Кіріспе

Ферромагнетизмді және материалдар ішіндегі оның әсерлерін зерттеу

Физикада ферроникалар – ферромагниттер, ферроэлектриктер және ферроэластиктерді зерттеуге берілген жалпы атау.

Шолу

Фероэлектрліктердің негізі – өте тар температуралық диапазон ішінде болатын физикалық қасиеттердің үлкен өзгерістерін түсіну. Физикалық қасиеттердің өзгеруі фазалық ауысулар белгілі бір критикалық температура мәнінің маңында жүргенде пайда болады, бұл температура әдетте символымен белгіленеді. Осы критикалық температурадан жоғары кристалл ферроэлектрлік емес күйде болады және қызығушылық тудыратын физикалық қасиеттерін көрсетпейді. Материалды төмендетіп салқындатқанда, ол спонтанды фазалық ауысуға ұшырайды. Мұндай фазалық ауысу көбінесе ферроэлектрлік емес кристалл құрылымынан аз ғана ауытқуға алып келеді, бірақ бірлік жасушаның пішінін өзгерткенде материалдың нүктелік симметриясы төмендейді. Осы симметрияның бұзылуы физикалық тұрғыдан ферроэлектрлік фазаның қалыптасуына мүмкіндік береді. Фероэлектрикада температураны температурасынан төмендеткенде, бірлік жасуша осінің бойымен спонтанды диполь моменті туындайды. Жеке диполь моменттері кейде кішкентай болғанымен, бірлік жасушалардың әсерінен заттың ішінде елеусіз емес электр өрісі пайда болады. Фероэлектриканың маңызды ерекшелігі – олар центросимметриялық кристаллда болуға болмайды. Центросимметриялық кристалл – бұл тордағы нүктенің басқа тор нүктесіне бейнеленуі мүмкін болатын кристалл. Ферромагниттер – көпшілікке таныс термин, және ферроэлектрика сияқты, ферромагниттің спонтанды магниттелуі парамагниттік фазадан ферромагниттік фазаға өту кезінде нүктелік симметрияның бұзылуына байланысты. Бұл жағдайда, температурасы Кюри температурасы деп аталады. Ферроэластикалық кристаллдарда ферроэлектрлік емес (немесе прототиптік) фазадан ферроэлектрлік фазаға өту кезінде спонтанды деформация туындайды. Ферроэластикалық фазалық ауысудың мысалы – кристалл құрылымы тетрагональдық құрылымнан (төртбұрышты призма пішіні) моноклиникалық құрылымға (жалпы параллелепипед) спонтанды түрде өзгеруі. Мұнда фазалық ауысуға дейін және кейін бірлік жасушаның пішіні әртүрлі, сондықтан заттың ішінде деформация пайда болады. Соңғы жылдары мультиферроикаларға қызығушылық артып келеді. Бұл материалдар бір фазада бірнеше ферроэлектрлік қасиеттерді бірдей көрсетеді. Сонымен қатар, ферротороидтық реттілік деп аталатын төртінші ферроэлектрлік рет тәзімделген.