Кіріспе
Испан футбол жаттықтырушысы (1973 жылы туған)
Ойын мансабы
Мартинес 1991 жылы «Реал Сарагоса» командасының «B» құрамында алғашқы ойынын өткізді, бірақ алғашқы үш маусымның көп бөлігін клубтың жастар командасында өткізді. 20 маусым күні 1993 жылы ол 1992–93 маусымының соңғы турында «Атлетико» клубымен 2:2 есебімен тең түскен матчта Ла Лиганың негізгі құрамында дебют жасады, 55-ші минутта Луис Куартероны алмастырды. Келесі маусымда Мартинес «B» командасы үшін жиірек ойнады, бұрынғы маусымда құлдыраған команданы «Сегунда Дивизион B» лигасына қайтаруға көмектесті. 1994 жылы ол Балагерге негізгі құрамға оралып, сонымен қатар клуб үшін футбол мектебін басқарды, бұл әскери қызметке балама болды. «Уиган Атлетик» клубының төрағасы Дэйв Уилан Мартинеске Англияға көшуге мүмкіндік берді, ол 1995 жылдың 25 шілдесінде тегін трансферге қол қойды, сондай-ақ «Үш дос» деп аталған испандық Хесус Себа мен Исидро Диасқа қосылды. Ол 1995 жылдың 12 тамызында «Гиллингхэм» клубына қарсы өткізген матчта дебют жасады, «Уиган» үшін 2:1 есебімен жеңілді. 1995–96 маусымын ол барлық турнирлерде 13 гол соққан клубтың үздік мергені ретінде аяқтады, ал оның тамаша өнертабысы үшін ол үшінші дивизионның PFA жыл командасына енді, сонымен қатар жанкүйерлер оны клубтың жыл ойыншысы деп таныды. Мартинес келесі маусымның соңында, 1996–97 жылдары, «Уиган» үшінші дивизион чемпионы атанғанда алғашқы жүлдесін жеңіп алды. Ол үшінші дивизионның PFA жыл командасына тағы да енді және жаңа төрт жылдық келісімшартқа ие болды. Мартинес 1999 жылы команда Футбол лигасының кубогын жеңген кезде «Уиган» құрамында болды, ол финалда жарақат алғандықтан жеңімпаздың медалін алды. 2000–01 маусымының соңында «Уиганнан» тегін трансфер бойынша босатылған Мартинес 2001 жылдың шілдесінде шотландтық «Моттервелл» клубымен үш жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол негізгі құрамда сегіз ойынға қатысты, сонымен қатар сегіз ойында қосалқы құрамда ойнады. Клуб бір апта бұрын банкротқа ұшырағаннан кейін маусым соңында оның келісімшарты бұзылды. 1996-97 маусымда Мартинес Англияға оралып, бірінші дивизионның «Уолсолл» клубына тегін трансфер бойынша қосылды. Ол тұрақты түрде ойнаған жоқ, «Уолсолл» үшін бір ойынды ғана бастады (үй стадионында «Редингке» қарсы матч, онда ол қызыл карточка алды) және қосалқы құрамда тағы бес ойынға қатысты. 2003 жылдың қаңтарында Мартинес маусым соңына дейін мерзімі шектеулі келісімшартқа «Суонси Сити» клубына қосылды. 2004–05 маусымының басында Мартинес бас жаттықтырушы Кенни Жекетт тарапынан құрамнан шығарылды, бірақ негізгі құрамға оралып, клуб Лига 1-ге жолдама алғанда 37 лигалық матч өткізді. 2006 жылдың мамырында Мартинес «Суонси» клубынан тегін трансфер бойынша босатылды. Мартинес «Честер Сити» клубына тегін трансфер бойынша қосылып, екі жылдық келісімшартқа қол қойды. 2007 жылдың 24 ақпанында ол екі жылдық келісімшартқа «Суонси Сити» клубына бас жаттықтырушы болып қайта оралды, бұрынғы маусымның соңында оны жіберген Кенни Жекетттің орнына келді. Бұл тағайындамаға жанкүйерлер оң пікір білдірді, оның менеджерлік тәжірибесі болмаса да. Мартинес «Суонсиге» трансферлік терезеден тыс уақытта келгендіктен, ол маусымның қалған бөлігінде клуб үшін ойнауға тіркеле алмады. Мартинес бастапқыда мүмкіндігінше ұзақ футбол ойнағысы келсе де, көп ұзамай ойыншы-басқарушы рөлін толыққанды атқара алмайтынын сезінді, осылайша 33 жасында футболшы мансабын аяқтады.
Суонси қаласы
Мартинес басқарған кезде «Суонси» он бір ойында бір рет қана жеңіліп, 2006–07 маусымының соңғы күні плей-оффқа ілігу мүмкіндігіне қол жеткізді, бірақ «Блэкпулге» қарсы өз алаңында 6:3 есебімен жеңіліс тапқандықтан мұраттарына жете алмады. Мартинес 2007 жылғы қазан айында бірінші лиганың «Айдың үздік жаттықтырушысы» сыйлығын жеңіп алды. Ол командасын лигада төрт кездесуде де жеңіске жеткізді, оның ішінде «Лейтон Ориент» және «Борнмут» командаларын сырт алаңда 5:0 және 4:1 есебімен жеңді. Ол желтоқсанда «Лидс Юнайтед» клубын өз алаңында 3:2 есебімен жеңгеннен кейін, қаңтарда «Донкастер Роверс» клубын сырт алаңда 4:0 есебімен жеңгеннен кейін де үздік атаққа ие болды. Ақпан айындағы сыйлыққа да үміткер болды, бірақ «Карлайл Юнайтед» клубының жаттықтырушысы Джон Уордтан басылып қалды. 2008 жылғы сәуірде Мартинес «Суонси» клубымен жаңа келісімшартқа қол қойды, клуб бірінші лиганың чемпионы атанды және Чемпиондыққа жолдама алды. 2008 жылғы мамырда Мартинес «Суонси» клубын титулға жеткізгені үшін «Жылдың жаттықтырушысы» сыйлығымен марапатталды. 2008–09 маусымында Мартинес «Суонси» клубының 24 жылдан бергі Англияның екінші дивизионындағы алғашқы ойынына төрағалық етті, бірақ «Чарлтон Атлетик» клубына сырт алаңда 2:0 есебімен жеңіліс тапты. Содан кейін «Суонси» клубының көрсеткіштері жақсарды және келесі 30 ойынның тек төртеуінде ғана жеңіліске ұшырады, оның ішінде «Рединг» және «Вулверхэмптон Уондерерс» сияқты қарсыластарға қарсы бірнеше маңызды лигалық жеңістер тіркелді. Мартинес сонымен қатар командасын Премьер-лиганың «Портсмут» клубына қарсы 2:0 есебімен жеңіске жеткізді, ал «Портсмут» сол кездегі кубок иесі болған еді. «Суонси» клубындағы қызметі кезінде Мартинес басқа жаттықтырушылық қызметтерге жиі байланысты болды, бірақ ол «күштеп шығарылса» ғана «Суонси» клубын тастайтынын жиі айтқан. Ол клубтан ақша табу немесе ірі клубтарға өту үшін кеткен ойыншыларды көпшілік алдында сынады. 2009 жылғы маусым айында «Селтик» және «Уиган Атлетик» клубтары «Суонси» клубынан Мартинеспен келісімшарт жасау үшін рұқсат сұрады, ал «Уиган Атлетик» клубтарына Мартинеспен келіссөздер жүргізуге мүмкіндік берілді. Бірнеше күндік келіссөздерден кейін 2009 жылғы 15 маусымда Мартинес «Уиган» клубының жаңа жаттықтырушысы болып тағайындалды және ол өзімен бірге төрт көмекші жаттықтырушыны алып кетті.
Уиган Атлетик
Мартинестің Уиганға көшуі де даулы болды. Көптеген Суонси жанкүйерлері оның клубты тастап кетуін қабылдамады, себебі ол бұрын клубты тастау үшін "мәжбүрленуі" керек екенін айтқан еді, ал кейбір жанкүйерлер оны "Эль Джудас" деп атады. Мартинес шешімінің қиын болғанын түсіндірді, бірақ ағылшын футболындағы карьерасын бастаған клубта Премьер-лигада басқару мүмкіндігін қалай алмай қоюға болмады. Виганның бас бапкері ретінде алғашқы лигалық ойыны 2009 жылдың 15 тамызында "Астон Виллаға" қарсы өткізілді. Виган матчты 2:0 есебімен жеңіп, Премьер-лигада алғашқы ойынды жеңген маусымды бастады. Алайда, DW стадионындағы алғашқы ойында команда жаңадан көтерілген "Вулверхэмптон Уондерерске" 1:0 есебімен есе жіберді, содан кейін "Манчестер Юнайтедке" 5:0 есебімен ұтылды, тіпті бірінші таймда 0:0 есебімен ойнаған болатын. Бұл тұрақсыздық Мартинестің алғашқы маусымында "Челси", "Ливерпуль" және "Арсенал" командаларына қарсы жеңістерге жеткізді, бірақ сонымен қатар ауыр жеңілістерге де ұшырады. Олардың арасында 2009 жылдың 22 қарашасында "Тоттенхэмге" 9:1 есебімен ұтылған матч болды, бұл Виган үшін клуб тарихындағы ең ірі жеңіліс еді, сондай-ақ 1995 жылы "Манчестер Юнайтедтың" "Ипсвич Таунды" 9:0 есебімен ұтқаннан бері Премьер-лига командасының бір матчта тоғыз гол соққан алғашқы жағдайы болды. 2010 жылдың 26 қазанында Мартинес Лига кубогында бұрынғы клубы "Суонсимен" кездесті. Виган матчты 2:0 есебімен жеңіп алғандықтан, Мартинес "Суонси" жанкүйерлерінен жаулық күшті қарсылықты көріп, қабылдады. 2011-12 маусымының жақсы бастамасынан кейін Виган қатарынан сегіз жеңіліске ұшырап, лиганың төменгі сатысына түсіп қалды. Алайда, маусым соңына қарай Виганның көрсеткіштері күрт жақсарды, олар "Ливерпуль", "Арсенал", "Манчестер Юнайтед" және "Ньюкасл Юнайтед" командаларына қарсы жеңіске жетті. Бұл керемет қайта ояну, тоғыз ойынның жетісінде жеңіске жеткені, Виганның лигада 15-ші орынға ие болуына әкелді – құлдыраудан жеті ұпай жоғары. Мартинес клубта "мұра қалдыру" үшін Виганда қалуды қалайтынын айтты. 2012 жылдың 26 қыркүйегінде Мартинес ФА-ға 2012 жылдың 15 қыркүйегінде "Виганның" "Манчестер Юнайтедке" 4:0 есебімен ұтылған матчынан кейін жасаған пікірлері үшін айып тағылды. Ол матч төрешілерін "Олд Траффордта" "Юнайтедті" жақтауында айыптады және Дэнни Уэлбек алаңнан қуылғанын қалады. 2012-13 маусымында Мартинес Виганды клуб тарихында алғаш рет жеңіп алған ең табысты ФА кубогы кампаниясына жетекшілік етті. Виганның бұрынғы ең жақсы нәтижесі – ширек финалға шығу болған, ал Мартинес Виганды ширек финалда "Эвертонды" 3:0 есебімен жеңіп, алғашқы жартылай финалға жеткізді. 2013 жылдың 13 сәуірінде Виган жартылай финалда "Миллуоллмен" кездесіп, 2:0 есебімен жеңіске жетіп, алғаш рет ФА кубогының финалына өтті. 11 мамырда "Манчестер Ситимен" өткен матчта 1:0 есебімен жеңіске жетті, голды 91-ші минутта қосымша уақытта Бен Уотсон соқты, осылайша ФА кубогын жеңіп алған 43-ші клуб атанды. Алайда, 2013 жылдың 14 мамырында Уэмблиде ФА кубогын жеңгеннен үш күн өткен соң, Мартинестің Виган командасы 2005 жылы жоғары дивизионға көтерілгеннен бері Премьер-лигада болған "Арсеналға" 4:1 есебімен ұтылып, Премьер-лигадан төмен дивизионға түсірілді.
Эвертон
2013 жылдың 28 мамырында «Виган» клубының төрағасы Дэйв Уилан Мартинеске «Эвертон» клубының бос бас бапкерлік лауазымы туралы сөйлесуге рұқсат берілгенін хабарлады. Уилан «Ол (Мартинес) бізді Премьер-лигаға қайтару үшін қолайлы адам емес деп санайды» деді. Уиланның айтуынша, «Эвертон» клубының төрағасы Билл Кенрайт бір апта бұрын Мартинеспен сөйлесуге рұқсат сұрап, онымен байланысқа түскен. Уилан «бірден» рұқсат бергенін айтып, «Эвертон» 2 миллион фунт стерлинг көлемінде өтемақы төлейтінін қосты. 2013 жылдың 5 маусымында «Эвертон» төрт жылдық келісімшартқа қол қойғаннан кейін Мартинесті клубтың 14-ші бас бапкері етіп тағайындағанын растады. Сондай-ақ, «Эвертон» «Виганға» 1,5 миллион фунт стерлинг көлемінде өтемақы төлеуге келісті. Кенрайт өзінің клубындағы үш үміткермен сұхбат жүргізді, ал Мартинес басқа клубпен келісімшарт жасаған кезде ғана сұраныс білдірілген жалғыз үміткер болды. Мартинес «Эвертонды» УЕФА Чемпиондар лигасына іріктеуді уәде етті. Мартинестің «Эвертон» клубының бапкері ретінде алғашқы лигалық жеңісі 14 қыркүйекте «Челсиге» қарсы өткен матчта тіркелді. «Эвертон» келесі ойында «Уэст Хэм Юнайтедті» 3:2 есебімен жеңген кезде, Мартинес клуб тарихындағы алғашқы алты ойында жеңіліске ұшырамаған бірінші бас бапкер атанды. Алайда, бұл жетістік ұзаққа созылмады, өйткені келесі матчта «Фулхэм» Лига кубогының үшінші раундында 2:1 есебімен жеңіске жетті. 2014 жылдың 12 сәуірінде Мартинес «Эвертонды» «Сандерлендке» қарсы өткен матчта 1:0 есебімен жеңіске жеткізіп, «Эвертонды» Премьер-лигада төртінші орынға көтерді және клуб тарихындағы жетінші тікелей Премьер-лига жеңісін тіркеді, сонымен қатар бес ойын қалғанда клуб тарихындағы ең көп ұпай жинау мүмкіндігін берді. Сегіз күннен кейін «Эвертон» «Гудисон Паркте» 2:0 есебімен жеңіске жетіп, Мартинесті 1969-70 маусымда Гарри Кэттериктен бері «Манчестер Юнайтедке» қарсы лигалық екі ойында жеңіске жеткен алғашқы «Эвертон» бас бапкері етіп таныстырды. Ол алғашқы маусымында команданы лигада бесінші орынға жеткізді. Маусым аяқталғаннан кейін Мартинес бес жылдық жаңа келісімшартқа қол қойды. Өткен маусымда бесінші орынға ие болғанына қарамастан, «Эвертонның» 2014/15 маусымы азырақ сәтті болды. 2015 жылдың наурызына қарай олар соңғы он матчтың тек біреуінде ғана жеңіске жетті. «Арсеналға» 2:0 есебімен жеңіліс «көкшілдерді» 14-ші орынға, төмендеу аймағынан алты ұпайға төмендетті. Еуропа лигасында «Эвертон» 16-ға дейін өтті, «Янг Бойз» командасын 7:2 есебімен жеңді. Алайда, Мартинес командасы украиналық «Динамо» клубынан 5:2 есебімен жеңілгеннен кейін турнирден шығарылды. 2016 жылдың 12 мамырында Мартинес клубтан босатылды, ол бір ойын қалғанда 12-орында болды. Ол оларды сол маусымдағы екі отандық кубоктың жартылай финалына жеткізді, бірақ жанкүйерлер оның басқаруына наразылық білдіріп, оны қызметтен босатуды талап етті.
Бельгия
2016 жылдың 3 тамызында Мартинес Бельгия ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, Марк Вилмотстың орнын басты. 2016 жылдың 1 қыркүйегіндегі алғашқы ойынында Бельгия туған жері Испаниядан 2:0 есебімен жеңілді. Мартинестің командасы Грекияны 2:1 есебімен жеңгеннен кейін 2018 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының іріктеу кезеңінен өткен алғашқы еуропалық құрама болды. Топтық кезеңде команда барлық ойында жеңіске жетті, ал 1/16 финалда Жапонияны 3:2 есебімен жеңіп, екі голдан кейін қуып жете алды. Ширек финалда Бельгия Бразилияны 2:1 есебімен жеңіп, жартылай финалда көршілес Франциямен кездесті, бірақ 1:0 есебімен жеңілді. Бельгия үшінші орын үшін Англияны 2:0 есебімен жеңіп, тарихындағы ең жақсы Әлем чемпионаты нәтижесін көрсетті. Мартинестің басшылығымен Бельгия 2018 жылдың қыркүйегінде ФИФА әлемдік рейтингісінде көшбасшылыққа көтеріліп, 2021 жылдың ақпанына дейін сол көрсеткішті сақтап тұрды, бірақ көп жыл бойы ешқандай жүлде жеңе алмады. Еуро-2020 турнирінде топтық кезеңді жеңіп, ол 2018 жылғы Әлем чемпионатында да осы жетістікке қол жеткізген жалғыз жаттықтырушы болды. Сонымен қатар, ол Бельгия құрамасын бір рет басқарғандағы ең көп жеңіс рекордын (49 ойында 46 жеңіс, Гай Тис 114 ойында 45 жеңіс көрсеткен; Тис екінші мерзімінде тағы төртеу жеңіске жеткен) орнатты. Дегенмен, ол Бельгияны Еуро-2020 чемпионы атандыра алмады, себебі команда ширек финалда Италияға 1:2 есебімен жеңіліп, турнирден шығып қалды. Бұл нәтижеге қарамастан, ол 2022 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының соңына дейін Бельгия құрамасын жаттықтыруын жалғастырды. 2022 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде Беларусьті жеңгеннен кейін Бельгия ұлттық құрамасының тарихындағы ең көп жеңіс тіркеген жаттықтырушы атанды. 2021 жылдың 20 қыркүйегінде ол тағы бір жетістікке қол жеткізді: Бельгия үш жыл қатарынан ФИФА рейтингісінде көшбасшы болып тұрды. Бельгия 2022 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында ФИФА рейтингісінде екінші орында тұрды. Осыған қарамастан, Бельгия Мароккодан 0:2 есебімен жеңіліп, Хорватиямен 0:0 есебімен тең түскеннен кейін топтық кезеңнен шығып қалды, бірақ алғашқы ойында Канаданы 1:0 есебімен жеңген болатын. Мартинес Хорватиямен өткен матчтан кейін Бельгиядан кетуге ниеттенгенін мәлімдеді, турнирден кейін, олардың Әлем чемпионатындағы көрсеткісіне қарамастан, қызметтен босатылатынын айтты.
Португалия
2023 жылдың 9 қаңтарында Мартинес Португалия құрамасының бас бапкері болып тағайындалды, Фернанду Сантустың орнына келді. Оның басшылығымен өткен алғашқы ойын 23 наурызда УЕФА Еуро-2024 іріктеу турнирінде Эштадиу Жозе Алваладеде Лихтенштейнмен 4:0 есебімен жеңіске айналды. 11 қыркүйекте Мартинес Португалияны халықаралық тарихындағы ең ірі жеңіске жеткізді – өз алаңында Люксембургті 9:0 есебімен ұтты. Мартинестің шәкірттері Словакияны 3:2 есебімен жеңгеннен кейін УЕФА Еуро-2024 іріктеу турнирінен өте білген алғашқы еуропалық командалардың бірі болды, бұл Португалия тарихындағы ірі турнирге ең жылдам қатысуы болды. 16 қазанда Португалия өз тобында бірінші орынды сақтап қалды, Босния және Герцеговинаны сыртта 5:0 есебімен жеңді. Исландиямен өткен 2:0 есебімен жеңіліс, Мартинестің Португалиясын сәтті іріктеу жолымен жетеледі, ел тарихындағы іріктеу турнирінде ең көп гол соққан (36 гол) және ең аз гол жіберген (2 гол) команда рекордын жаңартты, сондай-ақ 9 матчта қақпаны құрғақ сақтады. Португалия УЕФА Еуропа чемпионатының іріктеу турниріндегі барлық матчтарын жеңген санаулы еуропалық құрамалардың біріне айналды, 10 матчтың барлығында жеңіске жетті – Португалияның халықаралық тарихындағы тұңғыш рет.
Басқару стилі
Мартинеске көбінесе Суонси Ситидің титулды жеңіп алған Бірінші лига кампаниясы және одан кейінгі Премьер лигаға өрлеуі кезінде доминантты ойын стилін қалыптастырғаны айтылады. Ол Уиганға кеткеннен кейін, Суонсидің келесі бас тренерлері Мартинес дамытқан футбол стиліне сәйкес таңдалды, мысалы Брендан Роджерс, Майкл Лаудруп, Франческо Гидолин және Грэм Поттер. Мартинес Уиган мен Эвертон клубтарында да осы доминантты ойын стилін әртүрлі деңгейде қолданды. Мартинес өзінің басқарушылық тәсілдеріне Йохан Кройфтың философиясының әсер еткенін жариялайды. Грэм Поттер және Крис Дэвис сияқты бірқатар жас жаттықтырушылар Мартинездің жаттығу әдістерін және доминантты футбол принциптерін зерттеді.
Телерадио мансабы
Мартинес ESPN арнасының ФИФА әлем чемпионаттарының (2010 және 2014 жылғы турнирлер), УЕФА Еуропа чемпионаттарының (2012) және 2013 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогын көрсету барысында студиялық сарапшы ретінде жұмыс істеді. 2020 жылдың шілдесінде Мартинес CBS Sports Network арнасының УЕФА Чемпиондар лигасына арналған бағдарламасында сарапшылардың бірі болып таныстырылды.
Жеке өмір
2009 жылдың маусым айында Мартинес Свонсидегі Сент-Джозеф соборында шотландтық әйелі Бет Томпсонға үйленді. Олар 2002 жылы Шотландияда танысты, ол сол кезде "Мэдервелл" клубында ойнап жүрген. "Реал Сарагоса" клубында ойнаған кезінде Мартинес физиотерапия мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды.