Кіріспе

Бостон көркемсурет мұражайының хатшысы

Бенджамин Айвс Гилман (1852–1933) 1893 жылдан 1925 жылға дейін Бостон көркемсурет мұражайының хатшысы қызметін атқарғанымен танымал. Ол мұражайда куратор және кітапханашы болып бастап, осы кезеңде түрлі лауазымдарда болды. Хатшы ретінде ол коммуникация мәселелеріне және директор мен кеңеске мұражайға келушілердің тәжірибесін жақсарту бойынша кеңес беруге баса назар аударды. Ол түпнұсқа өнер туындыларын көрсетуді ынталандырды және келушілердің өнермен байланысын күшейту үшін экскурсоводтарды (гидтерді) пайдалануды енгізді.

Өмірбаян

Бенджамин Айвс Гилман 1852 жылы Нью-Йорк қаласында, Уинтроп Сарджент Гилман мен бұрынғы Абия Свифт Липпинкоттің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Уильямс колледжінде (1872 жылғы түлектер тобы) оқыды, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты бітіре алмады. Ол отбасының Нью-Йорктегі банк ісіне қатысты. Уильямс колледжіне жоғары білім алу үшін оралғаннан кейін, 1880 жылы магистр дәрежесін алды. Келесі жылы ол Джонс Хопкинс университетінде философия бағдарламасына қабылданды, математика мен логикаға ерекше назар аударды. Ол қазіргі заманғы математикалық логиканың негізін қалаушылардың бірі Чарльз Сандерс Пирспен бірге оқыды. "Б. И. Гилман" деген атпен ол Пирстің "Логика бойынша зерттеулер" (1883) жинағында жарияланған мақаланың авторы болды. Гилман бір жылдан кейін Джонс Хопкинс университетінен Германияға оқуға кетіп, денсаулығына байланысты қайта оралмады. Ол Гарвард университетінің философия факультетінде Уильям Джеймстің шәкірті болды және 1883–1885 жылдары онда оқыды. Ол эстетика, әсіресе музыка эстетикасы саласында маманданған. 1890–1892 жылдары Колорадо колледжінде, Гарвард, Принстон және Колумбия университеттерінде музыка психологиясы бойынша курстар оқыды. Гилман музыкадағы экспрессивтілік бойынша тәжірибелік зерттеулер жүргізді және сол кездегі Батыс әлемі анықтағандай, "примитивті музыканы" зерттеді. Хеменвей Оңтүстік-Батыс археологиялық экспедициясының этнологы Джесси Уолтер Фьюкспен бірге ол американдық халық музыкасының алғашқы жазбаларын жасады және оларды талдады. Ол халықтың Батыс гармониялық шкаласына ұқсамайтын музыкалық интервалдарды қолданғанын көрсетті. Гилман қытай музыкасы туралы да жазды. Ол Нью-Йорктің Чайнатаунына барып, олардың музыкасын жаздырды. Сонымен қатар, 1893 жылғы Көлемдік әлемдік көрмесінде Фиджи, Самоа, Увеа, Ява, Түркия және басқа да орындаушылардың музыка жазбалары Конгресс кітапханасында сақтаулы. 1892 жылы Гилман Кларк университетінде психология пәнінің оқытушысы болды. Ол онда "Ауырсыну мен ләззат психологиясы" курсын оқытты.

Көркемсурет мұражайы

1893 жылы Гилман Бостонның Көркем өнер мұражайында куратор және кітапханашы болып жұмысқа қабылданды, және ол өмірінің соңына дейін сол жерде жұмыс істеді. Ол түрлі лауазымдарды атқарды, оның ішінде куратор (1893–1894?); кітапханашы (1893–1904); директордың көмекшісі (1901–1903); және уақытша директор (1907). Ол сонымен қатар, дерлік барлық уақыт бойы хатшы қызметін атқарды (1894–1925), жарияланымдарға жауапты болды және директор мен кеңеске кеңес берді. Гилман кеңес отырыстарындағы сөздері мен жарияланымдарында көркем өнер мұражайларының түпнұсқа шедеврлерді көрсету керектігін, көшірмелерді емес, және келушілерге олармен танысуды жеңілдету керектігін, келушілердің ыңғайлылығын ескеру керектігін (оның енгізген "музейлік шаршау" термині) және өнер тарихына емес, эстетикаға назар аудару керектігін айтты. Ол сондай-ақ мұражайға экскурсия жетекшілерін (доценттерді) енгізді және осы сөзді өзі ойлап тапты. Оның маңызды еңбегі – "Мақсат және әдіс тұрғысынан мұражай идеалдары" (1918) – мұражай туралы осы ұғымды кеңінен дәлелдейді.