Кіріспе

АҚШ, Техас штаты, Хьюстон қаласының орталық бөлігінде орналасқан өнер орталығы.
Ашевилл, Солтүстік Каролина штатындағы театр.

Уортем театр орталығы – АҚШ, Техас штаты, Хьюстон қаласының орталық бөлігінде орналасқан өнер орталығы. Моррис архитектуралық фирмасының Юджин Обри жобалаған Уортем театр орталығы 66 миллион доллардан астам жеке қаражат есебінен салынған. Бұл ғимарат Хьюстон қаласына тиесілі, ал Хьюстон Бірінші Корпорациясы оны басқарады.

Тарих

Уортем театр орталығы 1987 жылдың 9 мамырында ресми түрде ашылды. Алғашқы қойылым – «Аргентина тангосы» Браун театрында өтті. Роберт Уилсон және Talking Heads тобының жетекші әншісі Дэвид Бёрн жазған «The Knee Plays» спектаклі Сахналық өнерлер қоғамының ұйымдастыруымен Куллен театрында көрсетілді. 2017 жылы «Харви» дауылынан зақымданды, ал 2018 жылдың қыркүйегінде қайта ашылды.

Жеке сектордың қомақты қаржысы

Орталықты салуға қажетті қаржының маңызды бөлігі жергілікті қайырымдастықшы және American General Insurance Company компаниясын құрған марқұм Гас Уортемнің (1891–1976) мұрасынан түсті. Уортем қоры Уортемнің атымен аталатын жаңа Театр орталығының құрылысына 20 миллион доллар үлестірді. 1980 жылдардың соңындағы банк және мұнай саласындағы төмендеуге қарамастан, 3500-ден астам демеуші жаңа ғимаратқа қаржы бөлді, ал 2200-ге жуық адам капиталдық науқанға 100 доллар немесе одан аз сомада қаржы жұмсады. Бұдан өзге, Каллен қоры құрылысқа 7,5 миллион доллар, ал Браун қоры 6 миллион доллар көмектесті.

Орындау құралдары

Браун театры, 2405 орындықтан тұрады, донорлар Алиса және Джордж Браунның есімімен аталады. Ол негізінен опера және ірі балет қойылымдары үшін пайдаланылады, оны Хьюстон балеті және Хьюстон Гранд Операсы сияқты екі тұрақты труппа қолданады. 1100 орындық Каллен театры донорлар Лили және Рой Калленнің есімімен аталады. Ол кішігірім қойылымдар мен басқа да шаралар үшін қолданылады. 1987 жылдың 15 қазанында Хьюстон Гранд Операсының алғашқы маусымы өтті, онда Вердидің «Аида» операсында Пласидо Доминго мен Мирелла Френи ойнады. 88 фут (27 метр) биіктігі бар шыныдан жасалған кіреберіс аркасы бастапқыда шыны атриумның бөлігі ретінде жоспарланған, бірақ Хьюстонның ыстық жазы мен дауыл қатеріне байланысты атриум тұжырымы қолайсыз деп есептелді, сондықтан құрылыс кезінде ол алынып тасталды. Кіреберіс бөлімін атриумсыз түрлендіру туралы пікірталас болды, бірақ арканы өзгеріссіз қалдырып, оны шынымен жабу туралы шешім қабылданды. Егер кіреберіс құрылысы қосылса, болашақта арканы кеңейту оңай болады. Грин-румда орналасқан Хелен Хейз люстрасы 1911 жылы Нью-Йорк қаласындағы Фултон театрында (1955 жылы Хелен Хейз театры деп аталды) орнатылған. Театрдың бұзылуы кезінде люстраны Хьюстондықтар Билли және Джени Лиза Прайс сатып алып, оны Вортам орталығына сыйға тартты. Шындығында эскалаторлар тізбегі болып табылатын әсем баспалдақ, танымал Нью-Йорк мүсіншісі Альберт Пейлидің арнайы жарықтандырылған инсталляциясымен қоршалған. Көркемдік комитеттен соңғы сәтте бекіту туралы ұзақ пікірталастарды болдырмау үшін, жарықтандырылған құрылым жарықтандыру/электрлік дизайн мәселесі ретінде қарастырылды, ол көркемдік комитеттің бақылауына жатпайды. Театрдың ерекше акустикалық ерекшелігі – оркестр орындықтарының артындағы жолдар арқылы қол жетімді «табақша» тәрізді бөлімдері. Бұл құрылым музыканың осы бөлімдер арасында және опера залының дәстүрлі түрде жақсы дыбысталамайтын бөліктеріне таралуына мүмкіндік береді.

2017 жылғы дауылдан зақым келгендер

Орталық 2017 жылдың тамызында «Харви» дауылынан болған су тасқынынан зақымдалды. Құрылысқа зақым келмегенмен, дауыл мен оның салдары ортаның төменгі қабаттарында 4 метрдей су, лай және қоқыс қалдырды. Басқарушылық 2018 жылдың қыркүйегіне дейін мекемені жөндеу жұмыстарын аяқтауды жоспарлады. Су сахна артындағы есіктер мен басқа да жерлерден ішке кіріп, бүкіл жертөлені 12 фут суға толтырып, онда орналасқан механикалық жабдықтарды, электр құралдарын және басқа да ғимарат жүйелерін бүлдірді. Сондай-ақ, жертөледегі оркестр шұңқырына да су кірді. Су сахна еденіне және бірінші қабаттағы басқа да әрлеулерге зақым келтірді. «Тернер Констракшн», «HKA/ARUP» және «Манхэттен Констракшн» компанияларынан құралған команда театрды және репетиция залдарын бұрынғыдай жаңарып келтіруге жетекшілік етті. «Jaffe Holden Acoustics» компаниясы сегіз айдың ішінде акустикалық және аудио/бейне жүйелерін жобалау бойынша қызметтер көрсетті, осылайша 2018 жылдың күзінде опера маусымына қарай пердені уақтылы ашуға мүмкіндік болды.