Жаңа Зеландиядағы «Вестерн» футбол клубының тарихы

Кіріспе

Жаңа Зеландияның Крайстчерч қаласында орналасқан жартылай кәсіби футбол клубы – Western A. F. C.. Олар Роббидің премьер-лигасында өнер көрсетеді.

1913-1920 жылдар

Батыс АФК 1913 жылы Батыс Крайстчерч аудандық орта мектебінің футболға құмар шағын тобы команда құруға шешім қабылдағанда құрылды. Бастауыш мектепте футбол ойнаған бірнеше бала команданың қалғанын жаттықтырды, олардың көпшілігі бұрын футболды тірі көрмеген еді. Олар алғашқы ойынға Сент-Бедес командасына қарсы шығып, мектеп директорының наразылығын тудырды. Директор ұйымдастырушыларының бірі Джим Баррды мектептен қуумен қорқытты. Бұл алғашқы командаға Джордж Локвуд, Джим Барр, Джек Уилкинсон, Эрик Николс, Эрик Джонсон, Джефф МакКри, Джим Смит және Боб Берджесс кірді. Бірінші жылы олар Батыс Крайстчерч аудандық орта мектебі атынан бірнеше мектепке қарсы ойнады, бірақ директор командаға мектеп атын сенбі күнгі Ассоциация ойындарына пайдалануға рұқсат бермегендіктен, 1914 жылдан бастап «Свифтс» деген атты қабылдады. Мектептен ешқандай көмек алмағанына қарамастан, командаға Кентербери футбол қауымдастығы көмектесті және 1914 жылы мектептер арасындағы сенбілік турнирде жеңіске жетті. Бұл жеңіс директордың командаға деген көзқарасын өзгертіп, мектеп атын кубокқа жазуға рұқсат берді. 1915 жылы команда «Свифтс» атауын Батыс АФК-ге өзгертті, сонымен қатар команданың формасын қызыл жолақты қара жейдеден мектеп монограммасы бар қара жейдеге ауыстырды. Батыс алғашқы табысын 1918 және 1919 жылдары Хёрли қалқанын жеңіп алғанда сезінді (сол кезде жастар арасындағы жарыс жеңімпаздарына табыс етілді) және 1920 жылы үлкендер жарысына көтерілді. Көптеген ойыншылар Батыс Крайстчерч аудандық орта мектебінен кеткендіктен, команданы сақтап қалу үшін мектептен тыс ойыншыларды қабылдау туралы шешім қабылданды. Осы жылдары клубпен байланысын жалғастырған ойыншылардың арасында J. Смит, A. Эндрюс, C. J. Hoy және W. Whittington болды. Клубтың демеушісі Ф. Д. Уоллер болды, ол жыл сайын ең жақсы жас ойыншыға табыс етілетін Уоллер медалін сыйлады. Бұл кезде клубтың жақтастарының бірі – Смит ұлдарының әкесі, клуб тарихында маңызды рөл атқарған Джордж Смит болды. Клубтың алғашқы президенті Е. Х. Эндрюс болды, ол кейіннен Крайстчерч қаласының мэрі болды. 1920 жылға қарай, небәрі бірнеше жыл өмір сүрген Батыс, Крайстчерчтегі жетекші клубтардың бірі ретінде бекініп, жарқын болашаққа ие болды.

Western A. F. C kicked off in 1913 when a small group of keen soccer players at West Christchurch District High School decided to start a team. The few boys who had played soccer at primary school trained the rest of the team, many of whom had never even seen soccer played before. They challenged St. Bedes for their first game, and in so doing, defied and angered the headmaster, who threatened to expel one of their organisers, Jim Barr. That first team included George Lockwood, Jim Barr, Jack Wilkinson, Eric Nicols, Eric Johnson, Jeff McCree, Jim Smith, and Bob Burgess. The first year they played as West Christchurch District High against a few other schools, but as the headmaster refused to allow the team to use the school's name for Association games on Saturdays, they used the name ‘Swifts’ from 1914. Although receiving no assistance from the school, the team was helped by the Canterbury Football Association, and went on to win the Schools’ Saturday Competition in 1914. The victory helped to change the headmaster's mind about the team to the extent that he allowed the school's name to be engraved on the trophy. In 1915 the team changed its name from Swifts to Western A. F. C., and in doing so, changed the team strip from black jersey with a red sash, to a black jersey with the school monogram. Western first tasted success by winning the Hurley Shield in both 1918 and 1919 (at that time presented to the Junior competition winners), and were duly promoted to the Senior Competition in 1920. As many of the players had by now left West Christchurch District High, it was decided to open team membership to players from outside the school to keep the team going. Some of the players who continued their involvement with the club in these early years were J. Smith, A. Andrews, C. J. Hoy and W. Whittington. The club's patron was F. D. Waller, who donated the Waller Medal, presented to the most helpful junior player each year. One of the club's strongest supporters at this time was George Smith, father of the Smith boys, who feature prominently in the club's history. The first President of the club was E. H. Andrews, who later became Mayor of Christchurch. By 1920, in just a few years existence, Western was well established as a top senior club in Christchurch, with a well assured future.

1921-1930 жылдар

Олардың алғашқы кубок финалына қатысуы 1923 жылы болды, осы жылы Англия кубогының іріктеу кезеңінің финалында өте тәжірибелі «Рейнджерс» командасымен кездесті. Өте қызықты футболдан кейін тоқсан минут өткен соң, есеп 1:1 болды, сондықтан қайта матч тағайындалды. «Рейнджерс» қайта матчта 1:0 есебімен жеңіске жетті. Осы жеңіліске қарамастан, 1924 жылғы маусымда жүлделі орынға ие бола алмағаннан кейін, «Батыс» 1925 жылы Англия кубогын жеңіп алды, сол кездегі тағы бір мықты команда – «Nomads» клубын 2:0 есебімен ұтты. Бұл клуб үшін жақсы бастама болды. 1926 жылы олар «Хёрли Шилд» жеңімпаздары мен Англия кубогының иегерлері арасында өткен «Charity Shield» турнирінде «Nomads» клубын жеңді. 1928 жылы клубтың ең табысты жылы болды, олар алғаш рет Ағалар арасындағы жарыста жеңіске жетті. «Хёрли Шилд» жеңімпазы ретінде олар Крайстчерч футболындағы ең жоғары деңгейге жетті. 1930 жылы олар тағы да сәтті жыл өткізді, «Хёрли Шилд» турнирінде екінші орын алды, сондай-ақ осы дәуірдің тағы бір мықты клубы – «Тистл» клубымен бірге Англия кубогын бөлісіп жеңді.

1931-1940 жылдар

Екі батыс командасы жоғары лигадағы жарысқа қатысты, ал үшінші лига командасы да ойынға түсті. Дүйсенбі күндері кешке Бакеттс спорт залында жаттығулар өткізуге, әр адамға 9 динар төлем жасауға және клубтық лотерея арқылы қаржы жинауға келісім берілді. Онжылдықтың алғашқы маусымы Батыс командасының Қайырымдылық кубогы мен Англия кубогын жеңіп алуымен аяқталды. 1935 жылы клуб жеңіске жеткен кезеңіне оралды, аға команда Хёрли қалқаны мен Англия кубогын иеленді. Бұл 1936 жылғы жетістіктерге дайындық болды, онда команда осы екі жүлдені ғана емес, сонымен қатар ең бағалы Чатем кубогын да сақтап қалды, осылайша Жаңа Зеландиядағы ең үздік команда атанды. Бұл Батыс командасының осы күнге дейінгі ең маңызды жетістігі болды. Сол жылы клуб 5-ші лига кубогы мен Севике-Джонс кубогын да жеңіп алды. Алты ойыншы Кентербери құрамасына шақырылды, ал Стэн Коутерэй мен Мерв Гордон Жаңа Зеландия құрамасынан орын алды. Чатем кубогы үшін Оклендтің "Тистл" командасымен күш сынасты, Батыс 3:2 есебімен жеңіске жетті. Кубокты 4000 көрерменнің алдында генерал-губернатор, Виконт Галвей табыс етті. Команданың капитаны, жаттықтырушысы және іріктеушісі Даг Пирстоннан артық ешкім мақтан тұтқан жоқ. Команда құрамында S. Cathway, J. White, W. Ives, A. McMillan, G. Roberts, C. Hall, W. White, G. Ellis, G. Smith, R. Henderson және M. Gordon болды. Батыс Англия кубогының финалында да "Тистл" командасымен кездесіп, 5:0 есебімен жеңіске жетті. Батыс командасы бүкіл маусым бойында бірде-бір жеңіліске ұшырамады.

1941-1950 жылдар

1942 жылғы маусымда «Уэстерн» командасы «Номадс» клубын 7:1 есебімен ұтты, ал Джек Смит 6 гол соқты. Сондай-ақ, Джордж Робертс аға футболдағы 21 жылдығын тойлады. «Уэстерн» командасы «Тисл» клубына қарсы 18:3 есебімен жаңа рекорд орнатты, ал Смит ағайындар 15 голдың авторы болды. 1945 жыл «Уэстерн» үшін сәтті жыл болды – команда «Чатэм кубогын» Веллингтондағы «Марист» клубынан қосымша уақытта 4:3 есебімен жеңіп алды. «Уэстерн» сондай-ақ Аға Чемпионатын жеңіп, 72 гол соғып, тек 19 гол жіберді. Төрт Смит ағайын – Гордон, Джек және Роджер («Уэстерн» командасынан) және Вик («Техникалық» командасынан) – Кентербери құрамасына шақырылды. «Уэстерн» командасын Г. Грэм, М. Гордон және Г. Андерсон да өкілдік етті. Оңтүстік Африка 1947 жылдың маусымында Жаңа Зеландияға келді. «Уэстерн» командасынан Мерв Гордон мен Гордон Смит Жаңа Зеландия құрамасына ілікті. Алайда, Жаңа Зеландия барлық төрт сынақтан жеңіліп қалды. 1948 жыл «Уэстерн» үшін тағы бір жақсы жыл болды, команда Хёрли Шилд турнирінде жеңіліссіз өтіп, барлық 14 ойынды жеңіп, 61 гол соқты және 15 гол жіберді. А. Лэйнг, К. Андерсон, М. Гордон, Р. Даукер, Г. Смит, Р. Смит және Г. Грэм Кентербери құрамасына шақырылды.

1951-1960 жылдар

1950-1960 жылдар аралығындағы он жылдық клуб үшін сөзсіз ең табысты он жылдық болды. «Вестерн» клубынан 26 ойыншы Кентербери құрамасына, ал 8 ойыншы өз елдерінің құрамасына шақырылды. Олар «Хёрли Шилд» кубогын 8 рет, ал Англия кубогын 9 рет жеңіп алды. «Чатем» кубогының финалына үш рет шығып, оның екеуінде жеңіске жетіп, біреуінде жеңіліске ұшырады. «Хёрли Шилд» кубогын жеңіп алмаған екі маусымда олар осы турнирде күміс жүлдегер атанды. Сонымен қатар, «Charity Cup» және «McFarlane Cup» кубоктарымен қатар, түрлі жасөспірімдер кубоктары да жеңіліп алынды.

1961-1970 жылдар

1961 жылы Hurley Shield бірінші дивизионындағы сегіз маусымдық үстеме жеңістен кейін, «Батыс» клубының Крайстчерч футболындағы үстемдігі 1961 жылы күңкіреп аяқталды – команда турнир кестесінде соңғы екінші орынға түсті. 1961 жылдың маусым айында клуб Сент-Олбанста 1500 фунт стерлингке өз алаңын сатып алғанын мәлімдеді. 1962 жылы «Батыс» 1962 жылы чемпионатты жеңіп алды, бұл оның тарихындағы ең тартысты және қызығушылық тудырған финал болды. «Батыс», «Номадс» және «Шамрок» соңғы турға дейін тең ұпай жинады, онда «Батыс» «Номадспен» Англиялық саябақтағы басты матчта кездесті. «Шамрок» «Ситиді» 4:2 есебімен жеңіп алды, ал «Батыс» командасының үміті «Номадс» негізгі матчтың соңына бес минут қалғанда 2:1 есебімен көшбасшылыққа шыққанда күңкіреп бара жатқандай болды. Бірақ Терри Хейдон есепті теңестірді, ал 18 жасар Мартин Клементс, өзінің бірінші ересек маусымында, соңғы секундта 3:2 есебімен гол соғып, «Батысқа» «Шамроктан» 0,125 голмен басымдыққа шығуға көмектесті. 1964 жылы осы жолы Гвин Эванның «Сити» командасы жергілікті чемпион атанды, ал «Батыс» командасы маусымның көп бөлігінде олардың ізінен тығыз ерді. Клуб үшін маңызды оқиға – шавейцариялық «Базель» клубына қарсы өткен матчқа шақырылған Жаңа Зеландия құрамасына шабуылшы Дерек Торкингтонның шақырылуы, содан кейін маусым соңында әлемдік турнеге қатысқан Жаңа Зеландия құрамасындағы Оңтүстік аралдан келген жалғыз ойыншы болды. Бұл команданың бүгінгі күнгі қызыл-ақ түстерге ауысуына дейін ақ жеңді қара көйлектердегі соңғы маусымы болды. 1966 жылы «Батыс» тағы да «Ситиден» екінші орынға ие болды (бұл жолы бес ұпаймен), бірақ бұл есімде қалған жыл болды – «Батыс» командасының Чатем кубогының финалына соңғы рет жеткен кезі. Жергілікті финалда «Ситиді» 2:1 есебімен жеңгеннен кейін, команда «Нельсон Рейнджерсті» 2:0 және «Сент-Килданы» 3:1 (алғашқы матч 1:1 есебімен аяқталғаннан кейін) жеңіп, финалға өтті. Екінші таймның басында қабырғадан секіріп кірген доп «Мирамар Рейнджерс» командасына 1:0 есебімен жеңіс сыйлады, бұл матчты 4000 көрермен тамашалады – бұл көп жылдар бойы Бейсин Резервіндегі ең көп көрермен жиналған кубок финалы болды. Алайда, бұл матч «Батыс» командасының сәтіне қарамастан жеңіліске ұшыраған матч деп есептелді. Алғашқы 15 минутта «Батыс» командасының бір голы жолдан алынып тасталды, бір гол есептелмеді және бір доп бағанаға тиді. Кубок финалындағы команда құрамы: Дэйв Смит, Фил Фрост, Терри Манн, Терри Хейдон, Дэйв Алмонд, Томми Ланган, Крис Мартин, Мартин Клементс, Тони Тредвелл, Алан Брукс және Дерек Торкингтон. 1967 жылы Мартин, Хейдон және Клементс «Ситиге» кетті, ал Алмонд Австралияға кетті, бұл «Батыс» командасын қайта құру қажеттігін білдірді, олар Энди Маршаллды ойыншы-жаттықтырушы ретінде және Клайв Ренниді, осы маусымда Манчестер Юнайтедке қарсы Жаңа Зеландия құрамасында ойнаған ойыншыны қолға алды.

1961 After winning the Hurley Shield first division championship the previous eight seasons, Western's domination of Christchurch soccer ended with a whimper in 1961, when it finished second from bottom. In June of 1961, the club announced it had purchased its own ground in St. Albans for a cost of £1500. 1962 Western bounced back to win the championship in 1962 in the closest and most exciting finish in its history. Western, Nomads, and Shamrock were all level on points before the final round, in which Western met Nomads in the feature match at English Park. Shamrock beat City 4–2 in the curtain raiser, and Western's hopes looked dashed when Nomads took a 2–1 lead five minutes from the finish of the main match. But Terry Haydon equalised, and 18 year old Martin Clements, in his first senior season, scored in the final seconds to make it 3–2 – and Western had beaten Shamrock for the title by 0.125 of a goal. 1964 This time Gwyn Evan's City team was the local champion, with Western hot on its heels most of the season. A highlight for the club was the selection of forward Derek Torkington for the New Zealand team which played the touring Swiss club FC Basel, and then as the only South Islander in the New Zealand team that made a world tour at the end of the season. This was also the team's last season in black shirts with white sleeves, before switching to today's present colours of red and white. 1966 Although Western finished second behind City again (this time by five points), it was a memorable year – the last time Western reached the Chatham Cup final. After beating City 2–1 in the local final, it beat Nelson Rangers 2–0 and St Kilda 3–1 (after a 1–1 draw) to reach the final. A shot which rolled in off the post early in the second half gave Miramar Rangers a 1–0 win in the final, watched by 4000 – the best cup final crowd at the Basin Reserve for many years. However, it was regarded as a match Western was unlucky to lose – in the first 15 mins Western had a shot cleared off the line, a goal disallowed, and a shot hit the post. The cup final team was: Dave Smith, Phil Frost, Terry Mann, Terry Haydon, Dave Almond, Tommy Langan, Chris Martin, Martin Clements, Tony Treadwell, Alan Brooks and Derek Torkington. 1967 Losing Martin, Haydon and Clements to City and Almond to Australia meant re building for Western, which made gains in Andy Marshall as player coach and Clive Rennie, who was a New Zealand representative against Manchester United this season.