Кіріспе

Пайдаланушылардың жеке өмірін қорғау үшін арналған қабат

Жеке өмірді қорғау бағдарламалық жасақтамасы, сондай-ақ жеке өмірді қорғау платформасы деп те аталады, ол пайдаланушылардың жеке өмірін қорғау мақсатында жасалған бағдарламалық жасақтама. Бұл бағдарламалық қамтамасыз ету әдетте үшінші тараптарға қолжетімді ақпарат мөлшерін бақылау немесе шектеу үшін интернетпен бірге жұмыс істейді. Бағдарлама түрлі шифрлау немесе сүзгілеу әдістерін қолдануы мүмкін.

Қорғау түрлері

Құпиялылық бағдарламалық жасақтамасы екі түрлі қорғау түрін білдіруі мүмкін. Бірінші түрі – пайдаланушының ғаламтордағы (World Wide Web) жеке құпиясын қорғау. Жеке басын ұрлаудан сақтау үшін, пайдаланушының IP-адресін сыртқы әлемнен жасыратын немесе маскирелейтін бағдарламалық өнімдер бар. Екінші қорғау түрі – пайдаланушы интернетте серфінг жасағаннан кейін компьютерде қалған іздерін жою немесе жасыру. Пайдаланушының барлық интернет іздерін өшіретін бағдарламалық жасақтама бар, сондай-ақ пайдаланушының іздерін жасырып, (шифрлап) сақтайтын бағдарламалық жасақтама да бар, осылайша компьютерді пайдаланатын басқа адамдар олардың қай сайттарда болғанын білмейді.

Ақ тізімге және қара тізімге енгізу

Құпиялылық бағдарламалық жасақтамасын жақсартудың бір жолы – ақ тізімдеу. Ақ тізімдеу – компания рұқсат ететін бағдарламалық жасақтаманы анықтап, зиянды бағдарламаны тануға тырыспайтын процесс. Ақ тізімге енгізу қабылданған бағдарламалық жасақтаманың жұмыс істеуіне рұқсат береді, ал қалғандарының жұмыс істеуін тоқтатып, немесе жаңа бағдарламалық жасақтаманың жарамдылығы тексерілгенге дейін оны карантиндегі ортада жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Ақ тізімде тек тізімдегі бағдарламалар ғана жұмыс істей алады, ал қара тізімде тек тізімдегі бағдарламалар жұмыс істемейді. Қара тізімге компанияның ортасында жұмыс істеуіне рұқсат етілмейтін бағдарламалық жасақтама түрлері кіреді. Мысалы, компания өз жүйелерінде файл алмасуды қара тізімге енгізе алады. Бағдарламалық жасақтамадан басқа, адамдар, құрылғылар және веб-сайттар да ақ тізімге немесе қара тізімге енгізілуі мүмкін.

Кіруді анықтау жүйелері

Интрузияны анықтау жүйелері өрт қабырғасымен анықталмайтын барлық түрдегі қаушамды желілік трафик пен компьютерді пайдалануды анықтауға арналған. Бұл жүйелер желілік трафиктің барлық ағынын тіркеп, әрбір пакеттің мазмұнын қаушамды трафикке қарай тексеріп шығарады.

Шифрлау

Шифрлау – жеке құпияны сақтаудың тағы бір жолы. Ұйымдар ақпаратты қауіпсіз жолмен жібере алмаған жағдайда, рұқсатсыз кісілердің тыңдауын болдырмау үшін шифрлауды пайдаланады. Шифрлау – бұл түпнұсқа хабарламаны тек көруге тиіс адам ғана оқи алатын жағдайға өзгерту процесі.

Стеганография

Стеганография – бұл ақпаратты басқа хабарламаның немесе физикалық объектінің ішінде, адам көзіне көрінбейтіндей етіп, жасыру тәсілі. Оның мақсаты – хабарларды тыңшылықтан және электрондық бақылаудан қорғау. Криптография мәтіннің өзін басқа форматқа аударатын болса, стеганография деректерді түрлендірудің орнына жасырады.

Жеке өмір мен анонимдік

Жеке өмір анонимділіктен қолданылу және пайдалану салаларында өзгеше. Анонимділік жеке өмірге бағынышты және нақты ақпаратты алмасу, іздеу немесе жариялау мақсатында қажет болуы мүмкін.