебінің бас жаттықтырушысы болды. Мюмме 1980 және 1981 жылдары Батыс Техас мемлекеттік университетінде Билл Юнгтың ассистенті (квартербектер мен қабылдаушылар жаттықтырушысы), 1982 жылдан 1985 жылға дейін Юнгтың UTEP-де шабуылдық үйлестірушісі, ал 1986 жылдан 1988 жылға дейін Копперас Ков орта мектебінде бас жаттықтырушы болды. Орта мектепте және колледжде ассистент жаттықтырушы болып жұмыс істеген кезеңінде Мюмме допты жылжытуға, ярдтар жинауға және ұпайларға қол жеткізуде өте табысты болған, дәстүрден тыс, пасқа бағытталған шабуылдық тактиканы жасады. Көптеген қабылдаушыларға қысқа пас беру және қорғау шебінен шығуды пайдаланған бұл ерекше тактика Мюмме командаларына қабілетті және жаттығулы қарсыластарға қарсы күресуге мүмкіндік берді. BYU бас жаттықтырушысы Лавелл Эдвардс Мюмме шабуылдық стратегиясына зор ықпал етті.
Ерте мансап
1989 жылы Мамме Айова Веслиан колледжінің бас жаттықтырушысы болды. Алғашқы маусымында 7–4 есебімен аяқтаса, ол команданы 1991 жылы ұлттық ширек финалға жеткізді, бұл мектеп тарихындағы плей-оффқа алғашқы қатысу болды. Мамме Айова Веслианда 25–10 есебімен аяқтады және 1989 және 1991 жылдары NAIA аудандық жаттықтырушысы атанды. 1992 жылы Мамме Вальдоста мемлекеттік университетінің бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Вальдоста штатындағы Мамме-нің көрсеткіші 40–17–1 болды. 1994 және 1996 жылдары ол команданы NCAA II дивизионының плей-офф ширек финалына шығарды; Вальдоста штаты бұрын плей-оффқа қатыспаған еді. Команда тұрақты түрде II дивизионның үздік 20-лығына кірді және 1996 жылғы маусымның бір бөлігінде II дивизионда елдегі бірінші орынды иеленді, сол кезде олар алғашқы Gulf South Conference чемпионатында жеңіске жетті. 1994 жылы Вальдоста штаты Орталық Флорида университетін 31–14 есебімен жеңді, бұл Sports Illustrated журналы маусым алдында NCAA I AA ұлттық футбол чемпионатында жеңіске жететін команда деп таңдаған қарсыласына күтпеген жеңіліс болды. Квартербек Крис Хатчер NCAA II дивизионындағы жылдың ойыншысы атанды және Харлон Хилл сыйлығын жеңіп алды.
Кентукки штаты
1996 жылғы 2 желтоқсанда Кентукки университеті өзінің футбол бағдарламасының бас жаттықтырушысы Билл Карридің орнына Мюммені тағайындағанын хабарлады. Кентукки университеті алдыңғы үш жылда 9–24 (0.273) есебімен ойнаған еді. Мүмменің алғашқы жылында команда 5–6 есебіне жетті, бұл Кентукки 1922 жылдан бері жеңіске жетпеген команда еді. Екінші курс студенті, квотербек Тим Коучтің жетекшілігімен Кентуккидің шабуылы бірнеше мектептік, SEC және NCAA рекордтарын жаңартты. 1998 жылы Кентукки Луисвиллге қарсы Papa John's Cardinal стадионының ашылу матчында 68–34 есебімен жеңіске жетті. Кентукки Шығыс Кентукки университеті мен Индиананы жеңіп, 3–0 есебіне жетті және ESPN/USA Today бапкерлер сауалнамасында 25-орынға ие болды. #8 Флорида мен #22 Арканзасқа қарсы ойындарда жеңіліс болды. Соңғы секундта гол соқпағандықтан Джорджияға шамалы есеппен жеңіліс тиді, бірақ кейін SEC Батыс дивизионының чемпионы Миссисипи штаты мен Вандербилтке қарсы жеңістер тіркелді. Кентукки 14–3 есебімен көшбасшылыққа шықса да, Пенсильвания штатына 26–14 есебімен жеңілді. 2000 жылғы «Жабайы мысықтар» 2–9 есебіне түсіп, тек Оңтүстік Флорида мен Индианаға қарсы жеңіске жетті. NCAA ережелерін бұзу бойынша жүргізіліп жатқан тергеу туралы баспасөз хабарлары команданың күшін әлсіретті, нәтижесінде соңғы сегіз ойында жеңіліс тіркелді. Команда үштен астам рекрутингтік ережелерді бұзғаны анықталды. Оның бұрынғы рекрутингтік координаторы Клод Бассетт ең көп кінәлі деп танылды. Бассет 2000 жылы болашақ студенттерге сыйлықтар бергені және олар үшін жұмыстар жасағаны үшін отставкаға кетуге мәжбүр болды және 8 жылға «қара тізімге» енгізілді, бұл оны 2009 жылға дейін студенттер спортынан шеттетуге әкелді. Нәтижесінде Кентукки 2002 жылы маусымнан кейінгі ойындарға қатысудан шеттетілді және келесі үш маусымда 19 шәкіртақыдан айырылды. Комитет Мүмменің «жалдау кеңсесінің қызметін қадағалауда сәтсіздік танытқанын» атап өтсе де, ол ешқандай ереже бұзғаны үшін кінәлі емес деп танылды және оған жеке санкциялар салынбады. Оның орнына шабуылдаушы бапкері Гай Моррис келді. Кентуккидегі Мүмменің соңғы көрсеткіші 20–26 болды, алғашқы үш жылында 20–18 есебімен бастап, 18–17 көрсеткішін тіркеген, бұл оның келгеніне дейін Кентуккидің 9–24 көрсеткішімен салыстырылады.
Нью-Мексико штаты
2004 жылдың желтоқсанында Мумме Тони Самуэльдің орнына I А дивизионындағы Нью-Мексико штаты университетінің бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Самуэль бұл мектепте опциялық шабуылды қолданған, ал Муммедің пастық шабуылына көшу қиын болды. Мумме бағдарламасының алғашқы маусымында (2005) Нью-Мексико штаты 0–12 есебімен аяқтады. 2006 жылғы маусымға қарай Мумме I дивизионда бас жаттықтырушы ретінде 32–49 есебін көрсетті. 2006 жылғы маусымның бірінші ойынында Муммедің Нью-Мексико штаты командасы оның бұрынғы командасы – Оңтүстік-Шығыс Луизиананы 30–15 есебімен жеңді. 2006 жылғы Нью-Мексико штаты құрамасы маусымда 3–9 есебін көрсетті және маусымның бір бөлігінде барлық I А дивизионындағы футбол бағдарламалары арасында жалпы шабуыл және пастық шабуыл көрсеткіштері бойынша көшбасшы болды. 2007 жылы Нью-Мексико штаты 4–9 есебімен аяқтады. Нью-Мексико штатының жаттықтырушысы болған кезеңде Мумме төрт мұсылман NMSU ойыншысы мен ACLU тарапынан сотқа тартылды. Олар Мумме діни нанымына байланысты оларды жауыз жұмыс ортасына салғанын мәлімдеді. Сот ісі соттан тыс келісіммен аяқталды, NMSU төрт ойыншыға 165 000 доллар төлеуге келісті. Мумме де, NMSU да бұл істе қандай да бір құқықбұзушылық жасағанын мойындаған жоқ. 2008 жылғы маусымды 3–9 есебімен аяқтағаннан кейін, соның ішінде маусымды 7 жеңіліс қатарынан аяқтағаннан кейін, 2008 жылдың 1 желтоқсанында Мумме жұмыстан босатылды. Оның орнына бұрынғы UCLA қорғаныс үйлестірушісі ДеУэйн Уокер келді.
МакМерри
Мюмме 2009 жылдың 12 сәуірінде III дивизиядағы Макмюрри университетіне жұмысқа қабылданды. 2008 жылы 0–10 есебімен өткен маусымнан кейін, Мюмме Макмюрриді 2009 жылы 4–6 есебімен, ал 2010 жылы 6–4 есебімен маусымға жеткізді, бұл Макмюрри футболының 2000 жылдан бергі алғашқы жеңісті маусымы болды. 2011 жылы Мюмме Макмюрриді 9–3 есебімен жеңіске жеткізді, соның ішінде NCAA III дивизионының плей-офф ойынына қатысты, бұл Макмюрри үшін 1980 жылдан бергі алғашқы плей-оффқа қатысуы болды. Макмюрри өзінің алғашқы плей-офф ойынында Тринитиді 25–16 есебімен жеңіп, бірақ екінші раундта ASC қарсыласы Мэри Хардин-Бейлорға ұтылып қалды. Маусымда NCAA I дивизионының UT Сан-Антонио және өміржайлас Хардин-Симмонс командаларынан да жеңіс алынды. 2012 жылғы маусымда Макмюрри NCAA II дивизионына көшті, сол маусымның алғашқы ойыны Абилин Христиан Университетінің «Уайлдкэтс» командасымен Шотвелл стадионында өтті (Макмюрри 51–0 есебімен жеңілді). 1971 жылы Абилин Христиан «Уайлдкэтс» командасы 53–20 есебімен жеңген ойын, Абилин Христиан 24 жеңіс, 15 жеңіліс және 0 тең оймен көш бастаған ескі қарсыластықтың соңғы ойыны болды.
Белхавен
2014 жылдың 17 қаңтарында NAIA мектебі Белхейвен университеті Муммеді жаңа бас футбол жаттықтырушысы етіп тағайындады. Мумме бұрынғы жылы 3–8 есебімен ойнаған команданы қабылдады. 2014 жылғы маусымда «Блейзер» футбол командасы 2–9 есебімен ойнады, Mid-South Conference ойындарында жеңіске жете алмады. Екінші маусымында Белхейвен NCAA III дивизионына көшті. NCAA мектебі ретіндегі алғашқы жылы Мумме команданы 2–8 есебіне жеткізді, олардың екі жеңісі жаңа конференциясы – Американың оңтүстік-батыс конференциясында тіркелді. Команда 2016 жылғы маусымды да алдыңғы маусымдағыдай 2–8 есебімен аяқтады, жылдың ашылу және соңғы ойындарында жеңіске жетті.
Джексон штаты
2017 жылдың 17 желтоқсанында Мумме Джексон штатының шабуылдық үйлестірушісі болып жұмысқа тұрды. 2018 жылғы маусымда үш ойын өткен соң, ол "басқа кәсіби мүмкіндіктерді іздеу үшін" отставкаға кетуін хабарлады; сол кезде 1–2 есебімен ойнаған «Тайгерлер» командасы әр ойынға орташа есеппен 13,6 ұпай жинады.
Далас ереуілшілері
2018 жылдың қарашасында Мумме Америка футбол альянсының «Мемфис Экспресс» командасына қосылды, бірақ екі аптадан кейін командадан кетіп қалды. 2019 жылдың 16 мамырында Боб Стоупс Муммені XFL лигасының «Даллас Ренегадс» командасының шабуыл координаторы қызметіне тағайындады. 2020 жылдың 1 наурызындағы ойын барысында Мумме жақ сызығындағы ойыншымен соқтығысып жарақат алды, осыған байланысты Стоупс шабуыл желісінің жаттықтырушысы Джефф Ягодзинскиді шабуыл координаторы қызметіне көтерді, алайда Мумме командада кеңесші ретінде қалды.
Көктемгі лига
2021 жылдың сәуірінде Мүмме Индианаполистегі The Spring League North Division-де өнер көрсететін "Линемендер" командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. "Линемендер" 19 маусымда "Мега Боулда" "Джостерлерді" 26:23 есебімен жеңіске жетті.
Жеке өмір
2009 жылдың басында Муммеге простата қатерлі ісігі диагнозы қойылды; қатерлі ісігі ерте сатыда анықталған және оның болжамы жақсы. Оның бұрынғы әйелі Джун сүт қатерлі ісігінен аман қалды және Сьюзан Г. Комен Қорымен белсенді түрде жұмыс істейді. Муммедің екі қызы мен ұлы бар, Мэтт, ол Колорадо штатының "Рэмс" командасының шабуылдық координаторы.
Көктемгі лига
Команда Жыл Маусымдық ойындар Плей-оффЖеңісЖеңілісТең ойынЖеңіс %ҚорытындыЖеңісЖеңілісЖеңіс % НәтижеШабуыл шебі2021510.833ТМЛ Солтүстік лигасында 1-ші орын101.000Мега Боул жеңімпаздарыБарлығы510.833 1 0 1.000