Кіріспе

Батыс Үндістан крикетшісі, ағылшын футболшысы. Джордж Копленд "Джеки" Грант (9 мамыр 1907 – 26 қазан 1978) – 1930 және 1935 жылдар аралығында Тест крикетінде Батыс Үндістан құрамасының капитаны болған Батыс Үндістан крикетшісі. Кейін Оңтүстік Африка және Родезияда миссионер қызметін атқарды. 23 жасында Тест капитаны болып тағайындалған Грант 1930–31 жылдары Батыс Үндістан құрамасын алғаш рет Австралияға турнеге алып шықты, ал 1934–35 жылдары Англияны жеңіп, алғашқы сериялық жеңіске жеткізді. Грант Оңтүстік Родезияда, Тринидад және Тобагода, Гренадада мұғалім болып жұмыс істеді, ал Занзибарда мектеп инспекторы қызметін атқарды. 1949 жылдан 1956 жылға дейін ол Дарбан қаласының жанындағы Адамс колледжі миссионерлік мектебінің директоры болды, бірақ мектеп апартеидтік жазалау білім беру заңдарының күшімен жабылды. Содан кейін ол Родезияда миссионерлік жұмысын жалғастырып, қара африкалықтардың білім алуы мен әл-ауқатын жақсартуға бағытталды, бірақ 1975 жылы Иан Смит үкіметі оған елге оралуға рұқсат бермеді.

Ерте өмір және оқу

Джордж Копленд Грант Тринидад және Тобагодағы Порт-оф-Испанияда дүниеге келген. Оның әкесінің әкесі, Кеннет Джеймс Грант, 1870 жылдан 1907 жылға дейін Тринидадта тұрған канадалық пресвитериан миссионері болған. Кеннет Джеймс Гранттың ұлы, Томас Геддес Грант (1866 жылы Канадада дүниеге келген), 1901 жылы Тринидадта «Т. Геддес Грант» сауда компаниясын құрды, кейін ол сатып алған какао шаруашылығында мұнай тапты. Ол әйелі Кристинамен бірге жеті ұл және үш қыз тәрбиеледі. Джордж және оның егіз қарындасы Джанет (олар отбасында әрдайым Джек және Джилл деп аталды) сегізінші және тоғызыншы балалар еді; Рольф оныншы бала болды. Барлық бауырлары сияқты Джордж Порт-оф-Испаниядағы Корольдік колледжде білім алды. Ол мектептің крикет және футбол командаларына жетекшілік етті, ал крикеттегі қабілетінің арқасында, ағалары мен апаларынан өзгеше, Канада университеттерінде оқығандарының орнына, Кембридждегі Крайст колледжіне жіберілді. Грант 1926 жылдан 1930 жылға дейін Кембриджте тарихты оқып, мұғалімдік біліктілік алды, содан кейін Корольдік колледжге оралып сабақ беруді жоспарлады. Ол университет құрамында бірінші лигадағы крикет ойындарына қатысты және крикет пен футболдан «Блюз» құрметті белгісін алды.

Крикет мансабы

Орта деңгейдегі соққы беруші және кейде жылдам орташа темпті доп тастаушы Грант 1928 жылы Кембридж университеті үшін бір бірінші сыныпты матч ойнады, содан кейін 1929 жылы 14 матчта 31.40 орташа есеппен 691 ұпай жинады. Ол 1930 жылы бұл көрсеткішін жақсартты, 11 матчта 716 ұпай жинады, оның ішінде алғашқы жүзі, Суссекске қарсы 100 ұпай. 1930 жылы, Кембридждегі соңғы айларында Грантқа 1930-1931 жылдардағы Австралияға сапарында Батыс Индияның Тест командасының капитаны болу ұсынылды. Бұл ерекше тағайындама болды, себебі ол Тест крикетін ғана емес, сонымен қатар Батыс Индияда бірінші сыныпты крикет ойнаған емес. Ол былай деді: "Мен он алты ойыншының үшеуінен басқа барлығынан жас едім; ал осы он алты ойыншының көпшілігі бұрыннан Батыс Индия құрамасында ойнаған, ал мен ойнаған жоқ едім. Дегенмен мен капитан болдым. Менің ақ түсті болғаным осы лауазымға тағайындалуыма маңызды фактор болды деп ешкім дауласа алмайды". Сол кезде Батыс Индия билігі Тест командасын ақ нәсілді адам басқарса керек деп есептеді, Джордж Хедли және Лири Константин сияқты ең үздік ойыншылар қара нәсілді болса да. Австралияға жасаған сапар сәтті болмады, Батыс Индия алғашқы төрт Тест матчында жеңіліске ұшырады. Олар бесінші Тестте мақтаныштарын қалпына келтірді, Гранттың екі уақтылы жариялауы Австралияны қиын жағдайдағы алаңда қысымға түсірді және Батыс Индия 30 ұпаймен жеңіске жетті. Өздерінің қарапайым нәтижелеріне қарамастан, Батыс Индия Австралияда танымал болды, деді австралиялық крикет тарихшысы А.Г. Мойес, себебі олар "крикетті қатты жауапкершілікпен, бірақ көңілділікпен ойнады". Грант команданың Тесттегі ұпай орташасын 42.30 көрсеткішпен 255 ұпаймен, соның ішінде екінші Тестте 53 және 71 ұпайдан жинады. Ол бір матчта екі рет 50-ден астам ұпай жинаған алғашқы ойыншы болды. Оңтүстік Родезияда оқытумен айналысқан кезде Грант 1931-1932 жылдардағы Керри кубогында Родезия командасы үшін ойнады, командаға жарыста екінші орынды жеңіп алуға көмектесті. Ол 1932-1933 жылдары Батыс Индиядағы алғашқы бірінші сыныпты матчын ойнады, ол сол жылы Англияға саяхаттауға команданы іріктеуге көмектесу үшін матчтың бір бөлігін басқарды. 1933 жылғы Англияға жасаған сапар да сәтті болмады. Үш Тесттен Англия екеуінде жеңіске жетті, ал біреуі тең түсті. Грант осы маусымда 30.64 орташа есеппен 1195 ұпай жинады, екі жүздік соқты. Бірақ Тест матчтарында ол алты иннингте барлығы 102 ұпай ғана жинады. Манчестердегі екінші Тестте ол өзінің ең жылдам доп тастаушылары Мэнни Мартиндейл мен Лири Константинге бодилайн тактикасын қолдануды бұйырды. Англиялық соққы берушілер, капитан Дуглас Джардиннен басқа, оны сенімді түрде ойнай алмады, ол өзінің жалғыз Тест жүзін соғып, ағылшын иннингін құлдыраудан сақтап қалды. Грант Джардиннің ойынына ризашылықпен былай деді: "Ол бірде-бір рет қысымға берілген жоқ. Ол бірде-бір рет өзінің батылдығын жоғалтқан жоқ". Бодилайн тактикасын іс жүзінде көргеннен кейін Грант оны қайта қолданбады. Гранттың соңғы Тест сериясы 1934-1935 жылдардағы Англияға жасаған сапары болды. Батыс Индия осы серияны 2:1 есебімен жеңіп, бір Тест тең түсті. Бірінші Тестте, жаңбыр салдарынан барлық соққы берушілер күрескен алаңда Грант екінші иннингті 51/6 есебімен жариялады, Англияға жеңіске жету үшін 73 ұпай қажет етті, алаңның жағдайы ағылшын командасын жеңіске жете алмайды деп үміттенеді, бірақ олар 6 қақпаны жоғалтып жеңіске жетті. Батыс Индия екінші және төртінші Тесттерде жеңіске жетіп, алғаш рет серияны жеңді. Төртінші Тестте жарақат алып алаңнан шығуға мәжбүр болғанда Грант Константиннен команданы басқаруды сұрады, және Константин команданы жеңіске жеткізді. Осы жетістікке қарамастан, Грант 27 жасында халықаралық крикеттен зейнеткерлікке шықты. Ол өмірінде Тест крикетке белсенді қатысу оған істегісі келетін нәрселерге мүмкіндік бермейтінін түсінді: "Мен үшін крикет – ойын, өмір емес. Бұл менің мамандығым да емес еді. Сондықтан мен басқалардың күтетініндей, оған басымдық бере алмаймын". Крикет карьерасымен қатар Грант Тринидад және Тобаго ұлттық құрамасы үшін футбол ойнады.

Оқытушылық мансап

Грант 1931 жылы Оңтүстік Родезияда оқытушылық қызметін бастады. Ол Пламтри мектебінде екі семестр сабақ берді, содан кейін Мильтон орта мектебінде қысқа ғана уақыт жұмыс істеді. Оңтүстік Родезиядан кетпес бұрын ол және Ида – ол да Булавайо қаласының жанындағы Үміт бұлағы миссиясында оқытумен айналысып жүрген – 1932 жылдың мамырында Булавайода үйленді. Грант 1935 жылға дейін Корольдік колледжінде сабақ берді, содан кейін Гренада ұлдар орта мектебінің директоры қызметін қабылдады және 1943 жылға дейін сол мектебінде жұмыс істеді. Олардың үш баласы болды – екі ұл және бір қыз. 1939 жылы ұлдарының бірі бала кезінде дифтериядан көз жұмды.

Адамс колледжі

1933-1945 жылдар аралығында Адамс колледжі Оңтүстік Африкадағы қара нәсілділерге білім берудегі ең маңызды мектептердің біріне айналды. 1930-шы жылдары мектепке крикет енгізілді, Грант Дурбан айманындағы қара халық арасында осы ойынның мәртебесін көтеріп, Адамс колледжін спорттың ірі орталығына айналдырды. Адамс колледжі, әсіресе Банту білім беру туралы заң күшіне енгеннен кейін, Ұлттық партия үкіметі тарапынан қатты қарсылыққа ұшырады. Үкімет қара түсті адамдардың ақ түсті басшылардың жетекшілігімен төмен мәртебелі жұмыстарға дайындалуын қалады, бұл Адамс колледжінің ұмтылысына кері болды. Министр жақын орналасқан Инанда семинариясы – қыздарға арналған мектептің аталған заңнан тыс жұмыс істеуіне рұқсат берді, бірақ 1956 жылы мектепке соңғы талап қойылды, ал ұстаздар академиялық және болашаққа бағытталған білім беруден бас тартудан бас тартты. Гранттың барлық күш-жігеріне қарамастан, үкімет колледждің жағдайын қиындыққа толы етіп, мектеп таратылды. Мектеп 1956 жылдың желтоқсан айында жұмысын тоқтатуына орай арнайы қызмет өткізді. Грант Хью Латимердің сөзін өңдеп, былай деді: «Адамс колледжі, көңіл күйіңізді жақсартыңыз. Біз осы жылдар ішінде Оңтүстік Африкада ешқашан сөнбеуіне сенетін шамды жақтық». Бұл жетекші мектептің құлауын Грант «Адамс колледжінің таратылуы» атты кітабында және кейінірек өзінің естеліктерінде сипаттады. Содан кейін олар миссионерлік жұмыс істеу үшін Родезияға оралды. Жұмыстары барысында олар Родезия қоғамындағы қара нәсілділердің мәселесіне қатысты колониялық билікпен жиі келіспейтін еді. 1965 жылы Иан Смит үкіметі мен оның нәсілдік саясатының пайда болуымен олардың қиындықтары артты. 1960-шы жылдардың басында олар Родезиядағы алғашқы жеке, көп ұлтты мектепті Салсбериден шамамен 130 км шығысқа қарай орналасқан Чикореде ашты. Олар саяси тұтқындардың отбасыларына көмектесу үшін «Christian Care» атты қайырымдылық ұйымын құруға және басқаруға көмектесті – мектеп ақысын және жалдау ақысын төлеу, әйелдерге тұтқын лагерьлеріндегі күйеулеріне баруға көмектесу, сондай-ақ шетелден келген киімдерді тарату сияқты. Соңында, 1975 жылы Родезияға қайтып келгеннен кейін, оларға елге қайта кіруге рұқсат берілмеді.

Зейнеткерлік

Англиядағы Вудбрук Селли Оук колледждерінде және Массачусетс штатының Аубурнделдегі Біріккен шіркеу миссионерлік резиденциясында сабақ бергеннен кейін Грант пен Айда Англияның Кембридж қаласына зейнетке шықты. Грант Кембридж аймағындағы «Христиандық көмек» қорының хатшысы болуға келіскен еді, бірақ қызметке кіріспес бұрын сол жердегі ауруханада 71 жасында қайтыс болды.