Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық теориялық компьютер ғалымы (1954 жылы туған)
American theoretical computer scientist (born 1954)
Майкл Фредрик Сипсер (17 қыркүйек 1954 жылы туған) – американдық теориялық компьютер ғалымы, есептеу күрделілігі теориясына үлкен үлес қоскан. Қолданбалы математика профессоры және Массачусетс технология институтының ғылым деканы болды.
Michael Fredric Sipser (born September 17, 1954) is an American theoretical computer scientist who has made early contributions to computational complexity theory. He is a professor of applied mathematics and was the dean of science at the Massachusetts Institute of Technology.
Өмірбаян
Сипсер Бруклинде (Нью-Йорк) туып өсті, 12 жасында Освегоға (Нью-Йорк) көшіп келді. 1974 жылы Корнелл университетінде математика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін, ал 1980 жылы Берклидегі Калифорния университетінде Мануэль Блумның жетекшілігімен инженерлік ғылымдар докторы дәрежесін алды. 1979 жылы MIT-тің Компьютерлік ғылымдар зертханасына ғылыми әріптес ретінде қабылданды, содан кейін Сан-Хоседегі IBM Research-та ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. 1980 жылы MIT факультетіне қосылды. 1985–1986 оқу жылында Берклидегі Калифорния университетінің факультетінде болды, сосын MIT-ге қайтып келді. 2004 жылдан 2014 жылға дейін MIT математика бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарды. 2013 жылы MIT School of Science-тің уақытша деканы, 2014 жылы декан болып тағайындалды. 2020 жылға дейін декан қызметін атқарды, одан кейін Нергис Мавалвала оның орнына келді. Ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі. 2015 жылы ол "күрделілік теориясына қосқан үлесі және математикалық қауымдастыққа көрсеткен қызметі үшін" Америка математикалық қоғамының мүшесі болып сайланды. 2017 жылы ACM Fellow болып сайланды.
Sipser was born and raised in Brooklyn, New York and moved to Oswego, New York when he was 12 years old. He earned his BA in mathematics from Cornell University in 1974 and his PhD in engineering from the University of California at Berkeley in 1980 under the direction of Manuel Blum. He joined MIT's Laboratory for Computer Science as a research associate in 1979 and then was a Research Staff Member at IBM Research in San Jose. In 1980, he joined the MIT faculty. He spent the 1985–1986 academic year on the faculty of the University of California at Berkeley and then returned to MIT. From 2004 until 2014, he served as head of the MIT Mathematics department. He was appointed Interim Dean of the MIT School of Science in 2013 and Dean in 2014. He served as Dean until 2020, when he was followed by Nergis Mavalvala. He is a fellow of the American Academy of Arts and Sciences. In 2015 he was elected as a fellow of the American Mathematical Society "for contributions to complexity theory and for leadership and service to the mathematical community." He was elected as an ACM Fellow in 2017.
Ғылыми мансап
Sipser алгоритмдер мен күрделілік теориясы саласындағы маман, атап айтқанда тиімді қателерді түзету кодтары, интерактивті дәлелдеу жүйелері, кездейсоқтық, кванттық есептеулер және проблемалардың ішкі есептеу қиындықтарын анықтау. Ол Меррик Фурст пен Джеймс Б. Сакспен бірлесіп жазған мақаласында схема күрделілігі үшін суперполиномдық төменгі шекараны дәлелдеу үшін ықтималдық шектеу әдісін енгізді. Олардың нәтижесі кейіннен Эндрю Яо мен Йохан Хостадтың жұмысымен экспоненциалды төменгі шекараға дейін жақсартылды. Алғашқы дерандомизация теоремасында Сипсер BPP полиномдық иерархияның ішінде екенін көрсетті, бұл теорема кейіннен Питер Гач пен Клеменс Лаутманмен жақсартылып, қазір Сипсер-Гач-Лаутман теоремасы деп аталады. Сипсер экспандерлік графиктер мен дерандомизация арасындағы байланысты да анықтады. Ол және оның докторанты Дэниел Спилман экспандерлік графиктерді қолдана отырып, экспандерлік кодтарды ұсынды. Сонымен қатар, Сипсер, бірге оқыған әріптесі Дэвид Лихтенштейнмен Go ойынының PSPACE қиын екенін дәлелдеді. Кванттық есептеу теориясында ол Эдвард Фархи, Джеффри Голдстон және Сэмюэл Гутманмен бірлесіп адиабатикалық алгоритмді енгізді. Сипсер P және NP мәселесіне ұзақ уақыттан бері қызығушылық танытып келеді. 1975 жылы ол Леонард Адлеманмен P≠NP екенін дәлелдейтін шешім ХХ ғасырдың соңына дейін табылатынына бір унция алтынға тіл білдірді. 2000 жылы Сипсер Адлеманға американдық «Алтын Бүркіт» монетасын жіберді, себебі мәселе әлі де шешілмеген (және қазірге дейін шешілмеген).
Sipser specializes in algorithms and complexity theory, specifically efficient error correcting codes, interactive proof systems, randomness, quantum computation, and establishing the inherent computational difficulty of problems. He introduced the method of probabilistic restriction for proving super polynomial lower bounds on circuit complexity in a paper joint with Merrick Furst and James B. Saxe. Their result was later improved to be an exponential lower bound by Andrew Yao and Johan Håstad. In an early derandomization theorem, Sipser showed that BPP is contained in the polynomial hierarchy, subsequently improved by Peter Gács and Clemens Lautemann to form what is now known as the Sipser Gács Lautemann theorem. Sipser also established a connection between expander graphs and derandomization. He and his PhD student Daniel Spielman introduced expander codes, an application of expander graphs. With fellow graduate student David Lichtenstein, Sipser proved that Go is PSPACE hard. In quantum computation theory, he introduced the adiabatic algorithm jointly with Edward Farhi, Jeffrey Goldstone, and Samuel Gutmann. Sipser has long been interested in the P versus NP problem. In 1975, he wagered an ounce of gold with Leonard Adleman that the problem would be solved with a proof that P≠NP by the end of the 20th century. Sipser sent Adleman an American Gold Eagle coin in 2000 because the problem remained (and remains) unsolved.
Ерекше кітаптар
Сипсер – теориялық компьютерлік ғылымға арналған «Есептеу теориясына кіріспе» оқулығының авторы.
Sipser is the author of Introduction to the Theory of Computation, a textbook for theoretical computer science.
Жеке өмір
Сипсер әйелі Иннамен бірге Массачусетс штатының Кембридж қаласында тұрады. Оның екі баласы бар: Нью-Йорк университетін бітірген Рэйчел деген қызы және MIT-тен бітірген кіші ұлы Аарон бар.
Sipser lives in Cambridge, Massachusetts with his wife, Ina, and has two children: a daughter, Rachel, who graduated from New York University, and a younger son, Aaron, who graduated from MIT.