Кіріспе

Делберт Э. Филпот (24 қыркүйек 1923 – 11 желтоқсан 2005) – американдық әскери қызметкер және ғалым. Висконсин штатының Омро қаласында туған Филпот Екінші дүниежүзілік соғыста 69-шы жаяу әскер дивизиясында қызмет етті және 1945 жылғы сәуір айында Эльба өзенінде американдық әскерлердің ресейлік сарбаздармен қолдасып тұрған суретіне түскен үш американдықтан бірі болды, бұл суретті Аллан Джексон түсірген. Филпот өзінің қызметі үшін «Бронза жұлдызы» және «Пурпур жүрек» медальдарымен марапатталды. Соғыстан кейін Филпот 1948 жылы Индиана университетінде химия мамандығы бойынша бакалавр, ал 1949 жылы магистр дәрежесін алды. Чикагодағы Иллинойс университетінің медицина мектебінде ол алғашқы электронды микроскопты құрды, кейін 1952 жылы Вудс-Холдағы Теңіз биологиялық зертханасына және Бұлшықет зерттеу институтына ауысты, онда ол Электронды микроскопия бөлімінің меңгерушісі болды. Ол Нобель сыйлығының лауреаты Альберт Сент-Дьёргидің басшылығымен қыста және Вудс-Холдағы Теңіз биологиялық зертханасы үшін жазда ғылыми жобаларды басқарды. Филпот 1963 жылы Бостон университетінен цитология ғылымдарының докторы ғылымын қорғады және 1966 жылға дейін Колорадо университетінде биохимия профессоры болып жұмыс істеді. Одан кейін Денвердегі Мерси ауруханасының Электронды микроскопия бөлімінің меңгерушісі және Биомедициналық зерттеу институтының ортақ директоры болды. Ол NASA-ға Моффетт Филд NASA Эймс зерттеу орталығындағы Ультрақұрылым зертханасының басшысы ретінде қосылды, онда ай топырағында өмірдің болуына қатысты кез келген белгіні тексерумен айналысты. Филпот жобалаған эксперименттер американдық және ресейлік ғарыш кемелерінде, соның ішінде «Аполлон-17», «Космос-736» және «Космос-936» ғарыш кемелерінде жүргізілді. Филпот 1990 жылы NASA-дан зейнеткерлікке шықты, бірақ NASA Ames-те Lockheed Martin компаниясымен шарт бойынша жұмысын жалғастырды. Филпот өзінің ғылыми мансабында 230-дан астам ғылыми мақала жазды және бірнеше кітаптар мен журналдарға мақалалар жариялады. Филпот Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуының 60 жылдығына арналған Ресей үкіметінің тойына шақырылған он ардагердің бірі болды және президент Путин мен президент Буш отырған үстелде болды. Ол әйелі Доннамен бірге 1945 жылғы сәуір айындағы кездесу туралы американдық және ресейлік ардагерлердің әңгімелерін қамтитын «Эльбаның арғы жағындағы қолдар» атты кітапты бірлесіп редакциялады.