Кіріспе

Су кубогы (水立方), толық атауы Ұлттық су спорты орталығы, Қытайдың Пекин қаласындағы Чаоян ауданындағы Олимпиадалық жасыл алаңда орналасқан жүзу орталығы. Су кубогы 2008 жылғы жазғы Олимпиада мен Паралимпиада ойындарының су спорты түрлері бойынша жарыстарды қабылдау үшін салынған. 2008 жылғы Олимпиада кезінде – суға секіру, жүзу және синхронды жүзу жарыстары өткен кезде – осы нысанда 25 әлемдік рекорд жаңартылды. 2010 жылдың шілдесінде нысанды қайта жаңарту жұмыстары аяқталды, соның ішінде халыққа арналған су паркі қосылды. Жаңартудан және бейімделуден кейін Су кубогы 2022 жылғы қысқы Олимпиада мен Паралимпиада ойындарын да қабылдады.

Сәулет

2003 жылдың шілдесінде су орталығы жобасы бойынша халықаралық сәулеттік бәйгеде 10 ұсыныстан Су кубінің дизайны таңдалды. Су кубі PTW Architects (австралиялық сәулет фирмасы), Arup халықаралық инженерлік тобы, CSCEC (Қытай мемлекеттік құрылыс инженерлік корпорациясы) және Шанхайдың CCDI (China Construction Design International) компанияларынан құралған консорциуммен арнайы жобаланып, салынды. Су кубінің дизайны бірлескен күш-жігермен жасалды: қытайлық серіктестер шаршының қытай мәдениетімен және «Құс ұясы» стадионымен байланысына сәйкес екенін айтты, ал Сиднейдегі серіктестер «кубты» суды бейнелейтін көпіршіктермен жабу идеясын ұсынды. Мағыналық тұрғыдан алғанда, Куб Жерді, ал шеңбер (эллипстік стадионмен көрсетілген) – аспанды символдайды, бұл ежелгі қытай өнерінде жиі кездесетін мотив. Болат кеңістіктік фермадан тұратын бұл құрылыс әлемдегі ең ірі ETFE қаптамалы нысан, оның ETFE жарғақтарының жалпы ауданы 100 000 м2, ал қалыңдығы бар болғаны 0,2 мм (1/125 дюйм). Vector Foiltec компаниясы жеткізіп, орнатқан ETFE қаптамасы дәстүрлі шыныға қарағанда көбірек жарық пен жылу өткізеді, нәтижесінде энергия шығындары 30% азаяды. Бұдан өзге, бұл нысан «шатырға түскен немесе бассейндерден жоғалған судың 80% -ын жинап, қайта пайдалануға» арналған. Сыртқы қабырғасы Weaire–Phelan құрылымының негізінде салынған, ол сабын көбігіндегі көпіршіктердің табиғи үлгісінен туындаған. Нақты Weaire–Phelan құрылымында әр жасушаның жиегі 109,5 градус бұрыштарды сақтау үшін иіліңкен (Плато ережелерін қанағаттандырады), бірақ әрине, құрылымдық қолдау жүйесі ретінде әр сәуле тік болуы керек, осылайша осілік қысымға қарсы тұру қабілеті артады. Күрделі Weaire–Phelan үлгісі сабын көбігіндегі көпіршіктерді кесу арқылы жасалды, нәтижесінде ғалым Кельвин бұрын ұсынған көпіршік құрылымдарына қарағанда, тәртіпсіз, органикалық үлгілер пайда болды. Ойындар кезінде нысан 17 000 адамды қабылдай алатын. Мысалы, Макаодағы паром терминалының жанында Пол Стилманның Casino Oceanus нысанының бірдей көшірмесі бар.

2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

Су спорт орталығы Олимпиада ойындарында жүзу, суға секіру және синхронды жүзу жарыстарын қабылдады. Су полосы бастапқыда осы аренада өткізілуі жоспарланған, бірақ Ин Тунг су спорт сарайына көшірілді. Көптеген адамдар Су текшесін әлемдегі ең жылдам Олимпиадалық бассейн деп есептеді. Ойындар барысында Су текшесінде 25 әлемдік рекорд жаңаланды, алайда олардың бар болғаны екеуі ғана даулы LZR Racer дене киімін киген жүзушілерге бұйырды (сол себепті 2010 жылы FINA мұндай костюмдерді пайдалануға шектеулер енгізді).

2008 жылғы Олимпиададан кейінгі қолданылу және мұра

Олимпиададан кейін Су кубогы 2009 жылдың маусым айынан бастап аптаның белгілі бір күндері көпшілікке ашылды және басқа да қойылымдармен қатар "Лебедь көлі" спектаклінің орны ретінде пайдаланылды. 2009 жылдың 19 қазанында Water Cube кешенінің бір бөлігін су паркіне қайта жаңарту жұмыстарын бастау үшін жабылды, бұл жұмыстың жетекшісі канадалық Forrec дизайн фирмасы болды. Олар "жеті қабатты су серсерлері мен толқын машинасы, сондай-ақ сауда орталықтары, кафелер мен концерт алаңдары сияқты қызығушылық тудыратын мүмкіндіктер" ұсынды. Кешен 2010 жылдың 28 шілдесінде ресми түрде қайта ашылды, ал су паркі 2010 жылдың 8 тамызында (Ойындардың ашылуының екінші жылдығы) есігін ашты. Жаңарту нәтижесінде кешен үш бассейнге бөлінді: негізгі бассейн, олимпиадалық "көрмелік" бассейн және жаттығу бассейні, сонымен қатар су паркі аймағы да құрылды. 2013 жылдың шілдесінде Су кубогы суретші Дженнифер Вэн Ма және жарық дизайнері Чжэн Цзявэйдің "Жарық рапсодиясындағы Табиғат пен Адам" атты жаңа LED жарық шоуын таныстырды. Оның түстері Sina Weibo әлеуметтік желісіндегі эмодзилердің танымал болуына байланысты анықталады, бұл деректер Қытай халқының "көңіл күйін" есептеу үшін қолданылады. 2018 жылы осы орын 124 миллион юань (шамамен 18 миллион АҚШ доллары) табыс тапқаны және бірнеше жылдан бері өзін-өзі ақтағаны хабарланды.

2022 жылғы қысқы Олимпиада ойындары

Су кубогы 2022 жылғы Қысқы Олимпиада мен Паралимпиада ойындарында керлинг жарыстарын қабылдады, бұл конфигурация "Мұз кубогы" деп аталды. Пекинге Ойындар өткізу құқығы берілгеннен кейін, оны керлинг алаңына айналдыру жұмыстары басталды, оның ішінде мұз жасау жабдықтары және қажетті климатты бақылау мен мониторинг жүйелері орнатылды. Бұл жаңа форматтағы алғашқы шара ретінде 2019 жылдың желтоқсанында Қытайдың жасөсперімдер арасындағы керлинг ашық турнирі өткізілді.