Кіріспе

Seaside – Тынық мұхитының жағалауында орналасқан, АҚШ-тың Орегон штатындағы Клатсоп округіне қарасты қала. Seaside атауы 1870 жылдары теміржол саудагері Бен Холладей салған, тарихи жазғы демалыс орны – Seaside House-тан шыққан. 2010 жылғы халық санауы бойынша қала халқы 6 457 адамды құрады.

Тарих

Клацоптар – бұл аймақта Некотат (олардың чинук тілінде) деп аталатын ауылы бар тарихи американдық тайпа. Бұл жағалау аймағында ежелден жергілікті халықтар мекендеген. 1806 жылдың 1 қаңтарында Льюис пен Кларк экспедициясының бір тобы кейіннен Сисайд деп аталатын жерде тұз дайындау үшін тас үйіндісін салды. Қала 1899 жылдың 17 ақпанында, жағалаудағы курорттар мекенделген кезде ғана ресми түрде құрылды. Ол Орегон штатының ірі халқы бар Портленд қаласынан солтүстік-батысқа қарай автокөлікпен шамамен 79 миль (127 км) қашықтықта орналасқан. 1912 жылы Александр Гилберт (1843–1932) Сисайд қаласының мэрі болып сайланды. Гилберт – француз иммигранты, Франко-прусс соғысының (1870–1871) қатысушысы. Сан-Франциско, Калифорния және Орегон штатының Астория қалаларында тұрғаннан кейін Гилберт Сисайдқа көшіп келді, онда ол 1885 жылы салынған жағажайдағы коттеджге ие болды. Гилберт – жылжымайтын мүлікпен айналысатын адам, ол Сисайд қаласына Тынық мұхиты жағалауындағы бір жарым мильге созылған "Пром" саябасы үшін жер сыйлаған. 1892 жылы ол жағажайдағы үйін кеңейтті. Шамамен 100 жыл өткен соң, Гилберт үйі деп белгілі болған бұл үй 1980 жылдардың ортасынан бастап Гилберт қонақүйі ретінде коммерциялық мақсатта пайдаланылды. Ол, сондай-ақ Бродвейдегі Гилберттің "Гилберт Блогы" кеңсе ғимараты да бүгінгі күнге дейін сақталған. Гилберт Сисайдтағы үйінде қайтыс болды және Уоррентондағы Оушен Вью Абби мавзолейіне жерленді.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 4,14 шаршы миль (11 км²), оның ішінде 3,94 шаршы миль (10 км²) құрлық және 0,20 шаршы миль (1 км²) су алабын құрайды. Сисайд Тынық мұхитының жағасында, Клатсоп жазығының оңтүстік бөлігінде, Колумбия өзенінің Тынық мұхитына құятын жерінен оңтүстікке қарай орналасқан. Қала Неканикум өзенінің екі жағасында да салынған, ол қаланың солтүстік жағынан мұхитқа ағып кіреді. Тилламук бас қаланың оңтүстік шетінде биіктеп тұрады. Клатсоп Спиттың кең құмды жағалауларының біртіндеп төмендеуі миллиондаған Тынық мұхитының жұқа қабықшаларының жыл сайын пайда болуына қолайлы жағдай жасайды. Бұл жұқа қабықшалар жыл сайын мыңдаған туристерді Сисайд жағажайына тартады. Толқындар Тилламук басының қиын нүктесінен бастап Оушен Виста драйвындағы "ков" тұрақ орнының құмды жағалауларына дейін жыл бойы серфингшілерді қызықтырады.

Климат

Теңіз жағалауында мұхиттық климат (Köppen Cfb) басым, бұл Тынық мұхиттың солтүстік-батысы үшін тән климат, және жазғы жылы Жерорта теңізі климатына (Köppen Csb) өте жақын. Қыстары жаңбырлы, ал жаздары жұмсақ немесе салқын болады. Ең ыстық ай – тамыздың орташа ең жоғары температурасы шамамен. Дегенмен, ең ыстық ауа толқындары қыркүйекте болады. Қадағаланған ең жоғары температура – , ол 1943 жылғы 23 қыркүйекте және 1974 жылғы 24 қыркүйекте тіркелген. Ең төменгі температура – , ол 1972 жылғы 8 желтоқсанда тіркелген.

Цунами су басу аймағы

Сисайдтың бір бөлігі цунами су басу аймағында орналасқан. Басқа дайындықтармен қатар, Сисайд қаласы аймақтың жоғары жатқан тұрғындарын өз үйлерінде медициналық жабдықтар, су тазарту жүйелері, төтенше жағдайға арналған азық-түлік, брезент және радио жинақтары бар баррельдерді сақтауға ерікті болып қатысуға шақыратын бағдарламаны бастады. Әрбір баррельде кем дегенде 3 күнге 20 адамға жеткілікті жабдықтар бар. 2017 жылдың қаңтарына дейін ерікті үй шаруашылықтарында 119 баррель тіркелді және қызығушылық танытқан үй шаруашылықтарының күту тізімі жасалды. Сейсмологтардың бағалауынша, келесі 50 жылдың ішінде Сисайдты жер сілкінісі мен цунами шабуының үштен бірге жуық ықтималдығы бар. 2016 жылдың 8 қарашасында Сисайд тұрғындары су басу аймағынан қалған үш мектепті көшіру үшін 99,7 миллион долларлық облигациялар шығаруға 65 пайызбен 35 пайызбен дауыс берді.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 6 457 адам, 2 969 үй шаруашылығы және 1 565 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 4 638 тұрғын үй бірлігі болды, орташа тығыздығы – . Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 88,1% ақ нәсілді, 0,6% афроамерикалық, 0,8% американдық үндістер, 1,4% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 5,8% басқа нәсілдер және 3,1% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын америкалықтары халықтың 12,4% құрады. 2 969 үй шаруашылығының 24,2% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 35,4% -ы бірге тұратын жұбайлар, 11,5% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,8% -ы әйелі жоқ ерлер, ал 47,3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 38,6% жеке адамдардан тұрды, ал 15,4% -ы 65 жасқа толған жалғыз адамдардың тұрғын үйлері болды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,16 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,83 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 41,5 жасқа тең. Тұрғындардың 20% -ы 18 жасқа дейін, 9,3% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 24,7% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 28,6% -ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 17,4% -ы 65 жастан асқандарды құрады. Қаланың жыныстық құрамы: 48,3% ерлер және 51,7% әйелдер.

Өнер және мәдениет

Seaside наурыздан желтоқсанға дейін әр айдың бірінші сенбісінде өнер серуенін ұйымдастырады. Бродвей көшесінде, тарихи Гилберт ауданында бірнеше галерея орналасқан. Seaside Jazz Festival (бұрынғы Oregon Dixieland Jubilee) – АҚШ және Канададағы ең танымал Trad Jazz және Swing тобының қатысуымен ұзақ жылдар бойы өткізілген жылдық фестиваль.

Жыл сайынғы мәдени іс-шаралар

Seaside жыл сайын 4 шілде мерекесін тойлайды, оған парад, ашық аспандағы концерттер және Батыс жағалаудағы ең ірі фейерверк шоулары кіреді. 2016 жылға дейін әр көктемде (2017 және 2018 жылдары конференция Салем қаласына, ал Дорчестер конференциясы 2019 жылы Орегон штатының Уэлчес қаласына көшірілді) Сейсайд Орегон штатының саяси белсенділерінің, көбінесе консерватор, тәуелсіз немесе оңшыл бағыттағы конвенциясы – Дорчестер конференциясын қабылдады. Бұл конференция 1964 жылы сол кездегі штаттық өкіл Боб Паквуд штаттағы барлық республикашылдар үшін платформа ретінде құрылды. 1990 жылдары партияның консервативті қанатының өкілдері басымдыққа ие болды. Жылдар бойы конференция президенттікке үміткерлердің қатысуын, республикалық үміткерлер арасындағы пікірсайыстарды және жалпы саяси және әлеуметтік мәселелерді талқылауды қамтыды. Оны тәуелсіз кеңес басқарады және ол ресми түрде Орегон Республикалық партиясымен байланысты емес. «Мисс Орегон» сайысы, «Мисс Америка» сайысының штаты бойынша ресми финалы жыл сайын Сейсайд қалалық және конгресс орталығында өтеді. Жағажай волейболы, әлемдегі екінші ірі жағажай волейболы турнирі жыл сайын тамыздың екінші демалыс күндері өткізіледі. 1982 жылы басталган турнир жыл сайын кеңейіп келеді. 2022 жылы Seaside Beach волейболында төрт күндік турнирде 1800-нен астам команда мен 192 алаң болды. Жыл сайынғы «Тұз өндірушінің оралуы» мерекесі қыркүйек айында өткізіледі. Тақырыптық шара Сейсайд қаласының тарихын тойлайды. Льюис пен Кларк экспедициясының бес адамына тұздың белгілі бір мөлшерін жасауға екі айға жуық уақыт кетті; олар үшін қыста және Шығысқа қарайғы мыңдаған шақырымдық сапарда етті сақтау өте маңызды болды. Сейсайдтағы жағажай және серуендеу жолы «Hood to Coast» және «Portland to Coast» эстафеталарының фиништік сызығы болып табылады, олар жыл сайын Еңбек күніне дейінгі демалыс күндері өткізіледі.

Музейлер және басқа да қызықты жерлер

Сисайдте тірі аймақтық теңіз жануарларының аквариумы, тәжірибелік зерттеу орталығы және 11 метрлік сұр кит қаңқасы орналасқан. Бұл аквариум Льюис пен Кларк ескерткішінен жақын жерде. Seaside Museum & Historical Society жергілікті және аймақтық тарихқа арналған көрмелерді ұсынады, сондай-ақ 1912 жылғы түріне қайта қалпына келтірілген Баттерфилд коттеджіне экскурсиялар ұйымдастырады. Сисайдтағы бірнеше ғимараттар тарихты, теңіз жануарларын және Сисайдтағы өмірді бейнелейтін суреттермен әшекейленген. Seaside Visitors Bureau және Travel Oregon Welcome Center Сисайдке саяхаттайтын адамдарға жеке ақпарат, сондай-ақ карталар, журналдар, қоғамдық дәретханалар және 101 тас жолымен саяхаттайтындардың селфи түсіруге ұнататын үлкен Adirondack креслосын ұсынады.