Кіріспе
Кеннеди орталығының сыйлықтары – өнер саласындағы тұлғаларға Америка мәдениетіне өмір бойы қосқан үлесі үшін жыл сайын табыс етілетін құрметті награда. Олар 1978 жылдан бері жыл сайын тапсырылып келеді және әр желтоқсанда Вашингтон қаласындағы Кеннеди орталығы опера үйінде бес марапатталғанды салтанатты түрде құттықтау рәсімі өтеді. Бұл сыйлықтар көбінесе жеке тұлғаларға берілсе де, кейде жұбайларға немесе музыкалық топтарға, сондай-ақ бір рет Бродвей мюзикліне және бір телешоуға да табыс етілген.
The Kennedy Center Honors are annual honors given to those in the performing arts for their lifetime of contributions to American culture. They have been presented annually since 1978, culminating each December in a gala celebrating five honorees in the Kennedy Center Opera House in Washington, D. C. While the awards are primarily given to individuals, they have occasionally been given to couples or musical groups, as well as to one Broadway musical and one television show.
Тарих
Джордж Стивенс-күллі Ник Ваноффпен бірге Кеннеди орталығының құрметтеу шарасын құрды және 1978 жылы алғашқы гала-концертті ұйымдастырды. Ол 2014 жылғы марапаттауларға дейін продюсер және сценарийші болды, содан кейін өндіріс құқықтарын Кеннеди орталығына сатты. Кеннеди орталығының құрметтеу шарасы 1977 жылы Ақ үйдің он жылдық мерекесінен және Кеннеди орталығының Америка кино институты (AFI) бағдарламасынан кейін басталды. Кеннеди орталығының алғашқы төрағасы Роджер Л. Стивенс, AFI-дың алғашқы директоры Джордж Стивенс-күлді (туыс емес) орталық үшін шара өткізуді сұрады. Стивенс-күлді Исаак Стернді қатыстыруды өтінді, содан кейін идеяны CBS телеарнасына ұсынды, ол оны сатып алды. Бірінші құрметтеу шарасы мен марапатталғандармен бірге CBS арнайы бағдарламалар вице-президенті Берни Софронски былай деді: «Джордж [Стивенс] осымен келді. Бізді қызықтырғаны – бұл өзінің түріндегі жалғыз шоу. Еуропа мен көптеген елдерде актерлер мен спортшыларды құрметтеудің жолдары бар. Англияда патшайым үшін арнайы қойылымдар болады. Біз бұл шараны қоғамға үлес қосқан адамдарды құрметтеудің ұлттық деңгейдегі ісі деп қарастырамыз, сәтке ғана танымал болған әнші емес. Біздің мақсатымыз – тағы бір марапаттау шарасын ұйымдастыру емес. Біз шынымен ерекше шара жасауға тырысамыз». Бірінші жүргізуші 1978 жылы Леонард Бернштейн, 1979 жылы Эрик Севарейд (Джин Келлимен аяқталды) және 1980 жылы Беверли Силс болды. Уолтер Кронкайт 1981 жылдан 2002 жылға дейін, ал Каролина Кеннеди 2003 жылдан 2012 жылға дейін жүргізді. Гленн Клоуз 2013 жылы, ал Стивен Колберт 2014 жылдан 2016 жылға дейін жүргізді. Рикки Киршнер мен Гленн Вайс (White Cherry Entertainment) Джордж Стивенс-күлді қызметтен кеткеннен кейін 38-ші жылдық Кеннеди орталығының құрметтеу шарасының (2015) атқарушы продюсерлері болды. 2017 жылы ресми жүргізуші болмады, бірақ Каролина Кеннеди кіріспе сөз сөйледі. 2018, 2021 жылдың ортасы және 2023 жылдары Глория Эстефан, 2019 жылы LL Cool J, ал 2021 жылдың соңында Дэвид Леттерман жүргізді. 2022 жылы ресми жүргізуші болмады, бірақ бірнеше бұрынғы марапатталғандар кіріспе сөз сөйледі. Бұл марапаттау шарасы тікелей эфирде көрсетілмейді (жабық көрсетулерден басқа), бірақ шамамен екі сағаттық редакцияланған нұсқасы әдетте Рождестводан кейін CBS телеарнасында көрсетіледі. Әдетте, шоу Рождество мен Жаңа жыл аралығында CBS теледидарынан көрсетіледі, бірақ бұл дәстүрден ауытқып, 2019 жылғы Кеннеди орталығының құрметтеу шарасы желтоқсанның басында теледидардан көрсетілді және кейіннен CBS All Access-те қолжетімді болды. COVID-19 пандемиясына байланысты 2020 жылғы шара кейінге қалдырылды және ақыр соңында 2021 жылдың 17-22 мамыр аралығында өтті, ал редакцияланған хабарлама 2021 жылдың 6 маусымында эфирге шықты.
Таңдау процесі
Құрметті азаматтардан ұсыныстар қабылданады, ал Кеннеди орталығы Арнайы құрмет кеңесші комитетін құрды, оған сенімгерлер кеңесінің екі мүшесі, сондай-ақ бұрынғы құрметті иеленушілер мен көрнекті өнер шеберлері кіреді. Сенімгерлер кеңесінің атқару комитеті музыка, би, театр, опера, кино немесе теледидар салаларындағы ең үлкен жетістіктеріне қарай құрметті иеленушілерді таңдайды. Таңдаулар көбінесе шілде мен қыркүйек айлары арасында жарияланады.
Оқиғалар
Тек шақыру арқылы өтетін, демалыс күндеріне созылатын салтанатты шараға төрағаның түскі асы, Мемлекеттік департаменттегі кешкі ас, Ақ үй қабылдауы, «Құрмет» гала-концерті мен кешкі асы кіреді. Төрағаның түскі асы сенбі күні Кеннеди орталығында өтеді. Құрметті иегерлермен қоршалған қамқоршылар кеңесінің төрағасы шараны құттықтау сөзімен ашады. Сол күні Мемлекеттік департаментте Мемлекеттік хатшының төрағалығымен кешкі қабылдау мен кешкі ас өтеді, онда құрметті иегерлер таныстырылады және қамқоршылар кеңесінің төрағасы оларға құрмет медальондарын табыс етеді. Жексенбі күні кешкісін Ақ үйде дәстүрлі түрде АҚШ Президенті мен Бірінші ханымның қатысуымен қабылдау өтеді, содан кейін Кеннеди орталығында «Құрмет» гала-концерті мен кешкі ас ұйымдастырылады. 2017 жылға дейін президенттің гала-концертке қатыспаған үш жағдай болды. 1979 жылы Ирандағы кешірімшілік дағдарысы кезінде Президент Джимми Картер қатыспады, ал Бірінші ханым Розалин Картер оның орнында болды. 1989 жылы Президент Джордж Буш Брюссельге сапарлағандықтан қатыса алмады, Бірінші ханым Барбара Буш оның орнында болды. 1994 жылы Президент Билл Клинтон Будапештке сапарлағандықтан қатыса алмады, Бірінші ханым Хиллари Родэм Клинтон оның орнында болды. 2015 жылғы гала-концертте Президент Барак Обама Ақ үйден тікелей эфирде сөз сөйлегеннен кейін Бірінші ханым Мишель Обамаға қосылды. 2017 жылы Президент Дональд Трамп пен Бірінші ханым Мелания Трамп «құрметті иегерлерге саяси ықпалсыз тойлауға мүмкіндік беру үшін» 2017 жылғы Кеннеди орталығының құрметті иегерлерін марапаттау шараларына қатыспауға шешім қабылдады. 2017 жылғы салтанатты шара 3 желтоқсанда оларсыз өтті, бұл президенттің де, Бірінші ханымның да қатыспағаны алғашқы рет болды. Каролина Кеннеди шараны өткізіп, құрметті иегерлерді таныстырды. Салтанатты шарадан бұрынғы сенбі күні Мемлекеттік департаменттегі кешкі асқа Мемлекеттік хатшы Рекс Тиллерсон төрағалық етті, ал Ақ үй қабылдауы жойылды. Дональд пен Мелания Трамп 2018 және 2019 жылғы шараларға қатыспады. COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылғы шара кешіктіріліп, қысқартылғандықтан, Президент Джо Байден мен Бірінші ханым Джилл Байден 2021 жылдың мамыр айында сол жылғы құрметті иегерлерді Ақ үйде қарсы алды, бірақ басқа шараларға қатыспады. 2021 жылғы шарада Джо мен Джилл Байден 2021 жылдың 5 желтоқсанында гала-концертке қатысты, бұл 2016 жылдан бері президент пен Бірінші ханымның шараға қатысқан алғашқы реті болды.
Бас тартқан, тоқтатылған немесе кейінге қалдырылған сыйға ие болғандар
Пианист Владимир Хоровиц құрметті тұлға ретінде таңдалған еді, бірақ таңдау комитеті Хоровиц қабылдауын жалғыз және сағат 16:00-да құрметтеу шартын қойғанда ұсынысты кері қайтарып алды. 1987 жылғы марапаттауларға Ирвинг Берлин кандидатурасын қарастырғанда, оны елемегені үшін сынға ұшырағандықтан, орталыққа Берлин 100 жасқа толғанда ғана құрметке ие болғысы келетіні хабарланды (бұл 1988 жылдың мамырына дейін болмады). Ол сонымен қатар денсаулығының нашарлауына байланысты, бірнеше инсульттан кейін коляскада қозғалып, қоғамдық шараларға қатыса алмады. Орталық 1987 жылғы гала-концертте оған ерекше құрмет көрсетуді жөн көрді. Ол 1989 жылы қайтыс болды. Пол Маккартни 2002 жылы құрметті тұлға ретінде таңдалды, бірақ туысының бұрын жоспарланған тойына байланысты "қажетті жеке міндеттемесі" болғандықтан қатыса алмады. Бастапқыда Маккартнидің марапаты келесі жылға шегеріледі делінгенмен, Кеннеди орталығы 2003 жылы Маккартниге марапат тапсырмады. Кейіннен Маккартни 2010 жылы құрметті тұлға атанды. Мел Брукс Джордж Буш президенттік лауазымда болған кезде бұл құрметтен бас тартқанын, себебі Буштың Ирак саясатын ұнатпағанын мәлімдеді. Ол 2009 жылы, Барак Обама президент болған алғашқы жылы марапатталды. 2015 жылдың қарашасында, шарадан бір ай бұрын, "Eagles" тобы Гленн Фрейдің ішек ауруына байланысты күрделі операция мен ұзақ қалпына келтіру кезеңі қажет болғандықтан құрметтеу рәсімін келесі жылға шегерді. Лир 2017 жылғы шаралар мен марапаттау рәсіміне қатысты, бірақ Дональд пен Мелания Трамп қатыспады, бұл "құрметтелгендерге ешқандай саяси бөгетсіз тойлауға мүмкіндік беру" үшін АҚШ президенттік жұбының алғашқы рет шарадан бас тартуы болды.