Кеніште жұмыс істеген аттар

Кіріспе

Тау-кенде қолданылатын жануарлар

Аттар, понилер немесе қашарлар, сонымен қатар тау-кен аттары деп те аталатын олар, 18 ғасырдың ортасынан 20 ғасырдың ортасына дейін тау-кендерде жер астында кеңінен қолданылған. "Пони" термині кейде жер астында жұмыс істейтін кез келген жылқыға қолданылып келген. 1838 жылдың 4 шілдесінде Силкстондағы Хускар кені суға батқанда, "Таймс" газетінде хабар жарияланды және британдық жұртшылық алғаш рет әйелдер мен балалардың кендерде еңбек еткенін білді. Саясатшы және реформатор Энтони Эшли Купер бастаған, кейін Лорд Шафтсбери аталған, халық арасында наразылық туды. Ол Парламентке 1842 жылғы Тау-кендер және кеніштер туралы заң жобасын енгізді, ол 10 жасқа (кейін 13 жасқа дейін өзгертілді) дейінгі әйелдер, қыздар мен ұлдардың жер астында жұмыс істеуіне тыйым салды. Бұл Англияда тау-кен өндірісінде жылқылар мен понилерді кеңінен пайдалануға әкелді, бірақ бала еңбегі әртүрлі деңгейде сақталып, соңында бірқатар заңдар, инспекциялық жүйелерді жақсарту және экономикалық өзгерістер арқасында толыққанды жойылды. АҚШ-та мұражайларда жылқылар саны понилерден көп болды. Понилерді пайдалану АҚШ-та кеңінен таралған жоқ, бірақ 20 ғасырдың ортасында Аппалачиан көмір алаптарында қолданылды. 1887 жылғы Британдық көмір кеніштері ережелері заңы (50 және 51 Vict. c. 58) жер астында жұмыс істейтін жылқыларды қорғауға бағытталған алғашқы ұлттық заңнаманы ұсынды. 1908 жылы жануарлар мен адам құқықтарын қорғаушы Фрэнсис Альберт Кокс (24 маусым 1862 – 25 мамыр 1920) және Шотландиядағы ұңғыма понилеріне мейірімділік көрсету қоғамының қысымымен, Ұлттық жылқы қорғаныс лигасы (бұрынғы Pit Ponies' Protection Society) құрылды. 1911 жылы жағдайды егжей-тегжейлі сипаттаған және қорғау шараларын енгізген патшалық комиссияның есебі жарияланды. 1904 жылы Pit Ponies қатыгездіктің алдын алу қауымдастығының президенті, Лоуренс Дундастың қызы, Зетлендтің 1-ші маркизі Эльсекар кенішіндегі жұмысшы Джон Уильям Беллге батылдығы үшін Fitzwilliam медалін табыс етті. Оның әріптестері қашады, ал ол пониді құтқару мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін артында қалды. Бұл оқиға графиняға ұңғыма понилерінің құқықтарын ілгерілетуде көмектесті. Белл 1910 жылдың 27 наурызында Оукеншоу кенішінде құлап жатқан тасқа шалынып, қолынан ваннасы түсіп қалған басқа кеншіге көмектесуге тырысқанда қайтыс болды. 1911 жылы сэр Гарри Лаудер "кедей ұңғыма понилерінің мүддесін қорғап", Тамырлар палатасында онымен танысқан сэр Уинстон Черчилльге тікелей жүгінді. "Тамворт Геральдқа" берген сұхбатында ол: "Менің төрт аяқты достарым туралы сағаттап сөйлей аламын. Бірақ мен оны осы елдің үлкен тау-кен өнеркәсібіне материалдық көмек көрсететін, төзімді жылқы құлдарын және олардың жұмыс жағдайларын жақсарту үшін заң қабылдау уақыты келді деп сендірдім" деді. 1913 жылы осы тәжірибенің шыңында Ұлыбританияда жер астында 70 000 пони болды. Кейінірек негізгі жер асты жолдарында понилерді ауыстыратын механикалық тасымалдау енгізілді, ал понилер көмір бетінен негізгі жолға дейінгі қысқа қашықтықтарда (Солтүстік-Шығыс Англияда "орау" деп аталады) қолданылатын, механикаландыру қиын болған жерлерде жұмыс істеді. 1984 жылы Ұлыбританиядағы Ұлттық көмір басқармасында, әсіресе Нортумберлендтегі Эллингтон қаласындағы заманауи шахтада әлі де 55 пони пайдаланылып келді. 1994 жылы Эллингтон алғаш рет жабылғанда төрт ұңғыма пони шығарылды (RJB Mining дәуірінде онда ешбір пони пайдаланылмады). Төрт понидің екеуі Англияның Ұлттық көмір өндіру мұражайына, ал екеуі Ньюкаслдың мысықтар мен иттіктерге арналған баспанасына жіберілді. 1999 жылдың мамыр айында Понтипул маңындағы Пант-и-Гассегтегі британдық көмір шахтасында жұмыс істеген соңғы ат "Робби" зейнетке шықты. АҚШ-тағы соңғы пони шахтасы Айова штатының Центервилл қаласының маңында 1971 жылы жабылды.

A pit pony, otherwise known as a mining horse, was a horse, pony or mule commonly used underground in mines from the mid 18th until the mid 20th century. The term "pony" was sometimes broadly applied to any equine working underground. when the Huskar Colliery in Silkstone flooded on 4 July 1838, "A report was published in The Times, and the wider British public learned for the first time that women and children worked in the mines. There was a public outcry, led by politician and reformer Anthony Ashley Cooper, later Lord Shaftesbury," who then introduced the Mines and Collieries Act 1842 to Parliament which barred women, girls and boys under 10 (later amended to 13) from working underground, leading to the widespread use of horses and ponies in mining in England, though child labour lingered on to varying extents until finally eliminated by a variety of factors including further laws, improved inspection regimes, and changing economics. In the United States, mules outnumbered ponies in mines. The use of ponies was never common in the US, though ponies were used in Appalachian coal fields in the mid 20th century. The British Coal Mines Regulation Act 1887 (50 & 51 Vict. c. 58) presented the first national legislation to protect horses working underground. Due to pressure from the National Equine Defense League (formerly the Pit Ponies' Protection Society) founded in 1908 by animal and human rights advocate Francis Albert Cox (24 June 1862 – 25 May 1920) – and the Scottish Society to Promote Kindness to Pit Ponies; in 1911, a royal commission report was published, detailing conditions, which resulted in protective legislation. In 1904, the president of the Association for the Prevention of Cruelty to Pit Ponies, Countess Maud Fitzwilliam, daughter of Lawrence Dundas, 1st Marquess of Zetland, awarded a young Elsecar Collieries mine worker, John William Bell of Wentworth, the Fitzwilliam Medal for Kindness for an act of bravery that saved the life of his equine workmate. Bell's story of staying behind while his human workmates were able to escape through a small opening, to ensure that the pony would have a chance of rescue, became a successful tool for the Countess in promoting pit pony rights. Bell died on 27 March 1910, when he was hit by falling rock at the Oakenshaw mine while trying to aid another miner whose hand putter's tub had become loose. In 1911, Sir Harry Lauder became an outspoken advocate, "pleading the cause of the poor pit ponies" to Sir Winston Churchill, when introduced to him at the House of Commons, reporting to the Tamworth Herald that he "could talk for hours about my wee four footed friends of the mine. But I think I convinced him that the time has now arrived when something should be done by the law of the land to improve the lot and working conditions of the patient, equine slaves who assist so materially in carrying on the great mining industry of this country." At the peak of this practice in 1913, there were 70,000 ponies underground in Britain. In later years, mechanical haulage was introduced on the main underground roads replacing pony hauls, and ponies tended to be confined to the shorter runs from coal face to main road (known in North East England as "putting") which were more difficult to mechanise. In 1984 there were still 55 ponies in use with the National Coal Board in Britain, chiefly at the modern pit in Ellington, Northumberland. When Ellington closed for the first time in 1994, four pit ponies were brought out (no ponies were used there during the RJB Mining era). Of the four, two went to the National Coal Mining Museum for England at Caphouse and two went to Newcastle Cat and Dog Shelter. Probably the last colliery horse to work underground in a British coal mine, "Robbie", was retired from Pant y Gasseg, near Pontypool, in May 1999. The last pony mine in the US, located near Centerville, Iowa, closed in 1971.

Тұқым және пішін

Кливленд шығанағының түрлері сияқты ірі аттарды биік жер асты жолдарында пайдалануға болады, бірақ көптеген жұмыстар үшін одан да кішкентай понилер қана жеткілікті болды. Шетландтық понилер кішкентай болғандықтан жиі қолданылатын тұқым еді, сонымен қатар Уэльс, орыс, Девоншир (Дартмур) және Корнуолл понилері де Англияда кеңінен қолданылды. Олар жиырма жылға дейін жұмыс істей алатын.

Жұмыс

Шахталарда пониктер әдетте жер астына орналастырылып, кескен шөп пен жүгері көп мөлшерде қосылған тамақпен азықтандырылады және шахтаның жылдық демалысы кезінде ғана жер бетіне шығарылатын. Еңіс және құйылған шахталарда тұрақтар көбінесе шахта кіреберісіне жақын орналасқан. Олар әдетте күніне сегіз сағат жұмыс істеп, жер асты шахта темір жолымен 30 тонна көмір тасыған. 1911 жылы бір автор көмір шахталарындағы қашарлардың орташа жұмыс өмірі 3,5 жылды құрайтынын, ал жер бетінде 20 жылға дейін жұмыс істеуі мүмкін екенін баяндаған. Бұл туындыға жергілікті тұрғындар сол кезде әлі тірі болған аймақтағы соңғы топырақ понилерінің бірінің құрметіне ат қойған.