Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Черпу – Оңтүстік Үндістанның Керала штатындағы Триссур қаласының маңындағы аудан. Ол Триссур қаласынан оңтүстікке қарай 12 шақырым жерде, Трипраяр тас жолында орналасқан. Бұл жерде көптеген храмдар бар, ал оның айналасынан бірнеше өзен ағып өтеді. Черпу ауылы Кераланың мәдени картасында ерекше орын иеленеді, себебі Черпу штаттың классикалық соқпалы аспаптар ансамбльдерінің, мысалы, ченда мелам мен панчавадьямның негізгі орны болып табылады, олар пурам деп аталатын храмдар мерекесінде қойылады. Табиғи түрде, Черпу – ченда, илаталам, комбу, кужал, тимила, маддалам және едакка сияқты Кераланың ұлттық аспаптарын ойнау шеберлерінің көптеген белгілі (және одан аз танымал) өкілдерінің туған жері. Черпуде екі ірі пурам – Перуванам пурам және Араттупужа пурам өтеді. Перуванам, бұрын Кераланың жетекші Намбудири ауылдарының бірі ретінде танымал болса, бүгінде оның көптеген тұрғындары жиһаз және алтын әшекейлер жасаумен айналысады. Аңыз бойынша, Перуванам ауылы Кераланың мифтік жаратушысы Парашурам құрған елді мекендердің бірі болған. Черпу Махатма Гандидің ауылды жаңғырту қозғалысының орталығы болды. Кочин патшалығы тұсында ол "Варда" деп аталған. Храмдарына келетін болсақ, Черпуде Араттупужа, Уракам және Тирувуллаккаву храмдарынан басқа, әсем Перуванам храмы да бар. Тирувуллаккаву храмы индуистік дәстүрдегі қасиетті күн – Видьярамбам күні балаларды оқу-жазуға баулумен мәшһүр. Бұрын Черпуда Трипраярға дейін созылған күріш далалары болған. Черпудің батыс және шығыс жақтары тасты жартастармен белгіленген. Черпу осы таулы және сулы аймақтардың арасында орналасқан. Сондықтан оған Черпу деген ат қойылған, ол малаялам тілінде "черуннидам" (қосылатын жер) дегенді білдіреді.
Cherpu is a suburb of Thrissur city in the Kerala State of South India. It is 12 kilometres south of Thrissur town and is on the Thriprayar road. It is dotted by a number of temples and has quite a few rivers flowing by its vicinity. The village occupies a prominent place in the Kerala's cultural map as Cherpu is one of the main venues of the state's classical percussion ensembles like chenda melam and panchavadyam, staged as they are during temple festivals called pooram. Naturally, Cherpu is the birthplace of many leading (as well as lesser known) practitioners of ethnic Kerala instruments like chenda, ilathalam, kombu, kuzhal, timila, maddalam and edakka. Cherpu has two major poorams—Peruvanam Pooram and Arattupuzha Pooram. Peruvanam, otherwise traditionally known as one of the leading Namboodiri villages of Kerala, has today many of its people employed in the manufacture of furniture and gold ornaments. Legend has it that Peruvanam village was one of the settlements created by sage Parashuram, the mythical creator of Kerala. Cherpu was a central place for Mahatma Gandhi's village renaissance. It was known as "Vardha" at the time of the Kochi kingdom. As for its temples, Cherpu has the grand structured Peruvanam temple besides the ones called Arattupuzha, Urakam and Thiruvullakkavu. Thiruvullakkavu temple is famous for initiating children to the world of letters on Vidyarambham, an auspicious day in Hindu tradition. For long, Cherpu had paddy fields that spread as far as Triprayar. The west and east sides of Cherpu were marked by rocks. Cherpu is located in between this rock and water covered area. Hence the name Cherpu, which means cherunnidam (joining place) in Malayalam.
Саясат
Черпу сайлау округі Тричур (Лок Сабха сайлау округі) құрамына кірген. Бірақ сайлау округтерінің қайта құрылуынан кейін, ол қазір Натика сайлау округінің бөлігі және қазіргі заң шығарушы депутат – Гита Гопи.
Cherpu assembly constituency was part of Trichur (Lok Sabha constituency). But after reconstitution of assembly constituencies, it is now a part of Nattika assembly constituency and the present MLA is Geetha Gopi.
Перуванам Пурам
Черпудағы Перуванам ғибадатханасы Маниправалам еңбегінің «Чандроставам» шығармасында мақталады. Ғибадатханада алты Ваттежуту және малаялам жазулары табылды. Солтүстік Кераладағы Тируваттурдан 11 ғасырдағы жазуда бастапқыда осы ауылға жататын жеті адам, сондай-ақ басқалармен бірге сол жерде қоныс ішкендері және жаңа елді мекен құрылғандығы айтылады. Бұл ғибадатхананың басты пратиштасы – Ие Шива. Халықтың сенуінше, Перуванам бұрын үлкен орман болған. «Ванам» сөзі малаялам тілінде «орман» деген мағынаны білдіреді. Перуванам – қалың орман дегенді білдіреді. Бұл ғибадатхананың төбесінде көркемдік өнер туындылары бар. Онда сирек кездесетін екі қабатты sreekovil (ішкі қасиетті орын) бар, олардың әрқайсысына Ие Шиваның құдайы басшылық етеді. Сенушілердің айтуынша, Ие Шива белгілі бір ағашта тапас (қайтару) жасаған, ол ағаш кейіннен қазіргі sreekovil-ге айналған. Перуванам пурам көп бұрын басталған. Аңыз бойынша, ол 500 жыл бойы жалғасқан, рәсімдері пурамнан сәл өзгеше және 28 күнге созылған Utsavam (фестиваль) түрінде басталған. Содан кейін ол біраз уақытқа тоқтатылған. Кейін Перуванам және Араттупужа пурамдарының екі түрінде қайта жандандырылған. Жаңа нұсқасы 1425 жылдан бері қолданыста. Бұл фестиваль малаялам айының Меенам айында (әдетте, сәуір айында) өтеді. Мұнда Ezhunnallippu (малаялам сөзі, қапшаңдалған пілдің үстінде ғибадатхана құдайының шығарылуын білдіреді) және Panchari melam немесе Pandi melam сияқты дәстүрлі соқпалы аспаптар тобының сүйемелдеуімен жеті пілдің қатысуымен шаралар өтеді. Перуванам пурамындағы алғашқы Ezhunnallippu кешке басталады. Одан кейін тағы да процессиялар өтеді және фестиваль таңертең аяқталады. Пурамның ең жарқын сәті – түн ортасынан кейін басталатын төрт сағаттық Panchari melam және одан кейін атқыштардың көрсетілісі.
Peruvanam temple in Cherpu is praised in the Manipravalam work Chandrostavam. Six Vattezhuthu and Malayalam inscriptions have been found in the temple. An 11th century inscription from Thiruvattoor in north Kerala refers to seven persons originally belonging to this village, along with others being established there and a new settlement created. The main prathishta on this temple is Lord Siva. People believe that Peruvanam was once a big forest. The word vanam means forest in Malayalam. Peruvanam means a thick forest. This temple has artworks on the roof. It has a rare double storeyed sreekovil (sanctum sanctorum), each presided by a deity of Lord Shiva. It is believed that Lord siva did tapas (penance) on a certain tree and that changed into the present sreekovil. Peruvanam Pooram began a long time ago. Legend has it that it started in the form of an Utsavam (a bit different in rituals from Pooram and extending to 28 days) which went on for 500 years. After that, it was stopped for a period of time. Later it was restarted in the form of two poorams Peruvanam and Arattupuzha. The new version has been in existence now for 1425 years. It is held in the Malayalam month of Meenam (usually, April). There will be an Ezhunnallippu (Malayalam word which means taking out a temple deity atop a caparisoned elephant along with many jumbos—here totalling seven—to the accompaniment of traditional percussion ensembles like Panchari melam or Pandi melam. For the Peruvanam pooram, the first ezhunnallippu starts in the evening. More such processions follow, and the festival ends in the morning. The pooram has its highlight in the form of the four hour Panchari melam starting past midnight and followed by fireworks.
Араттупужа Пурам
Араттупужадағы атақты Саста ғибадатханасы Триссур қаласынан оңтүстікке қарай 14 шақырым қашықтықта орналасқан және сәуір/мамыр айларында жылдық пурам фестивалін тойлайды. Араттупужа пурамы «Дева мела» деп белгілі, себебі оған көршілес ғибадатханалардан келген көптеген құдайлар қатысады. Тарихи жазбалар бойынша, Араттупужа пурамы 1430 жылдан астам уақыт бойы тойланып келеді. Перуванамдағыдай, Араттупужа пурамы да езунналлипулер сериясін қамтиды. Дегенмен, ең бастысы – кутти-эзунналлипу, онда таңертең 101 піл Панди меламның сүйемелдеуімен тізіліп тұрады. Шрирамасвамидің құдайы, Тхрипраяр Тевар деп аталатын, кең жазықтықтағы (жергілікті тілде надаварамбу деп аталады) әшекейленген пілдің үстінде орталық орынды иеленеді. Араттупужа пурамы – Кераланың ең көне және, мүмкін, ең тамаша пурам фестивалі. Сенушілердің айтуынша, осы күні көршілес ауылдардың 101 құдайы мен құдайшасы Араттупужа ғибадатханасының басты құдайы Састаға (Айяппаға) келіп, құлшылық етеді. Қазіргі таңда жеті күндік фестивальдің алтыншы күні шамамен 70 піл пурам шеруіне қатысады. Пачари мелам, Панди мелам және Панчавадйам фестивальдің қарқынын арттырады. Аратту (құдайдың мүсінінің киелі шомылуы) рәсімі келесі күні Араттупужа өзенінде зор салтанат пен қуанышпен өткізіледі. Соңғы пурам – қазіргі кезде 61 әшекейленген пілмен – жарқын түсті шатырларды алып жүреді, бұл керемет көрініс тудырады. Ғибадатхана ансамбльдері оқиғаға мәртебелілік сыйлайды. Пілдер 41 көршілес ғибадатхананың құдайларының мүсіндерін осы ауылға жеткізеді. Араттупужа ғибадатханасы сағат 05:00 – 09:30 және 17:00 – 19:00 аралығында ашық. Фестиваль араттумен (құдайдың мүсінінің киелі шомылуы) аяқталады.
The famous Sastha temple at Aarattupuzha is 14 km south of Thrissur town, and celebrates its annual pooram festival in April/May. Arattupuzha pooram is known as Deva mela, a conglomeration of gods, given its massive attendance of deities from neighbourhood shrines. Historical records suggest that Arattupuzha pooram has been celebrated for more than 1,430 years. Like in Peruvanam, Arattupuzha pooram to features a series of ezhunnallipus. The highlight, however, is the kootti ezhunnallippu, where canonically 101 elephants would line up in the wee hours to the accompaniment of Pandi melams. The deity of Sriramaswamy, called Thriprayar Thevar, would occupy the centre slot, atop a decorated tusker on the main dyke (locally called nadavarambu) of the sprawling paddy fields. Arattupuzha Pooram is the oldest and arguably the most spectacular of the pooram festivals of Kerala. It is believed that on this day 101 gods and goddesses of the neighbouring villages visited Sastha (Ayyappa), the presiding deity of the Arattupuzha temple. Nowadays around 70 elephants take part in the pooram procession on the sixth day of the seven day festival. Pachari melam, Pandi melam, Panchavadyam add to the festive tempo. The arattu (holy bath of the idol of the deity) ritual is performed with great pomp and gaiety in the Arattupuzha river on the following day. The final pooram is conducted—these days with 61 caparisoned elephants—bearing bright coloured parasols, presenting an amazing spectacle. The temple ensembles lend the event a touch of majesty. The elephant carries the images of the deities of 41 neighbouring temples to this village. Arattupuzha temple is open 05:00 09:30 am & 05:00 07:00 pm. The festival concludes with the arattu (holy bath of the idol of the deity).
Таямуланғара Пуям
Тхаямкулангара Шри Субрахманья Свами ғибадатханасы – Черпудағы тағы бір храм. Ол «Керала Палани» деп белгілі. Бұл храмдағы басты мереке – Поям. Ол әр жылғы қаңтар-ақпан айларында тойланады. Адамдар Поямды кавадиятаммен тойлайды.
Thayamkulangara Sree Subrahmanya Swamy Temple is another temple in Cherpu. It is known as Kerala Palani. The main festival in this temple is pooyam. This is celebrated in January–February every year. People celebrate pooyam with kavadiyattam.
Чатхакудам Пурам
Чаттакудам Пурам Перуванам, Араттупужа Пурам фестивальдерінің арасындағы алғашқы Пурам ретінде танымал. Бұл Пурам тарихи тұрғыдан Чаттакудам Сри Дхарма Састаның Минам айындағы "Тируватира Пураппаду" ретінде белгілі. Чаттакудам Саста Перуванам Пурам, Араттупужа Пурам, Тоттипал, Тиккаттуссери Пурам сияқты шараларға басты қатысушы ретінде қатысады. Саста Араттупужа Перуванам Пурам мен Араттупужа Девамеласында Трипраяр Тевармен бірге ең құрметті тұлға болып табылады.
Chathakudam Pooram is known as the first Pooram in Peruvanam Arattupuzha Pooram Festivals. This pooram is historically known as "Thiruvathira Purappadu" of Chathakudam Sree Dharma Sastha on Meenam Month. Chathakudam Sastha will participate in Peruvanam Pooram, Arattupuzha Pooram, Thottippal, Thikkattussery pooram etc. as a main participant. Sastha will be the main honour for Arattupuzha Peruvanam Pooram and Arattupuzha Devamela with Thriprayar Thevar.
Ағаш пил жасау
Ширпу, Керала штатының Триссур қаласындағы ауыл, ағаштан жасалған қолөнер бұйымдарын жасау дәстүрімен танымал. Шерпуда жасалған пілдерді тырнағына қарап оңай тануға болады. Тырнақ мұқият ақ түспен боялады. Қызықтысы, пілдер бір ғана ағаштан қашалып жасалады. Осы өнерге маманданған көптеген шеберлер бар.
Cherpu, a village in Thrissur, Kerala, is famous for its tradition of making wooden handicrafts. A person can identify elephants made from Cherpu easily by looking at the nail. The nail will be painted in white color neatly. An interesting aspect of this is that the elephants are made with a single piece of wood. There are a number of craftsmen specializing in this art form.