Кіріспе

Керала – Үндістанның оңтүстік-батысындағы штат. 2011 жылғы мәліметтерге сәйкес, Кераланың 34,8 миллион халқының көпшілігі этникалық малаялилер (малаялам тілінде сөйлейтіндер). Малаялам және ағылшын тілінде сөйлейтін кералиттердің көпшілігі Кералаға қоныс аударған дравидтік қауымдастықтардан шыққан. Араб, еврей, сириялық, португал, ағылшын және басқа да этникалық топтардың араласуымен мыңдаған жылдар бойы Араб теңізі арқылы сауда байланыстары дамыды, нәтижесінде олар Кералаға қоныс аударды. Осы иммигранттардың көпшілігі малаялам тілінде сөйлейтін жергілікті тұрғындармен үйленді, соның салдарынан Кералада көптеген мұсылман және христиандық топтар пайда болды. Сондықтан кейбір мұсылмандар мен христиандардың тегі Таяу Шығыс және Еуропадан келген қоныс аударушыларға жетеді, олар жергілікті халықпен араласқан. Малаялам тілі – Кераланың ресми тілі және Керала халқының кемінде 97% осы тілде сөйлейді. Ең көп таралған екінші тілдер – ағылшын және тамил тілдері, олар негізінен көршілес Тамил Наду штатынан келген қонақ жұмысшылар қолданады. Касарагод ауданының солтүстік бөлігінде, Карнатакамен шекаралас аймақта тулу және каннада тілдері де қолданылады. Бұған қоса, Керала 321 000 жергілікті тайпалық адивасилерге мекендейді, бұл халықтың 1,10% құрайды. Тайпалықтардың 63% Шығыс Уайнад (онда тайпалықтар 35,82% құрайды), Палаккад (1,02%) және Идукки (15,66%) аудандарында тұрады. Паниярлар, мооппандар, ирулар, курумбарлар және мудугарлар сияқты топтар өздерінің ана тілдерінде сөйлейді. «Сайлент Вэлли» ұлттық паркіндегі чоланаикан тайпасымен тек 1970 жылдары ғана байланыс орнатылды және олар штаттың ең оқшауланған тайпасы болып саналады.

Әлеуметтік даму

Кедейлікті жою, бастауыш білім беру және денсаулық сақтау сияқты әлеуметтік даму көрсеткіштері бойынша Керала Үндістанда ең жоғары деңгейге ие. Бұл 1911 жылы Кочин және Траванкор княждықтарының денсаулық сақтау және білім беруді жақсарту бойынша бастаған күшті күш-жігерінің нәтижесі болды. Бұл басымдық Үндістанда ерекше саналды және Керала тәуелсіздік алғаннан кейін штат ретінде құрылғаннан кейін де сақталды. Осының нәтижесінде, Кераланың сауаттылық деңгейі 93,91% (2011 жылғы мәліметтер бойынша) құрайды; ал өмір сүру ұзақтығы Үндістандағы ең жоғары көрсеткіш. Кераладағы өзіне-өзі қол жұмсау көрсеткіші Үндістандағы ең жоғары деңгейде. 2011 жылғы халық санауы бойынша, Керала және Пудучерри Үндістанда әйелдер мен ерлер арақатынасы 0,99-дан жоғары болатын жалғыз штаттар. Кераладағы көрсеткіш – 1,084 (1000 еркекке 1084 әйел), ал жалпыұлттық көрсеткіш – 0,940. Бұл сондай-ақ, туыссыздық деңгейі төмен Үндістан штаттарының бірі. ЮНИСЕФ және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) «Балаларға бейім ауруханалар бастамасы» арқылы Кераланы әлемдегі алғашқы «балаларға бейім штат» деп таныды. Штат Аюрведамен де танымал – дәстүрлі медицина жүйесі, және бұл дәстүрлі саладағы біліктілік қазірде көбірек медициналық туристерді тартуда. Алайда, жағдайдың кері жақтарының бірі – халықтың қартаюы, өйткені кералалықтардың 11,2% 60 жасқа жеткен.

Түрлілігі

Керала штатында 2,5 миллионнан астам мигрант тұрады, олардың көп бөлігі Ассам және Батыс Бенгалиядан келген, бұл штаттың халықтың 8% -дан астамын құрайды. Бихар, Джаркханд, Чхаттисгарх, Одиша және Солтүстік-Шығыс штаттарынан да мигранттар бар. Зерттеулерге сәйкес, 2026 жылғы штат сайлауына дейін мигранттар Тхируванантапурам, Коллам, Кочи, Кожикоде, Триссур және Каннур аудандарының көптеген сайлау округтерінде шешуші дауыс беру блогына айналады.

Қалалық орталықтар

2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша, Кералада 1,5 миллионнан аса халқы бар алты қалалық агломерация бар: Кочи, Кожикод, Триссур, Малаппурам, Тируваннатпурам және Каннур, олардың барлығының халқы кемінде 1,5 миллион адамды құрайды. Кералалықтардың үштен бірі осы ірі қалаларда тұрады (басқа штаттармен салыстырғанда бұл көрсеткіш жоғары), ал халықтың жартысынан астамы қалалық орталықтарда өмір сүреді. Жоғарыдағы кестеде Керала қалалары олардың корпорациялық статистикасы бойынша тізімделген. 2011 жылғы санақ мәліметтері бойынша, Үндістандағы ең көп халқы бар 50 қаланың 7-сі Керала штатына тиесілі. Олар – Кочи, Кожикод, Триссур, Малаппурам, Тируваннатпурам, Каннур және Коллам қалалары, олар тиісінше 17, 19, 21, 25, 26, 27 және 48-орындарда тұр. Дегенмен, қалалардың рейтингісі Тұрғын үй және қала ісі министрлігінің (MOHUA) ресми рейтингіндегідей жергілікті басқару органдарының статистикасы емес, қалалық агломерациялардың статистикасы негізінде жасалғандықтан, Кочи штаттағы ең ірі қалалар тізімінде бірінші орынды иеленеді, бұл төмендегі мәліметтерде көрініп тұр.

Этностық топтар

Керала тұрғындарының көп бөлігі малайялылар, бірақ тулувалар, тамилдер, каннадигалар және конканилер сияқты көптеген кіші этникалық топтар да бар. Сонымен қатар, 2013 жылдың басына дейін Кералада басқа Үндістан штаттарынан шамамен 2,5 миллион (мемлекеттік халықтың 7,5%) көшіп келген жұмысшылар жұмыс істеп жатқан.

Тіл

Керала – Үндістанның ең бір тілді штаты, онда халықтың шамамен 97%-ы ана тілі ретінде малаялам тілінде сөйлейді. Касарогод ауданының солтүстік бөлігінде тулу және каннада тілдері қолданылады, олардың әрқайсысы ауданның жалпы халқының сәйкесінше 8,77% және 4,23% құрайды.

Дін

2011 жылғы халық санағы бойынша Керала штатының халқының 54,7%-ын индуистер құрайды, одан кейін 26,6% мұсылмандар және үшінші орында 18,4% христиандар тұрады. +Керала штатының діни демографиясы (1901–2011)
Жыл Халық санағы Хиндулер Онжылдық өсім көрсеткіші (%) Мұсылмандар Онжылдық өсім көрсеткіші (%) Христиандар Онжылдық өсім көрсеткіші (%) Жалпы халық саны Онжылдық өсім көрсеткіші (%) 1901 4,378,305 68.5% N/A 1,119,473 17.5% N/A 891,767 13.9% N/A 6,389,545 100.0% N/A 1911 4,762,393 66.8% +8.77 1,263,602 17.7% +12.87 1,101,289 15.5% +23.50 7,127,284 100.0% +11.55 1921 5,052,039 64.9% +6.08 1,360,180 17.5% +7.64 1,376,354 17.7% +24.98 7,788,573 100.0% +9.28 1931 6,021,982 63.4% +19.20 1,624,112 17.1% +19.40 1,856,024 19.5% +34.85 9,502,118 100.0% +22.00 1941 6,699,600 61.8% +11.25 1,883,786 17.4% +11.60 2,263,888 20.9% +21.98 10,847,274 100.0% +14.16 1951 8,344,351 61.6% +24.55 2,374,598 17.5% +26.05 2,825,720 20.9% +24.82 13,544,669 100.0% +24.87 1961 10,282,568 60.9% +23.23 3,027,639 17.9% +27.50 3,587,365 21.2% +26.95 16,897,572 100.0% +24.75 1971 12,683,277 59.4% +23.35 4,162,718 19.5% +37.49 4,494,089 21.1% +25.28 21,340,084 100.0% +26.29 1981 14,801,347 58.2% +16.70 5,409,687 21.3% +30.00 5,233,865 20.6% +16.46 25,444,899 100.0% +19.24 1991 16,668,587 57.3% +12.62 6,788,354 23.3% +25.49 5,621,510 19.3% +7.41 29,078,451 100.0% +14.28 2001 17,920,105 56.3% +7.51 7,863,842 24.7% +15.84 6,057,427 19.0% +7.75 31,841,374 100.0% +9.50 2011 18,282,492 54.9% +2.02 8,873,472 26.6% +12.84 6,141,269 18.4% +1.38 33,406,061 100.0% +4.91
Ең төменгі өсім көрсеткіші Ең жоғары өсім көрсеткіші
Дереккөзі: Үндістан халық санағы (1901–2011)

+Діни демографияның егжей-тегжейлі талдауы
Дін 2001% 2011%
Индуизм 17,883,449 56.16 18,282,492 54.73
Ислам 7,863,842 24.70 8,873,472 26.56
Христиандық 6,057,427 19.02 6,141,269 18.38
Буддизм 2,027 >0.01 4,752 0.01
Жайнизм 4,528 0.01 4,489 0.01
Сикхизм 2,762 >0.01 3,814 0.01
Басқа 2,256 >0.01 7,618 0.02
Мәлімделмеген —— 88,155 0.26
Барлығы 31,841,374 ~100 33,406,061 ~100

Өңірлік қауымдастықтар

Керала штанында шамамен 35 бөлек тіркелген тайпа бар, олар халықтың 1,3 пайызын құрайды. Өте ерекше болғанымен, олардың тілдері санауда жеке тіл ретінде жиі көрсетілмейді. Сан жағынан басым Паниян тайпасы штаттың солтүстік-шығысында тұрады және отырықшы егіншілікпен айналысады. Каттунайкан, Куричиан және Куруман бір аймақта орналасқан. Паллиян, Паллиян және Паллияр Идукки аймағында тұрады, бұл Тамил Надудағы Анамалай және Палани төбелеріне жақын, онда осы тайпаның өкілдерін кездестіруге болады. Кадар, Ирулар, Курумба, Маха-маласар және Маласар тайпалары Палғат аймағында Нилигири және Анамалай таулы аймақтарындағы туысқандарына жақын тұрады. Карнатаканың Кодагу және Дакшина Каннада аймақтарына жақын, штаттың солтүстік шетінде Кудия және Корага тайпалары да осылай тұрады.

Жыныстық қатынас

2011 жылғы халық санауы бойынша Кераланың барлық аудандарында әйелдердің саны ерлерден көп, ең жоғары көрсеткіш Каннур және Патанамтитта аудандарында тіркелген.

| Аудан | Халық саны | Ерлер (%) | Әйелдер (%) |
|---|---|---|---|
| Қасаргад | 1 307 375 | 48,1 | 51,9 |
| Каннур | 2 523 003 | 46,8 | 53,2 |
| Ваяна́д | 817 420 | 49,1 | 50,9 |
| Кожикоде | 3 086 293 | 47,7 | 52,3 |
| Малаппурам | 4 112 920 | 47,7 | 52,3 |
| Палаккад | 2 809 934 | 48,4 | 51,6 |
| Триссур | 3 121 200 | 47,4 | 52,6 |
| Эрнакулам | 3 282 388 | 49,3 | 50,7 |
| Идукки | 1 108 974 | 49,8 | 50,2 |
| Коттаям | 1 974 551 | 49,0 | 51,0 |
| Алаппужа | 2 127 789 | 47,6 | 52,4 |
| Патанамтитта | 1 197 412 | 46,8 | 53,2 |
| Коллам | 2 635 375 | 47,3 | 52,7 |
| Тируванантапурам | 3 301 427 | 47,9 | 52,1 |

Туылған кездегі өмір сүру ұзақтығы

Туылған кездегі өмір сүру ұзақтығы 78 жыл. 1991 жылы Кералада бүкіл Үндістан бойынша ең төменгі TFR (бір әйелге шаққан туған балалар саны) тіркелді. Индустардың TFR-і 1,66, христиандардың – 1,78, ал мұсылмандардың – 2,97 болды. 2000 жылы TFR 1,73-ке тең болды, мұсылмандарда 2,28, наирлерде 1,47, ал сириялық христиандарда 1,55 құрады. 1997–98 жылдары жоспарланған касталар үшін TFR 1,52, ал 1992–93 жылдары 1,37 болды. Үндістандағы ең төменгі фертильдік көрсеткіші – Кераладағы веттуван кастасының TFR-і 1,17-ге тең. 2011 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша, әрбір қауым үшін фертильдік көрсеткіші: индустар – әйел басына 1,544 бала, мұсылмандар – 2,351, христиандар – 1,716. Жоспарланған касталар үшін фертильдік көрсеткіші 1,485, ал тайпалық топтар үшін 1,629 құрайды. Индустар үшін TFR ең жоғарысы Вайанадта (1,710), ең төменгісі Тируваннатпурамда (1,435). Мұсылмандар үшін бұл Каннурда (2,779) және Патанамтиттада (1,707), ал христиандар үшін тиісінше Касарагодта (1,929) және Колламда (1,539) аудандары.