Кіріспе
Американдық кантри музыканты (1944 жылы туған)
Ричард Самет "Кинки" Фридман (1944 жылғы 31 қазанда туған) – американдық әнші, ән жазушы, романист, юморист, саясаткер және бұрынғы «Texas Monthly» журналының авторы. Ол өзін танымал американдық сатириктер Уилл Роджерс пен Марк Твен сияқты етіп бейнелейді. Фридман 2006 жылы Техас штатының губернаторы лауазымына өткізілген сайлаудағы екі тәуелсіз кандидаттың бірі болды. Дауыстардың 12,6 пайызын алып, ол алты үміткердің арасында төртінші орынға ие болды.
Өмірбаян
Ричард Самет Фридман 1944 жылғы 31 қазанда Чикаго қаласында еврей ата-анасы, доктор С. Томас Фридман мен оның әйелі Минни (Самет) Фридман отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы орыс еврей иммигранттарының балалары еді. Решевский 50 ойынның барлығында жеңіске жетті, бірақ Фридман бәсекелес аталғандардың арасында ең жасы болды. Фридман 1962 жылы Техас штатының Остин қаласындағы Остин орта мектебін бітірді. 1966 жылы Остиндегі Техас университетінде психология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол Plan II Honors бағдарламасына қатысып, Tau Delta Phi студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Оқуының бірінші жылында Чинга Чавин Фридманға шашының құлпылы болуына байланысты "Кинки" деген лақап ат қойды. Фридман АҚШ Бейбітшілік корпусында екі жыл қызмет етті, Индонезияның Борнео аралында Джон Гросспен бірге оқытумен айналысты. Бейбітшілік корпусында қызмет еткен кезінде ол болашақ концерттік менеджері Дилан Ферреромен танысты, олармен ол әлі де жұмыс істеп келеді. Фридман Техас штатының Керрвилл қаласына жақын орналасқан Echo Hill Ranch жазғы лагерінде тұрады. Ол сондай-ақ Керрвиллдің жанында орналасқан Utopia Animal Rescue Ranch-ті құрды, оның мақсаты – қарақшылыққа ұшыраған, зәбірленген және қарт жануарларды күту; 1000-нан астам итті жануарларды өлтіруден құтқарылды.
Жазушылық мансап
1980 жылдары музыкалық мансабы тоқтап қалғаннан кейін Фридман шығармашылық бағытын детективтік романдар жазуға бұрды. Оның кітаптарындағы мәтіндермен ұқсастықтар бар, онда Нью-Йорктегі қылмыстарды шешетін және әзіл-қалжыңдар, даналық, рецепттер, тартымдылық және Джеймсон вискиін теңдей мөлшерде таратумен айналысатын өзінің ойдан шығарылған бейнесі бейнеленген. Олар Реймонд Чандлерге қарызы бар, қарапайым стильде жазылған. Кинки кейіпкері өзін заманауи Шерлок Холмс деп есептейді және оған жақын досы Ларри Сломан, доктор Уотсон рөлін сомдайтын Ратсо көмектеседі. Бүгінгі күнге дейін ол Кинки Фридман кейіпкері басты рөлде ойнамайтын екі роман жазды: «Екі құсты өлтіріп, таспен атып таста» және «Рождестволық шошқа». Фридман 2001 жылдың сәуірінен 2005 жылдың наурызына дейін «Texas Monthly» журналында тұрақты түрде мақала жазды, бірақ Техас губернаторы лауазымына кандидат болған кезде жазу тоқтатылды. 2008 жылы «Texas Monthly» журналы оның мақалаларын екі ай сайын жариялауды қайта бастады. Осы жазбалардың және бұрын жарияланбаған материалдардың жинағынан екі кітап шықты: «’Scuse Me While I Whip This Out» және «Texas Hold’em». Ол сонымен қатар саяхат күнделігін («The Great Psychedelic Armadillo Picnic») және әдеп нұсқаулығын жариялады. Фридманның алғашқы кітаптары Фридманның өзінің «Vandam Press» баспасында электрондық кітаптар ретінде қайта басылды. 2011 жылдың наурыз және сәуір айларында «Vandam» баспасы Фридманның жеті ерте туындысын шығарды, олардың ішінде: «Гринвичте уақытты өлтіру», «Жалғыз жұлдыздың ісі», «Музыкалық орындықтар», «Мысық кеткенде», «Жиі ұшатын», «Жол апаттары» және сирек кездесетін «Жоғалған қуыршақ басының қарғысы». 2011 жылы «Элвис Иса және Кока-Кола», «Құдай Джон Уэйнге жарылқасын», «Өткеннен шарық», «Армадиллолар және ескі кружево» және екі ғылыми-популярлық кітап – «Жазу мәселесі бар ішкімші» және «Техас балалық шағының батырлары» жарық көрді. Электрондық кітаптар Фридманның Twitter және «TheRealKinkster» Facebook парақшаларында жарияланады. Фридман сонымен қатар (Джим Бессманның «examiner.com» бағаншасында) «Vandam Press» баспасының барлық кітаптары автордың өзі оқыған аудио кітаптар түрінде шығарылатынын хабарлады. Кітаптағы Фридман кейіпкерінің досы және Нью-Йорк жеке тергеушісі «Рамбам» кейіпкері, нақты өмірдегі тергеуші Стивен Рэмбамға негізделген, ол нақты Фридманның техникалық кеңесшісі болып табылады. Peace Corps ұйымындағы ескі досы және ұзақ жылдар бойы концерттік менеджері болған Дилан Ферреро да Кинкидің детективтік романдарының тұрақты кейіпкері; оның кейіпкері тек рок-н-ролл цитаталарымен сөйлейтінімен танымал, бұл нақты өмірден алынған ерекшелік.
Саясат
1986 жылы Фридман Техас штатының Керрвилл қаласындағы бейбіт судья лауазымына республикалық партиядан кандидат болды, бірақ сайлауда жеңіліске ұшырады. 2004 жылы Фридман 2006 жылы Техас губернаторы болу үшін сырттай маңызды болғанымен, ерекше науқан бастады. Оның мақсаттарының бірі – Техасты "деуссификациялау". Оның сайлауалды ұрандарының арасында "Бұл қаншалықты қиын болуы мүмкін?", "Неге емес?", "Менің губернаторым – еврей каубойы" және "Ол Кинки емес, ол менің губернаторым" (мысалы, "Ол ауыр емес, ол менің бауырым") болды. Фридман Джимми Дэвис, Джесси Вентура, Арнольд Шварценеггер және Рональд Рейган сияқты ойын-сауық өнерінен саясатқа ауысқан басқа да губернаторлардың жолын жалғауды үміттенеді. Джесси Вентура тіпті Фридманның сайлау науқанына қолдау көрсетті. Екінші тоқсан аяқталғаннан кейін сайлау қаржысы туралы есептер жарияланғанда, Фридман демократтық партиядан кандидат, бұрынғы конгрессмен Крис Белльден көп қаражат жинаған. Сайлау күні Фридман жеңіліске ұшырады, алты кандидат арасында 12,6% дауыс алды. Фридман 2013 жылдың 15 қазанында мәлімдеме жасап, Техас ауыл шаруашылығы комиссары лауазымына демократ ретінде қайтадан кандидат болады деп хабарлады. Фридман бұрын 2010 жылы осы лауазымға кандидат болған, бірақ демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіліске ұшыраған.
Мәселелер мен ұстанымдар
Фридман марихуана мен қымызды толық заңдастыруды және өсіруді қолдайды, тыйым салудың аяқталуының денсаулық сақтау, білім беруді қаржыландыру, түрмелерді азайту, шекара қауіпсіздігі және штаттардың құқықтары мәселесі екенін мәлімдейді. Білім беру саласында ол мұғалімдердің жалақысын арттыруды және Техастағы оқудан қалғандардың санын азайтуға жұмыс істеуді қолдайды. Техастың жел және биодизель сияқты баламалы отын ресурстарын пайдалануға инвестиция салуды ұсынады. Өлім жазасы туралы ол бұрынғы ұстанымын былай түйіндеген: «Мен өлім жазасына қарсы емеспін, бірақ дұрыс емес адамның жазалануына қатты қарсымын». Соңғы кезде ол ұстанымын нақтылады: «Жүйе әлі де жетілмеген. Ол жетілгенше, өлім жазасын жояйық». Заңсыз көші-қон мәселесінде Фридман Техас шекарасындағы Техас Ұлттық гвардиясының санын (қазіргі 1500-ден 10000-ға дейін) арттыруды, заңсыз көшіп келгендерді жұмысқа алған компанияларға 25 000 және 50 000 доллар айыппұл салуды және жұмыс іздеген шетелдік азаматтардан қылмыстық тексеруден өткеннен кейін шетелдік салық төлеушінің жеке куәлігін алуды талап етуді қалайды. «Техас енді біздің федералдық үкіметтің заңсыз көші-қон мәселесін шешуін күте алмайды», - деді Фридман. «Бұл Техас мемлекетінің шекарамызға заңсыз кіретін көшіп келушілердің ағынын тоқтату үшін дереу жасауы тиіс қадамдар». Сайланған жағдайда, ол Нью-Мексиконың губернаторы Билл Ричардсонмен және Аризонаның губернаторы Джанет Наполитаномен үнемі кездесіп, федералдық күш-жігерді толықтыру үшін шекаралық штаттардың үйлестірілген жоспарын жасауға уәде берді. Фридман кейін «Даллас Морнинг Ньюс» газетіне бұл жоспардың ешқашан іске асырылмағанын, бірақ оның маңызды элементтері болған әзіл екенін айтты. Оның ресми сайтында хабарланғандай, әлеуметтік мәселелер бойынша ол гей-некелерді қолдайды, 2005 жылғы 3 ақпанда Associated Press тілшісінің сұрағына жауап беріп: «Мен гей-некелерді қолдаймын. Олардың да біз сияқты бақытсыз болуға құқығы бар деп санаймын». Фридман марихуананы қылмыстан босатуды қолдайды, бірақ оның сатуын заңдастыруға қарсы. «Мен Амстердам сияқты жағдайды ойламаймын, біз түрмелердегі орынды босатып, педофилдер мен саясаткерлер сияқты жаман адамдарды сол жерге қамауымыз керек», - деді ол.
Басқа да саяси қызметтері
2007 жылдың 9 тамызында «Остин Американ Статсмен» газеті Фридманның 2010 жылы Техас штатының губернаторы лауазымына қайта кандидат болуды қарастырып жатқанын хабарлады. «Мен кандидат болуға ашықпын», - деді Фридман, 2008 жылғы сайлаудан кейін ғана соңғы шешімін қабылдайтынын қосты. 2009 жылдың 10 ақпанында Фридман Associated Press агенттігіне өзінің әлі де үміткер болуға ниетті екенін растады. 2007 жылдың 23 тамызында «Форт-Уэрт Стар-Телеграмға» берген сұхбатында және 2009 жылдың 10 ақпанында Associated Press агенттігіне берген сұхбатында Фридман егер 2010 жылы қатысса, демократ ретінде қатысатынын мәлімдеді, сондай-ақ «Құдай тәуелсіз кандидат ретінде жеңе алмас еді» және ол өмірінің барлық кезеңінде демократ болғанын айтты. Фридман 2009 жылдың 14 желтоқсанында губернаторлық сайлаудан бас тартып, орнына 2010 жылдың наурыз айында Техас штатының Ауыл шаруашылығы комиссары лауазымына партия ішінде кандидат атанбақ екенін жариялады. Ол 2010 жылдың 2 наурызында өткен алғашқы сайлауда фермер Ханк Гилбертке жеңілді. Гилберт өз кезегінде Тодд Стейплсқа екінші рет жеңілді, ол 2015 жылдың қаңтарында лауазымын босататын болды, себебі ол 2014 жылдың 4 наурызында республикалық партияның вице-губернаторлыққа кандидаттығына ұтылған еді.
Басқа шығармалар мен танымал мәдениеттегі сілтемелер
Фридман 2004 жылы «Барбекю: Техастың махаббат тарихы» атты деректі фильмде пайда болды. Фильмде губернатор Энн Ричардс баяндағандай, Кинки «Иса барбекюді жақсы көргенін» айтады және техастықтар мен Нью-Йорк тұрғындарының сөйлеу үлгілерін талдайды. Фридманның сұхбатынан алынған түсірілмеген кадрлар 2005 жылы фильмнің DVD нұсқасында жарияланды. Ол «Loose Shoes» және «The Texas Chainsaw Massacre 2» фильмдері сияқты басқа да фильмдерде ойнады. Фридманның саяси тұрғыдан дұрыс емес әңгімеші ретіндегі бейнесі киносыншы және комментатор Джон Ирвинг Блуммен, көбінесе Джо Боб Бриггс ретінде танымал, оның «The Texas Chainsaw Massacre 2» фильмінде бірге ойнағанмен салыстырылды. Фридман Монтекристо No. 2 сигарасын тартады, бұл марканы бір кезде Фидель Кастро да тартқан. Алайда, ол Боливарларды да тартады, «Симон Боливар тарихта өз атымен аталған елден қуылған жалғыз адам» екенін айтады. Фридманға Джозеф Хеллердің 1976 жылғы «Алтын сияқты жақсы» романында қысқаша мақтау айтылады, онда губернатор (Линдон Б. Джонсонды сатирикалық тұрғыдан бейнелеу үшін) басты кейіпкер Брюс Голдқа: «Алтын, сені жақсы көремін. Сен маған Техастағы әйгілі кантри әншісін еске түсіресің, мен оны қатты жақсы көремін, өзін Кинки Фридман деп атайтын жігіт, Техастың түпкілікті еврей баласы. Кинки ақылдырақ, бірақ мен сені көбірек ұнатамын» дейді. Фридман Билл Клинтонмен және Джордж Бушпен дос, ол екеуіне де Ақ үйге барып қонақ болған. Ол олармен достығы туралы 2001 жылдың қараша айындағы («Кинкстерге сәлем») бағанасында жазды. Фридман «Сүйген нәрсеңді тауып, оның сені өлтіруіне рұқсат ету керек» деген сөзді айтқан, бірақ бұл сөзді көбінесе ақын және романист Чарльз Буковскиге дұрыс емес жатқызады. Фридман 2011 жыл шамасында «Texas Roadhouse Live» атты тікелей концерттік музыкалық телешоуын жүргізді, ол Техастың кейбір аймақтарында сенбі күні кешкі эфирде (немесе жексенбі күні түн ортасында) телеарнада көрсетілді. 2017 жылы шыққан «Out of All This Blue» альбомында The Waterboys тобының әншісі Майк Скотт «Kinky's History Lesson» атты ән жазды, онда әнші Фридманның дұрыс емес мәлімдемелерін түзетуге тырысады.
Friedman is responsible for the quote "you've got to find what you love and let it kill you," which is often falsely attributed to the poet and novelist Charles Bukowski. Friedman hosted the live concert music television show "Texas Roadhouse Live" around 2011, which would air on over the air network television late Saturday night (or midnight Sunday morning) in some Texas markets. On the 2017 album entitled Out of All This Blue, Mike Scott of The Waterboys composed a song called "Kinky's History Lesson" where the singer attempts to correct Friedman on a number of false statements he has allegedly made.