Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымының Тыныштық мақсаттарда ғарыш кеңістігін пайдалану жөніндегі комитеті (COPUOS) – Біріккен Ұлттар Ұйымының ғарыш кеңістігін бейбіт мақсаттарда пайдаланудағы халықаралық ынтымақтастықты қарау және дамыту, сондай-ақ ғарыш кеңістігін зерттеуден туындайтын құқықтық мәселелерді қарастыру жөніндегі негізгі міндеті бар комитет. Қазіргі уақытта комитетке 102 мүше кіреді, олар жыл сайын маусым айында Венадағы Вена халықаралық орталығында жиналады. Сонымен қатар, Ғылыми және техникалық кіші комитет әдетте ақпан айында, ал Заңдық кіші комитет әдетте сәуір айында жиналады. Келесі жылы, 1959 жылдың 12 желтоқсанында, арнайы комитет Бас Ассамблеямен тұрақты орган ретінде құрылды, оның мүшелері тағы 24 адамға дейін арттырылды. Ол өзінің алдыңғы комитетінің міндетін сақтады – ғарыш кеңістігін бейбіт мақсатта пайдаланудағы халықаралық ынтымақтастықты қарау. АҚШ пен КСРО арасындағы ғарыш жарысы күшейген сайын, халықаралық қауымдастық ғарыш кеңістігінің әскери мақсаттар үшін пайдаланылуы мүмкін деген алаңдаушылықты білдірді. АҚШ пен КСРО арасындағы келіспеушіліктердің нәтижесінде комитет 1962 жылдың наурызына дейін жиналмады, өйткені Бас Ассамблея оны 1721 (XVI) Резолюциясы арқылы мәжбүр етті. Комитеттің екі кіші комитеті де мамыр және маусым айларында ғылыми, техникалық және құқықтық мәселелерді талқылау үшін жиналды. Бұл кіші комитеттер түрлі ғылыми және техникалық мәселелерде бірауыздан келісімге келді, бірақ құқықтық мәселелер бойынша келісімге келе алмады. Осылайша комитет ғарыш кеңістігінің қақтығыстардың жаңа аренасына айналуының алдын алуды мақсат етті. Бұл комитетке халықаралық деңгейде ғарыш кеңістігін бейбіт мақсаттар үшін сақтау платформасы ретінде әрекет етудің бірегей мүмкіндігін берді. Біріккен Ұлттар Ұйымының Ғарыш істері жөніндегі кеңсесі (UNOOSA) 1958 жылы құрылғаннан бері комитетке хатшылық қызметін атқарады. Ол сондай-ақ комитеттің кіші комитеттеріне хатшылық қызметтерін көрсетеді. Комитет және оның кіші комитеттеріне қатысты барлық құжаттар UNOOSA тарапынан жарияланады.

Жерге жақын нысандардың бұрылуы және апатқа қарсы әрекет

Астронавттар қауымдастығы (ASE), B612 қорының мүшелерімен бірлесіп жұмыс істеп, COPUOS арқылы Жерге жақын объектілерді (NEO) бақылау және жолынан ауыстыру миссияларына БҰҰ бақылауын ұйымдастыруға көмектесті. B612 және ASE-нің бірнеше мүшелері 2001 жылдан бері COPUOS-пен бірге соққы салған апаттарға жауап беру және соққы оқиғаларын болдырмау үшін халықаралық қатысуды қамтамасыз ету жөнінде жұмыс істеп келеді. 2013 жылы B612 қорының бұрынғы төрағасы Расти Швайкарт түсіндіргендей, "Қазіргі әлемде ешбір үкімет планеталық қорғау жауапкершілігін өзінің ешбір агенттігіне нақты түрде жүктемеген". 2013 жылдың қазан айында БҰҰ комитеті Жерге астероидтердің соқтығысуына қарсы бірнеше шараларды бекітті, оның ішінде қауіпті астероидтер туралы ақпаратты бөлісу және болашақта анықталған кез келген соқтығысу оқиғалары үшін ақпаратты жинақтайтын Халықаралық астероид ескерту желісін (IAWN) құру кірді. БҰҰ Ғарыш миссияларын жоспарлау жөніндегі консультативтік тобы (SMPAG) да жолынан ауыстыру миссиялары үшін технологияларды бірлесіп зерттеуді үйлестіреді және осы миссияларды бақылайды. Бұл миссиялар әдетте астероидтің күтілетін соқтығысу нүктесінің Жер бетінде (сондай-ақ қатысы жоқ елдердің аумақтарында) NEO планетаның алдында немесе артында орбиталары қиылысатын нүктеге дейін біртіндеп жылжуын қамтиды. Швайкарт БҰҰ-да халықаралық ынтымақтастықтың бастапқы аясын құру қажеттігін айтты, бұл оның мүше елдерінің саясатшыларын NEO-ға қатысты маңызды мәселелер бойынша басшылыққа алады. БҰҰ-ның Нью-Йоркте саясатын қабылдағанмен (2013 жылдың қазаны) бірдей уақытта Швайкарт және тағы төрт ASE мүшесі, соның ішінде B612 басшысы Эд Лу және стратегиялық кеңесшілер Думитру Прунариу және Том Джонс, БҰҰ штаб-пәтерінен көп алыс емес жерде Нил деГрасс Тайсон жүргізген қоғамдық форумға қатысты, олар жаһандық қауымдастықты NEO соқтығысу қаупіне қарсы планеталық қорғау шараларын қабылдауға шақырып, маңызды қадамдар жасауға үндеді. Олардың ұсыныстары: