Кіріспе

Мемлекеттік өнерді қаржыландыру органы – Австралиядағы қала емес өнер ұйымдарының үкіметтік емес ұлттық бас органы, бұрын Австралияның Көркемөнер Кеңесі деп аталған. "Creative Australia" – Австралия үкіметі үшін өнерді қаржыландыру және кеңес беру органы ретінде қызмет ететін елдің ресми өнер кеңесі, бұрын Австралияның Өнер Кеңесі және Австралия Кеңесі деп белгілі болған. Кеңес 1967 жылы Австралияның Өнер Кеңесі ретінде жарияланды, ал келесі жылы алғашқы мүшелері тағайындалды. 1975 жылғы Австралия Кеңесі Заңы қабылдануымен ол заңды корпорацияға айналды. 2013 жылы ол Австралия Кеңесі, содан кейін 2023 жылдың 24 тамызынан бастап жаңа ұйымдық құрылыммен "Creative Australia" болып өзгерді. Ұйым жылдар бойы құрылымына бірнеше кеңестерді, соның ішінде 1970-1980 жылдары және 2000-шы жылдардың басында Визуалды өнер кеңесін (VAB) бірнеше рет қосты.

Тарих

Премьер-министр Харольд Холт 1967 жылғы қарашада Канада, Ұлыбритания және АҚШ-тағы ұқсас органдар үлгісінде ұлттық өнер кеңесі құрылатынын жариялады. Бұл оның келесі айда қайтыс болғанға дейінгі соңғы маңызды саяси жариялауларының бірі болды. 1968 жылғы маусымда Холттың ізбасары Джон Гортон кеңестің алғашқы он мүшесін жариялады, ол бастапқыда Австралияның өнер кеңесі деп аталды. Экономист Х.К. Кумбс осы ұйымның бірінші төрағасы болды, ал қалған мүшелеріне радио сұрақ-жауаптарының шебері Барри Джонс, мектеп директоры Бетти Арчдейл, журнал редакторы және либералдық партиядан депутат Питер Коулман, қоғамдық өмірге белсенді қатысушы Вирджиния Эрвин (федералды либералдық партиядан депутат Дадли Эрвиннің әйелі), сәулетші Карл Лангер, жазушы Джеффри Даттон, театр продюсері Джина Брэдли, өнерді қолдаушы Мэри Хоутон және зейнеткер академик Кей Мастерман кірді. Кеңес алғашқы гранттарын 1968 жылғы желтоқсанда берді, олар Австралияның Елизавета театры қоры арқылы таралды, себебі кеңестің әлі өз қаржылық құрылымы болмады. Гортон кеңес "қолда бар қаражатты кеңінен таратудың орнына шоғырландыру арқылы жоғары стандарттарға қол жеткізуге болады деген жалпы қабылданған принципті қабылдады" деді. Кейіннен кеңеске шағын кәсіби және жартылай кәсіби компаниялар сын айтты, нәтижесінде шағын ұйымдарға көмек көрсету үшін Арнайы өнер жобалары қоры құрылды. 1969 жылғы желтоқсанда Кумбс гранттар үшін жаңа формуланы жариялады, оған сәйкес ұйымдар кеңестен бюджеттерінің үштен екісінен артық қаражат ала алмайды. 1973 жылғы ақпанда премьер-министр Гоф Уитлэм кеңес үшін жаңа құрылымды жариялады, онда өнердің әртүрлі салалары үшін қаржыландыру ұсыныстарын жеті тәуелсіз кеңес жасайтын болады. Сол жылдың соңында кеңес оны заңды корпорация ретінде құруды ұсынатын есеп дайындады.

Аборигендік өнер кеңесі (1973)

Аборигендік өнер кеңесі (АӨК) 1973 жылы құрылды. Австралиялық аборигендердің суретшілері, жазушылары және орындаушыларынан құралған кеңестің мақсаты – "Австралияның жергілікті халықтарының өнерін дамытуға көмектесу және Еуропалықтар Австралияны мекендегеннен бері жоғалуға жақын қалған көптеген өнер түрлерін сақтау" болды. Кеңестің алғашқы төрағасы Дик Раузи болды, одан кейін Йолнгу суретшісі және белсендісі Ванджук Мариқа тағайындалды. Кеңес құрылғаннан кейін өткізген алғашқы шаралардың бірі – Австралия Ұлттық университетінде «Австралиядағы аборигендер өнері» атты семинарды ұйымдастыру болды, оған шамамен 800 адам қатысты. Семинардың мақсаты – үкімет болашақта аборигендер мәдениетін және өнерін қалай қолдауға болатынын анылау болды. АӨК құрылғанда, оның мақсаттары Аборигендік басылымдар қорымен (АБҚ) ұқсас болды, бұл екі ұйымның жұмысында кейбір қайталауларға әкелді. 1975 жылдың ортасынан бастап АБҚ жүргізген насихат жұмысы АӨК-нің бақылауына берілді, ал АБҚ АӨК-қа жолдаушы органға айналды. АБҚ таратылды, оның басты міндеті – 1982 жылы жабылатын тоқсандық «Identity» журналын шығару болды. Сол жылдары аборигендер өнеріне қызығушылық аз болғандықтан, Австралия кеңесі аборигендер өнерінің ең ірі тұтынушысы болды. Туындылар тікелей суретшілерден сатып алынып, көбінесе АҚШ және Канададағы галереяларға жіберілді.

Атауын өзгерту (1975)

1975 жылғы наурыз айында Уитлэм үкіметі тұсында Австралия Кеңесі заңымен заңдық өкілеттік алғаннан кейін, ол Австралия Кеңесі деп атау өзгертілді. Көрнекі өнер жөніндегі кеңес (ВАБ) 1970-ші жылдар мен 1980-ші жылдардың ортасында жұмыс істеді.

21 ғасыр

Көркемсурет және қолөнер кеңесі 2007/08 жылдары Көркемсурет кеңесі деп қайта аталды. 2012 жылы Кеңестің қызметі тәуелсіз сараптамадан өтті, ал 2013 жылғы Австралия Кеңесі заңы (Заң) 2013 жылғы 1 шілдеде күшіне енді. 2014 жылдың басында федералдық өнер министрі Джордж Брандис және коммуникация министрі Малкольм Тернбулл Сидней биенналесіндегі суретшілерге Наурудағы иммиграциялық ұстау орталығындағы Transfield рөліне наразылық білдіргендерін алғыссыздық және жеке мүддешілік деп айтты. 2014 жылдың желтоқсанында Брандис Австралия Кеңесінен әдебиетке бөлінетін қаржының үлкен бөлігін алып тастады. 2015 жылдың мамырында Брандис Австралия Кеңесінің өнерге арналған қаржыландыруынан төрт жылға жылына 26 миллион доллар қысқартты, бұл өнерге бөлінетін қаржының үштен бірін құрады, бұл өнер қауымдыстығынан күшті сынға ұшырады. Аталған қаржы жаңа бағдарламаға – Өнер саласындағы Ұлттық Үздіктер бағдарламасына (NPEA) бағытталды. NPEA өз кезегінде көптеген суретшілер мен өнер ұйымдары тарапынан 1970 жылдардан бері үкімет пен Австралия Кеңесі арасындағы қарым-қатынаста қолданылып келген «қашықтық» қаржыландыру принциптерінің сақталмауы үшін сыналып, жарылқауға түсті. Бұл принциптер дәстүрлі түрде барлық саяси партиялардың қолдауына ие болды. Брандис бұрын Мельбурн қаласындағы классикалық музыка лейблі Melba Recordings-ке әдеттегі қаржыландыру және пікірсарапшылардың бағалау процесінен тыс 275 000 долларлық грант бергені үшін де сынға ұшыраған еді. Брандистің қаржыландыру шараларын өзгертуі, соның ішінде Австралияның 28 ірі сахналық өнер ұйымдарына бөлінетін қаржыны шектеуі, шағын және орта өнер саласы мен тәуелсіз суретшілерге кері әсер ететінін көрсетті. Қараша айында Фифилд Австралия Кеңесіне төрт жылға жылына 8 миллион доллар қайтарды, NPEA-ны «Катализатор» қорына айналдырды және оның кішігірім өнер жобаларына бағытталатынын атап өтті. Өнер қауымдастығы бұл өзгерістерге риза болмады. Аталған қаржыландырудың қысқартылуы нәтижесінде Австралия Кеңесі 2015 жылы шағын топтар мен жеке тұлғаларға арналған жобалық қаржыландыру конкурстарын тоқтатты, ал 2016 жылдың мамырында ел бойынша 60-тан астам өнер ұйымдарына қаржы бөлуді қысқартты. Оңтүстік Австралияның қазіргі заманғы өнер орталығы (CACSA), Ли Уоррен және бишілер тобы және тағы да басқалар сияқты шағын өнер ұйымдары залал көріп, оларды келісімшарттарды қысқартуға, бірігуге немесе бағдарламаларына күрт өзгерістер енгізуге мәжбүр етті.

Функциясы мен басқаруы

Creative Australia – Австралия үкіметінің өнерді қаржыландыру және кеңес беру жөніндегі негізгі органы. Оның мақсаты – Австралия өнерін дамыту және оған инвестиция салу. Ол «Австралия Парламентіне және Өнер министрі арқылы Үкіметке есепті».

Адамдар

Адриан Коллетт 2019 жылдың қаңтарында Австралия Кеңесінің бас директоры болды және қазіргі таңда, lc=yes бойынша, Creative Australia бас директоры лауазымында қызмет етеді. Бұрын ол Австралия операсының бас атқарушы директоры болған. Сэм Уолш 2016 жылы Австралия Кеңесінің төрағасы болып тағайындалды. 2021 жылдың шілдесінде Роберт Морган төрағалыққа тағайындалды. Морган экономика саласында білім алған, Австралияның ең ірі жарнама және маркетинг компаниясы Clemenger Group-тың басшысы болған. Ол өнерге деген құштарлығымен де белгілі және 10 жылдан астам Opera Australia басқармасының мүшесі болды. 2023 жылдың 24 тамызынан бастап және lc=yes бойынша Роберт Морган Creative Australia төрағасы, ал Уэсли Энох төрағаның орынбасары болып табылады.

Тездету

ACCELERATE – 2009-2016 жылдар аралығында Ұлыбританиялық кеңес пен Австралия кеңесінің бірлесіп, штаттық өнер агенттіктерімен серіктестікте ұйымдастырылған, шығармашылық өнер саласындағы аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының халықтарына арналған көшбасшылық бағдарламасы болды. Осы кезеңде 35 адам бағдарламаға қатысты, олардың көптеген түлектері өз салаларында табысқа жетті.

Көркемөнер және қолөнер стратегиясы

Австралияның федералды және барлық штаттар мен аумақтар үкіметтерінің арасындағы серіктестік болып табылатын Бейнелеу өнер мен қолөнер стратегиясы (VACS) 2003 жылы Австралияның бейнелеу өнер мен қолөнер саласына тұрақтылық беру мақсатымен құрылды. VACS барлық юрисдикцияларға қаржыландыруды жүзеге асырады, оның жартысы Ұлттық Достастықтан, жартысы штаттар мен аумақтардан қарастырылады. Оның ағымғы саясаты 2021 жылдан 2024 жылға дейін жалғасады және «Creative Australia» деп қайта аталғаннан кейін де күшінде қалады.

Стипендиялар

Австралия Кеңесінің стипендиялары, белгілі бір сомада, орта және жоғары деңгейдегі өнерпаздардың шығармашылық қызметін және мансапты дамытуын қолдайды. Бұрынғы стипендиаттар: Хети Перкинс (2018), Лиза Маза (2017), Вики Кузенс (2016), Бренда Л. Крофт (2015) және Рэко Ренни (2015).

Дау

2020 жылдың мамыр айында Австралия Кеңесі перформанс суретшісі Кейси Дженкинске "Күнәсіз" атты туындысы үшін грант берді, онда Дженкинстің өзін-өзі ұрықтандыруының тікелей эфирі қарастырылған. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы жағымсыз жариялымдардан кейін, Кеңес 19 тамыздағы алғашқы қойылымға дейін бірнеше сағат бұрын қаржыландыруды тоқтатты және 2020 жылдың 21 қыркүйегінде грантты ресми түрде жойды. Кеңес грантты қайтарудың себебі жағымсыз ақпарат жариялану емес, жүктілік орын алған жағдайда ұйымның жауапкершілігі туралы заң кеңесінің нәтижесі екенін мәлімдеді. Дженкинс Кеңес "менің өнер жұмысымды өрескел және ұятты түрде бұрмалап көрсетті" деді. Жазушы және қоғамдық комментатор Бен Элтем Кеңестің бұл әрекеті Австралиядағы перформанс өнеріне салқындатқыш әсер ете алатынын жазды.