Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гималайдағы қауым Гархвалдан келген тибет халқы. Бутия, сондай-ақ Ронгпа (Уттаракхандта) Үндістанның Гималайдан бері орналасқан аймағында қоныстанған. Ронгпа қауымдары Гималайдың жоғарғы белдеуіндегі ең ежелгі және туған жергілікті халықтардың бірі болып саналады, Гархвалдағы Тибет шекарасына жақын орналасқан. Бұрын Ронгпа қауымы құрып кеткен деп есептелген. Антропологиялық мәліметтер "Ронгпа" сөзінің "аңғар халқы" деп аударылатынын көрсетеді. Тағы бір аударма бойынша, "Ронг" дегені – тік аңғар, ал "па" – оның ішінде саяхаттайтындар. Ронгпалардың өзіндік тарихы, дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары болғанымен, олар Гархвали халқына ұқсас.
Community in Himalaya
the Tibetan people from Garhwal
The Bhotiya, also called Rongpa (in Uttarakhand ), are located in the trans Himalayan region of India. Rongpa communities are some of the oldest and native of the upper belt of the Himalayas, close to the border of Tibet in Garhwal. It was once believed that the Rongpa community had been wiped out. Anthropological evidence suggests that the word "Rongpa" translates to "valley people". An alternative translation proposes that 'Rong' refers to a rigid valley, while 'pa' refers to the commuters. While the Rongpa have their own distinct history, tradition, and customs, they are similar to the Garhwali people.
Тарих
Ронгпа мәдениетіне елеулі ықпал еткен марқұм Хаят Сингх Палдың сөзіне сүйенсек, осы аңғарлардағы халық – Сурьяванси, Чандраванси, Раджпуттар және Такарлар болып есептеледі, бұл туралы ежелгі мәтіндерде айтылған. Марша, Толча және Джадхтар – Уттаракхандтағы бхотия (ронгпа) қауымының үш кіші тобы. Маршалар Нити және Мана аңғарларында, ал Толчалар Нити аңғарында қоныстанған. 1962 жылғы соғысқа дейін Джадхтар Гархвалдың Уттаркаши ауданындағы Нелонг және Жадунг аңғарларында тұрған. Әсіресе, Джадхтар тобы – кшатриялар қатарындағы батырлар тегінен саналады, себебі олар Гархвал Корольдігінің 52 гархының (бекінісінің) бірі – Гартханг Гархтың билеушілері болған. Қазір Джадхтар Уттаркашидегі Багори, Ганешпур және Вирпур ауылдарында тұрады. Бұл ауылдарда жоғарғы кастаға жататын Джадхтар, Фиалар (төменгі каста деп есептелетіндер), Колилер (Химачалдың тоқымашылары), Хампалар (Тибеттің тумалары), непалдықтар және Гархвальдіктер өкілдері тұрады. Джадхтардың диалектісі Химачал-Прадештің Киннаур ауданындағы ауылдарда (мысалы, Канам, Несанг, Пу және т.б.) қолданылатын диалектке өте ұқсас, бұл географиялық жақындық пен мәдени байланыстардың нәтижесі болуы мүмкін, және олар әлі де жалғасуда. Бұл қауымның жазба және ресми тілі – хинди тілі. Ронгпалардың барлық кіші топтары мүлдем бөлек диалектілерде сөйлейді.
According to the late Hayat Singh Pal, a recognized influence in Rongpa culture, the people of these valleys are Suryavansi, Chandravansi, Rajputs and Thakars, as described in ancient texts. Marchha, Tolchha, and Jadhs are the three sub groups of the bhotiya (Rongpa )community in Uttarakhand. The Marchha inhabit the Niti and Mana valleys the Tolcha the Niti valley and before 1962 war, Jadhs resided in the Nelong and Jadung valleys in the Uttarkashi district of Garhwal. The Jadh sub group, in particular, are among the warrior clans(Kshatriya), as they were the ruler of the Gartang Garh, one of the 52 garh (forts) of the Garhwal Kingdom. Jadhs now reside in the Bagori, Ganeshpur and Veerpur villages of Uttarkashi. These villages have a diverse population consisting of upper caste Jadhs, Fias (alleged lower caste), Kolis (weavers of Himachal), Khampas (natives of Tibet), Nepalis, and Garhwali's. Dialect of Jadhs is almost similar to the dialect spoken in villages of Kinnaur district(like kanam, Nesang, Pooh,etc.) of Himachal Pradesh probably due to geographical proximity and cultural ties that still continues. The written and official language of this community is Hindi. All the sub groups of Rongpas speaks a completely different dialect.
Мәдениет
Ронгпа қауымы қатаң индуизмді ұстанады. Олар отбасылары мен ауылдарын қорғау ниетімен индуист құдайлары мен құдайына табынады. Дегенмен, бұл қауымның адамдары негізінен Шива, Вишну және Пандаларға, сондай-ақ өздерінің Ишт-девтері мен дивтеріне табынады. Ронгпалар тарихи түрде өз қауымының ішінде үйленуге дағдыланған, бірақ соңғы кезде басқа қауымдармен некелесу жиі кездеседі.
The Rongpa community practices strict Hinduism. Hindu Gods and Goddesses are worshipped by the community, in hopes of gaining protection for their families and villages. However, the people of this community mainly worship Lord Shiva, Vishnu and Pandavas, apart from their Isht devs and devis. Rongpas historically preferred to marry within their own community, though recently inter community marriage has become common.
Киім
Бхотия халқының киетін дәстүрлі киімі қабаттама жүннен жасалған, суық қыста жылу беру үшін арналған. Әйелдер дәстүрлі түрде жүннен тігілген юбка, көйлек, жилет немесе сырт киім киеді. Олар әдетте мойындарында, құлақтарында және мұрындарында алтын немесе күміс моншақтар мен жүзіктер тағады. Ерлер әдетте шалбар киіп, одан үстіне белге матамен байланатын, патта деп аталатын кең көйлек киеді. Олар жүннен жасалған бас киім де кие алады.
The traditional dress worn by the people of Bhotia is made with layers of wool, designed to provide warmth during the cold winters. Women traditionally wear a woolen skirt, shirt, waistcoat, or overcoat. They usually adorn their necks, ears, and noses with beads and rings of gold or silver. The men typically wear trousers over which they layer a loose gown tied to the waist with a cloth, called a patta. They may also don a woollen cap.