Кіріспе

АҚШ, Калифорниядағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы, қазіргі Калифорния штатындағы Ориндж діншілдік округі.

1848 жылдан 1976 жылға дейін

1848 жылы Мексика-Америка соғысы аяқталғанда Альта-Калифорнияны АҚШ-қа өткізгеннен кейін, Мексика үкіметі қазір АҚШ-та орналасқан Сан-Диего қаласының мексикалық приходтарға қатысты билік етуіне қарсылық білдірді. Жауап ретінде, 1849 жылы Ватикан Калифорния епархиясын американдық және мексикалық бөлімдерге бөлді. Американдық бөлім Монтерей епархиясы болды; орталық орналасқандығына байланысты, епархиялық орталық Монтерейге көшірілді. Монтерейдегі Корольдік Президио шіркеуі жаңа американдық епархияның кафедралық соборы болды. Рим папасы Пий IX 1853 жылы Монтерей епархиясын бөліп, Сан-Франциско митрополиттік архиепархиясын құрды. Ол Монтерей епархиясын жаңа архиепархияның тәуелді епархиясы деп белгіледі. Фуллертондағы алғашқы католик шіркеуі – Сент-Мэри 1912 жылы қасиеттеп берілді. Оранждағы алғашқы приход – Қасиетті Отбасы 1921 жылы құрылды. 1922 жылы Рим папасы Пий XI Монтерей-Лос-Анджелес епархиясын таратып, оның орнына Лос-Анджелес-Сан-Диего епархиясы мен Монтерей-Фресно епархиясын құрды. Оранж округінің аймағы келесі 54 жыл бойы Лос-Анджелес-Сан-Диего епархиясының, кейін Лос-Анджелес архиепархиясының құрамында болды.

1976 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1976 жылдың 24 наурызында Папа Пауль VI Оранж епархиясын құрды. Лос-Анджелес архиепископының көмекші епискобы Уильям Роберт Джонсон Оранж епархиясының алғашқы епискобы болып тағайындалды. Джонсон Оранждағы Қасиетті Отбасы шіркеуін жаңа епархияның кафедралық соборы ретінде белгіледі. Джонсон 1986 жылы қайтыс болды, ал Папа Иоанн Павел II сол жылы оның орнына Рено епархиясының епископы Норман Фрэнсис Макфарлендті тағайындады. Макфарленд 1998 жылы зейнеткерлікке шықты. Иоанн Павел II Макфарлендтің орнына Бойзе епархиясынан епископ Тод Дэвид Браунды тағайындады. Епархия Вьетнам, Филиппин және Латын Америкасынан келген католик иммигранттарының көбеюімен тез өсті. 2010 жылы епархияда 1,2 миллионнан астам католик тұрғыны бар екені хабарланды. 2011 жылдың қарашасында епархия Калифорния штатының Гарден-Гроув қаласындағы Кристалл соборын Роберт Шуллер министрліктерінен банкроттық сот арқылы сатып алды. «Los Angeles Times» газетінде жарияланған мақалада Браун басқа елдерден келген католик дін қызметкерлері жылдар бойы соборды көруге ниеттенгендерін айтты. Мақалада сондай-ақ Браунның қызмет ету кезеңінде епархия халқының екі есеге өскені және осыған байланысты қосымша ғимараттардың қажеттігі артқаны жазылған. «Мәсіх соборы» деп аталған ғимарат 2019 жылы епархияның резиденциясы ретінде киеленді. Міндетті зейнеткерлік жасына жеткен Браун 2012 жылдың 21 қыркүйегінде зейнетке шықты. Қасиетті Тақ Форт-Уорт епархиясының епископы Кевин Ваннды оның орнына тағайындады. Жаңа Мәсіх соборы 2019 жылы епархияның резиденциясы ретінде киеленді. 2020 жылдың қарашасында Ванн Оранж католиктік қорының бұрынғы әкімшісіне сот ашты. Ванн әкімшінің оны COVID-19 пандемиясына байланысты жәрдем үшін қордан қаржы алуға ниеттенгені туралы жалған мәлімдеме жасап, оның абыройына нұқсан келтіргенін мәлімдеді, бірақ шындығында осы қаражатты епархияға қарсы сексуалдық зорлық-зомбылық туралы талаптарды өтеу үшін пайдалануды көздегенін айтты. 2023 жылғы мәліметтер бойынша Ванн қазіргі Оранж епискобы.

Жыныстық зорлық-зомбылық

2005 жылы епископ Браун діни қызметкерлердің сексуалдық зорлық-зомбылығынан зардап шеккен 87 құрбанға кешірім сұрады және екі жылдық делдалдықтан кейін 100 миллион долларлық өтемақы төлейтінін жариялады. Бұдан өзге, 91 құрбанға әрқайсысына шамамен 659 000 АҚШ долларынан төленді. Кінәлілердің арасында 31 діни қызметкер, 10 мирян, екі монах және бір діни бауыр болды. 2007 жылы «Orange County Register» газетімен сұхбаттасқан Скотт Хикс 1965 жылы Браун, сол кезде діни қызметкер, оны 12 жасында Бейкерсфилдтегі (Калифорния штаты) «Мәңгілік көмек» шіркеуінде бірнеше рет сексуалдық зорлыққа ұшыратқанын мәлімдеді. Фресно епархиясы 1997 жылы Хикстің айыптауларын тергеп, олардың сенімді негізі жоқ екенін анықтады. 2002 жылы іс Керн округінің тергеушілеріне жіберілді, бірақ олар ешқандай шара қолданбады. 2007 жылдың қазан айында судья Гейл Андлер Браунға қатысты сотқа бағынбау туралы сот мәжілісін ашты, ол мәжіліс епархияның сексуалдық зорлық-зомбылық туралы шағымдарды басқаруға жауапты лауазым иесі Джон Уреллге қатысты болды. Браун Уреллді сотта сексуалдық зорлық-зомбылық ісі бойынша куәлік беруде болған кезінде Канададағы діни қызметкерлерді емдеу орталығына жіберді. Браун өзін кінәлі емес деп жариялады. Кейіннен сот үкімі 7 миллион долларлық келісім шартының шарты ретінде алынып тасталды. Әйелдер Санта-Анадағы (Калифорния штаты) Mater Dei орта мектебінде және Санта-Маргаритадағы (Калифорния штаты) Rancho Santa Margarita орта мектебінде оқыған. Олар сол жерде штаттан тыс қызметкерлер тарапынан зорлық-зомбылыққа ұшырады.

Собор

2001 жылы епископ Браун алғаш рет Қасиетті Отбасы соборының орнына жаңа собор салу жоспарларын жариялады. Алайда, епархияда католиктердің жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты дауының басталуымен Браун жаңа собор үшін қаражат жинауды "жеткіліксіз" деп санады. Собор жобасының құны шамамен 200 миллион долларға бағаланды, бұл Лос-Анджелестегі Әнгелдер Анасы соборын салуға кеткен шығындармен салыстыруға себеп болды. 2010 жылдың қазан айында Garden Grove қаласындағы Crystal Cathedral иесі – Crystal Cathedral Ministries протестанттық қауымы банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Кейін 2010 жылы епархия ғимаратты сатып алып, оны католик соборіна айналдыруға ниетті екенін мәлімдеді. Бұл жаңа собор салуға қарағанда шығын мен уақытты үнемдеуге мүмкіндік беретін балама ретінде қарастырылды. 2011 жылы АҚШ банкроттық соты судьясы Crystal Cathedral және оның кампусын епархияға 57,5 миллион долларға сатуға рұқсат берді, ал сату 2012 жылдың ақпан айында аяқталды. Осы кезде епархия "Собор" сөзін Christ Our Savior приходының атынан алып тастап, оны приход шіркеуі ретінде қайта бекітті. 2012 жылдың маусым айында епархия жаңа собордың атын "Мәсіх соборы" деп атауды жариялады. Ватикан епархия мен оның мүшелері ұсынған ұсыныстар негізінде ғимараттың жаңа атын мақұлдады. 2013 жылдың маусым айында епархия Әйгілі Каллист приходын Мәсіх соборының кампусына көшірді. Сонымен қатар, Crystal Cathedral Ministries епархиядан жалға алған бұрынғы Әйгілі Каллист кампусына көшіп барды. 2013 жылдың қыркүйегінде епархия Әйгілі Каллист приходының мектебін собор кампусына көшіріп, оны Мәсіх соборы академиясы деп атады. 2014 жылы епархия католик литургиясының талаптарына сай келу үшін және архитектуралық ерекшеліктерін сақтап қалу мақсатында собор ғимаратын қайта жаңартуға 72 миллион долларлық жоспар жариялады. Құрылыс 2017 жылы басталды және 2019 жылы аяқталды.

Білім

Оранж епархиясы 31 шлюхтық бастауыш мектепті және үш жоғары мектепті басқарады. Епархия аумағында діни орден немесе тәуелсіз қамқоршылар кеңесі басқаратын үш тәуелсіз католик бастауыш мектебі мен төрт тәуелсіз католик жоғары мектебі орналасқан.