Кіріспе

Америкалық саясаткер, заңгер және педагог (1936–1996)
ұқсас есімді тұлғалар

Барбара Шарлин Джордан (21 ақпан 1936 – 17 қаңтар 1996) – американдық заңгер, педагог және саясаткер. Демократ болған ол, Реконструкциядан кейін Техас Сенатына сайланған алғашқы афроамерикалық, АҚШ Өкілдер палатасына сайланған алғашқы оңтүстік афроамерикалық әйел және 1901 жылдан бері бұрынғы Конфедерациядан АҚШ Өкілдер палатасына сайланған екі афроамерикалықтың бірі (екіншісі – Джорджия штатынан Эндрю Янг). Джордан Ричард Никсонға қарсы жүргізілген импичмент процесі кезінде Өкілдер палатасының Сот комитетінің отырысында жасаған әсерлі бастауыш сөзімен танымал болды. 1976 жылы ол Демократиялық ұлттық конвенцияда негізгі құттықтау сөз сөйлеген алғашқы афроамерикалық және әйел атанды. Ол көптеген наградалармен қатар, Президенттік бостандық медалін де алды. Техас штатының мемлекеттік зиратында жерленген алғашқы афроамерикалық әйел – ол. Джордан АҚШ-тың иммиграциялық реформа жөніндегі комиссияның төрағасы ретінде де белгілі.

Ерте өмір

Барбара Шарлин Джордан Техас штатының Хьюстон қаласының Бесінші округінде дүниеге келді. Оның әкесі Бенжамин Джордан баптист шіркеуінің пасторы болған. Анасының арқасында Джордан Эдвард Паттонның шөбересі болды, ол Джим Кроу заңымен афроамерикандық техастықтар сайлау құқығынан айырылғанға дейін Техас штатының өкілдер палатасының соңғы афроамерикандық мүшелерінің бірі еді. Барбара Джордан үш баланың ең кішісі болды.

Джордан өзінің мектеп жылдарында Эдит С. Сэмпсонның сөйлеген сөзінен шабыттанып, адвокат болуға бекінгенін айтты. Сегрегация салдарынан ол Остин қаласындағы Техас университетіне қабылдана алмады, сондықтан саяси ғылым және тарих мамандығы бойынша оқыған, тарихи түрде афроамерикандықтарға арналған Техас оңтүстік университетін таңдады. Техас оңтүстік университетінде Джордан ұлттық дебаттар чемпионы атанды, Йель және Браун университеттерінен қарсыластарын жеңіп, Гарвард университетімен тең нәтиже көрсетті.

Техас Сенаты

Жордан 1962 және 1964 жылдары Техас штатының Өкілдер палатасына сайлауға қатысып, сәтті бола алмады. 1966 жылы ол Техас Сенатына өкіл болып сайланды, бұл 1883 жылдан бері Техастағы алғашқы афроамерикалық штат сенаторы және осы органға қызмет еткен алғашқы қара нәсілді әйел болды. Джордан штат губернаторы қызметін атқарған алғашқы афроамерикандық әйел атанды. Техас заң шығарушы органында жұмыс істеген кезінде Джордан 70-ке жуық заң жобасын ұсынды немесе бірлесіп ұсынды.

Американдық оратория және импичмент туралы мәлімдеме

1974 жылдың 25 шілдесінде Джордан АҚШ Конгресінің сот комитеті мүшелері алдында 15 минуттық телеарнада сөз сөйледі. Ол Ричард Никсонға қарсы жүргізілген импичмент процесінің аясында өткен тыңдауларда ашылыш сөз жасады. Әр сөз үшін тарихи контекст пен жағдайды ұсынды. Тізім AmericanRhetoric.com сайтында да жарияланған. Екінші сөзі, 1976 жылғы Демократиялық конвенциядағы маңызды сөзі, осы 100 үздік сөз тізімінде 5-орынға ие болды. Джорданның ең жоғары көрсеткіші (алғашқы он үштің ішінде екеуі) Тедди Рузвельт, Гарри Трумэн, Билл Клинтон, Кларенс Дарроу, Уильям Дженнингс Брайан, Джордж Маршалл, Хиллари Клинтон және Нобель сыйлығының лауреаты Эли Визельдің әрқайсысының бір сөзбен танылуын басып өтті. Шындығында, Джорданның 20 ғасырдың көрнекті американдық спикерлері арасындағы көрсеткіші (2 сөз) тек жеті адамнан ғана асып түсті; олардың бесеуі американдық президенттер [FDR (6), Рейган (6), Кеннеди (6), Уилсон (5) және Никсон (4)], сондай-ақ АҚШ сенаторы Тед Кеннеди (4) және пастор Мартин Лютер Кинг (3) болды. Сот комитетіндегі импичмент сөзінде Джордан АҚШ Конституциясын қатай ұстанып қорғады. Ол саясаткерлердің билікті теріс пайдалануына жол бермес үшін құрылған тексеру және тепе-теңдік жүйесін қорғады. Ол Никсонның сенімсіз екенін және заңсыз жағдайларға қатысқандығын дәлелдейтін фактілерді ғана айтты. Ол Уотергейт жанжалы американдық азаматтардың үкіметке деген сенімін мәңгілікке құлатып жіберетініне наразылық білдірді. Джордан Конгрессмен қызмет еткен кезеңде 300-ден астам заң жобасын немесе қаулыны демеледі немесе қолдады, олардың кейбіреулері бүгінгі күнге дейін заң күшінде. Джорданның басшылығымен құрылған АҚШ-тың иммиграциялық реформа комиссиясы жасаған ұсыныстарды американдық иммиграцияны шектеушілер жиі сілтеме жасайды.

Саяси мансаптан кейінгі өмір

1979 жылы саясаттан қанағат етіп, Техас университетінің Остин қаласындағы Линдон Б. Джонсон қоғамдық істер мектебінде этика пәнін оқытушы профессор болды. 1992 жылы ол Демократиялық ұлттық конвенцияда қайтадан негізгі спикер болды. 1994 жылы Клинтон оған Президенттік бостандық медалін және NAACP ұйымы Спингарн медалін табыс етті. Өзінің лесбиянка немесе квир екенін жарияламаса да, ол Эрлмен 20 жылға жуық тығыз байланыста болды. Джорданның саяси мансабы жиі гомофобиялық шабуылдармен көлеңкеленді, оның кеңесшілері Эрлмен арақатынасын жария етуге қарсы еді. Олардың кеңесімен Джорданның сексуалдық бағдары туралы ашық әңгімелері жеке ортаға ғана шектелді. 1988 жылдың 31 шілдесінде физиотерапия жасап жатқанда Джордан үйінің бассейніне құлай жаздады, бірақ Эрл оны судан алып шығып, жан сақтап қалды. 1992 жылға қарай Джордан склерозының салдарынан дөңгелек креслоға отыруға мәжбүр болды. KUT FM радиосының «Барбара Джорданды қайта ашу» атты деректі фильмінде президент Билл Клинтон Джорданды АҚШ Жоғарғы сотына тағайындағысы келгенін айтты, бірақ ол мүмкіндік алған кезде Джорданның денсаулығы оған бұл тағайындаманы жасауға мүмкіндік бермеді.

Техас

Остин Бергстром халықаралық әуежайының негізгі терминалы Иорданияның есімімен аталады. Әуежайда сондай-ақ суретші Брюс Вулфтың жасаған Иорданияның мүсіні орналасқан. Остин қаласының орталық бөлігіндегі бульвар Иорданияның есімімен аталған. Бірнеше мектеп оның есімін алып жүр, соның ішінде Даллас, Техас, Одесса, Техас, Остин, Техас қалаларындағы мектептер, Барбара Джордан ерте колледжге дайындық мектебі (Richmond, Texas), Барбара С. Джордан орта мектебі (Cibolo, Texas), Барбара Джордан карьералық орталығы (Houston) және оның бакалавриат бітірген университеті – Техас Оңтүстік университетіндегі Барбара Джордан саясатты зерттеу институты. Техас штатының Нидвилл қаласында Иорданияның есімімен аталған парк бар (Барбара Джордан паркі). Кайзер отбасылық қоры Барбара Джордан денсаулық саясаты ғалымдары бағдарламасын жүзеге асырады, бұл бағдарлама колледждің кіші, аға курстарында оқитын және жақында бітірген, түрлі этностық топтардан шыққан студенттерге арналған, жазғы маусымда конгресс кеңсесінде жұмыс тәжірибесін алуға мүмкіндік береді. 2009 жылы Техас университетінің Батыс алаңында, Студенттер одағының жанында Барбара Джорданның Брюс Вулф жасаған мүсіні орнатылды. Мүсіннің артындағы гранит тақташаларға оның бір сөзі жазылған, сондай-ақ оның жетістіктері де тізімделген. Нидвилл қаласы Барбара Джордан паркін құрды, оның 6 акр жерінде бейсбол алаңы, қоғамдық орталық, дәретханалар, павильон, ойын алаңы, баскетбол алаңы және сату орынды бар. Техас штаты Хьюстон қаласының 5-ші ауданындағы 288 тас жолының 8 мильдік бөлігін Барбара Джордан еске алу саябағы деп белгіледі.

Миссури

Университет қаласының мектеп округіндегі бір бастауыш мектеп оның құрметіне аталған, Миссури штатының Университет қаласындағы Барбара С. Джордан атындағы бастауыш мектеп.

Басқа марапаттар

2000 жылы Джордан мен Баярд Растинді құрметтеу үшін Джордан/Растин коалициясы (JRC) құрылды. Ұйым Калифорния штатында тең некеге қолдау көрсету үшін гей және лесбиянка афроамерикандықтарды біріктірді. Ұйымның сайтында көрсетілгендей, «JRC-нің миссиясы – Үлкен Лос-Анджелестегі қара нәсілді, гомосексуалды, лесбиянка, бисексуал және трансгендер жеке тұлғалар мен отбасыларын күштендіру, тең неке құқықтарын қолдау және нәсіліне, сексуалдық бағытына, гендерлік идентификациясына немесе гендерлік өрнегіне қарамастан, әрбір адамға әділ қарауды жақтау» болып табылады. 2000 жылдың 27 наурызында Иллинойс штатының Чикаго қаласындағы «Victory Garden» театрында Джорданның өміріне арналған пьесаның тұсаукесері өтті. Кристин Тэтчердің «Жақсы үміттің дауысы» атты Джорданның өмірбаяны Сан-Франциско мен Нью-Йорк театрларында қойылды. 2009 жылдың 24 сәуірінде Техас университетінде Барбара Джорданның ескерткіші ашылды, ол өмірінің соңына дейін осы университетке оқытушы болған. Барбара Джорданның ескерткішіне арналған науқан Техас университетінің регенттер кеңесі бекіткен студенттік төлемнің өсімі есебінен қаржыландырылды. Бұл бастаманы 2002–2003 жылдардағы Техас Оранжевый Жакетс клубының «Техас университетіндегі ең көне әйелдер ұйымы» бастады (Остин қаласындағы Техас университеті). 2011 жылы Барбара Джорданның мәңгілік маркасы шығарылды. Бұл АҚШ маркаларының «Афроамерикандық мұра» сериясының 34-ші маркасы. 2012 жылы Джордан ЛГБТ тарихы мен тұлғаларын құрметтейтін ашық аудандағы «Legacy Walk» көрмесіне енгізілді. Барбара Джорданның медиа сыйлығы жыл сайын «адамдарды алға қою тілі мен құрметпен бейнелей отырып, мүгедектер туралы нақты және оң пікір беретін материалдар жасаған» медиа қызметкерлері мен студенттерге табыс етіледі. Барбара Джорданның мемлекеттік-жеке серіктестік көшбасшылығы сыйлығы Техас Оңтүстік университетінің қоғамдық істер мектебі мен құқық мектебі тарапынан ұсынылады. Оның алғашқы иегері – АҚШ-тың бұрынғы мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон, ол 2015 жылдың 4 маусымында марапатталды. Хьюстон қаласының орталық аймағындағы бұрынғы сұрыптау орталығы Барбара Джордан атындағы пошта бөлімі болып қайта аталды. Джорданның дүниеден өткеннен кейін Техас мемлекеттік зиратына көбірек афроамерикандықтар жерленді, олардың ішінде музыка шеберлері Джеймс Генри Коттон мен Барбара Смит Конрад та бар.