Кіріспе

Ямайкалық крикетші Кортни Эндрю Уолш О.Ж. (Curtney Andrew Walsh OJ) (30 қазан 1962 жылы туған) – 1984 жылдан 2001 жылға дейін Вест-Индия құрамасы сапында ойнаған, 22 тестілік матчта команда капитаны болған, бұрынғы ямайкалық крикетші. Ол жылдам доп тастаушы (боулер) және барлық уақыттағы ең ұлы ойыншылардың бірі саналады. Ол бірнеше жыл бойы қатарлас батыс үнділік Куртли Амброузбен керемет доп тастау жұптығымен танымал. Уолш Вест-Индия құрамасы үшін 132 тестілік және 205 бір күндік матчта ойнап, тиісінше 519 және 227 қақпа алды. Ол Амброузбен бірге 49 матчта 421 тестілік қақпаны бөлісті. 2000 жылдан бастап Капил Девтің рекордын бұзғаннан кейін ол ең көп тестілік қақпа алған ойыншы рекордын иеленді. Бұл рекордты 2004 жылы Шейн Уорн бұзды. Ол тестілік крикетте 500 қақпа алған алғашқы доп тастаушы болды. Оның автобиографиясы "Арыстан жүрегі" деп аталады. Уолш 1987 жылы "Уисден" журналының "Жылдың үздік крикетшісі" тізіміне енді. 2010 жылғы қазан айында ол ICC Крикет Даңқы залына қабылданды. 2016 жылғы тамыз айында ол Бангладеш крикет құрамасының мамандандырылған доп тастау жаттықтырушысы болып тағайындалды.

Ерте өмір және бірінші дәрежелі мансап

Кортни Эндрю Уолш 1962 жылғы 30 қазанда Ямайканың Кингстон қаласында дүниеге келген. Ол Майкл Холдинг те ойнаған Мельбурн клубында крикетке алғашқы қадам жасады. Уолш 1979 жылы мектеп крикетінде бір ойында 10 қақпа алғанда танымал болды, ал үш жылдан кейін бірінші сыныпты крикетте дебют жасады. 1981 жылдан 2001 жылға дейін осы форматта 427 матч ойнады, 21,71 орташа есеппен 1807 қақпа алды, оның ішінде 104 бес қақпалық серия және 20 он қақпалық серия бар.

Халықаралық мансап

Уолш 1984 жылы Австралияға қарсы тестілік дебютін жасады. 1984–85 жылдары алты тестілік матчта ойнады, оның бес матчы 1984–85 жылдары командалар арасындағы серияда Австралияға қарсы, ал біреуі – үйде Жаңа Зеландияға қарсы болды. Ол осы маусымда 16 қақпа алды және 507 доптан кейін ұпай жинады. Сол маусымда Уолш әлемдік серия кубогында Шри-Ланкаға қарсы бір күндік халықаралық ойынында дебют жасады. Ол 10 оверде 47 допқа бір қақпа алды. Келесі екі маусымда Уолш үйде Англияға қарсы бір матч, Пакистанға қарсы үш матч және Вест-Индиядан тыс Жаңа Зеландияға қарсы үш матч ойнады. Ванхеде стадионындағы екінші тестінің бірінші иннингінде ол 54 допқа 5 қақпа алып, осы жетістігін қайталады. Сол маусымда Пәкістан крикет командасы Вест-Индияға сапар шегіп, үш тестілік матч өткізді. 1987 жылғы Крикет әлем чемпионатында Уолш Салим Жәффарды шығарып жіберіп, Пакистанға жартылай финалға өту үшін соңғы доптан екі ұпай қажет болғанда, оны сақтап қалды. Абдул Қадир ақырында жеңіс ұпайларын алды және Вест-Индия жеңілді, бірақ Уолш спорттық мінезі үшін лайықты түрде марапатталды, тіпті ол жергілікті жанкүйерден қолмен тоқылған кілемді алды. Уолш серияда жақсы өнер көрсетпеді, үш матчта тек төрт қақпа алды. 1988 жылы Англияға қарсы төрт матч ойнап, 34.33 орташа есеппен 12 қақпа алды. 1988–89 жылдары Вест-Индияның Австралияға жасаған туры кезінде Уолш бес тестілік матчта ойнап, 29.41 орташа есеппен 17 қақпа алды. Оның сериядағы ең жақсы көрсеткіші бірінші матчтың бірінші иннингінде 62 допқа төрт қақпа алып, хет-трик жасады. Сол жылы ол алғаш рет Кингстонда өткен тестілік матчта 10 қақпа алды. 1994 жылы Ричи Ричардсонға "ауыр шаршау синдромы" салдарынан демалуға бұйрық берілгеннен кейін, ол Үндістан мен Жаңа Зеландияға жасаған турлар үшін Вест-Индияның капитаны болып тағайындалды. 1995 жылы ол 62 тестілік қақпа алды, орташа есеппен 21.75 доптан кейін, бұл көрсеткішін 2000 жылы жақсартты, ол 66 тестілік қақпа алды, орташа есеппен 18.69 доптан кейін, Англияға қарсы тестілік серияда 12.82 доптан кейін 34 қақпа алды. Бұл батыс үндістердің бір ойыншысының тестілік сериядағы 35 қақпа алу рекордына (1988 жылы Малькольм Маршалл қойған) жақын болды. 1990 жылдары оның Куртли Амброузбен серіктестігі әлемдегі ең қорқынышты боулингтік шабуылдың бірі болды. Карьерасының басында Уолш Маршалл, Джоэл Гарнер және кейін Амброуз қатысқан шабуылда "негізгі" боулер ретінде жұмыс істеді, бірақ Маршалл мен Гарнер зейнеткерлікке шыққаннан кейін ашылушы боулер рөлін алды. Оның техникасы сол боулерлердің әсемдігінен айырылды, бірақ оның экономикасы және табиғи атлетикалық қабілеті оның өте ұзақ уақыт бойы дәл және төзімді болуын қамтамасыз етті, сонымен қатар ол өзінің биіктігін (шамамен 198 см немесе алты фут алты дюйм) зұлым секіруді алу үшін пайдаланды. Карьерасының соңында жылдамдығын жоғалтса да, ол қақпаларды алуын тоқтатпады; командалар оған және Амброузға қарсы қорғанып, әлсіз үшінші және төртінші боулерлерге шабуыл жасауға бейім болды. Уолш өзінің соңғы бір күндік матчын 2000 жылы Жаңа Зеландияға қарсы, ал соңғы тестілік матчын 2001 жылы өз отанында, Ямайкада Оңтүстік Африкаға қарсы өткізді. Уолш – тестілік крикетте 5000-нан астам овер тастаған жеті боулердің бірі, ал қалғандары – Шри-Ланкадан Муттия Муралитаран, Австралиядан Шейн Уорн мен Натан Лион, Үндістаннан Анил Кумбле және Англиядан Джеймс Андерсон мен Стюарт Броуд. Сонымен қатар, ол 500 немесе одан да көп тестілік қақпа алған жеті боулердің бірі. Бір күндік матчтарда Уолш соншалықты сәтті болған жоқ, бірақ ол 1986 жылы Шри-Ланкаға қарсы 1 допқа 5 қақпа алған ең жақсы көрсеткішімен есте қалады. Бірінші сыныптағы крикетте ол бір иннингте 100-ден астам рет 5 қақпа алды және бір матчта 20 рет 10 қақпа алды. Оның ең жоғары ұпайы, сәйкестік бойынша, ойынның екі түрінде де 30 болды. Карьерасының соңында ол нашар соққы соққысымен танымал болды, сондықтан көпшілік оның кез келген доптарына қолдау көрсерді. Оның соққысының ерекшелігі – жел тегершігімен ойнаған "қалдыру" болды. Уолш – өте жақсы көрілетін және құрметке ие крикетші, ал Вест-Индия оның талантына жақын жылдамдық боулерді әлі тапқан жоқ. Уолш 1987 жылы әлем чемпионатында Салим Жәффарды шығарып жібергенімен де танымал, бұл Вест-Индияға жартылай финалға өтуге мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта ол Сачин Тендулкар және Вест-Индиялық Ричи Ричардсон сияқты басқа да крикет аңыздарымен бірге Лэшингс әлемдік XI құрамының тұрақты мүшесі болып табылады. 2004 жылдың мамыр айында Уолш Ямайканың барлық уақыттардағы ең үздік бес крикетшісінің бірі деп танылды. Ол 100-ден астам тестілік матч ойнаған және бірде-бір жартылай ғасырлық ұпай алған екі ойыншының бірі болып ерекшеленеді, екіншісі – Натан Лион.

Жазбалар

Уолш 1986 жылғы желтоқсанда Шри-Ланкаға қарсы бір күндік матчта 5 қақпа алды, тек бір рет ғана ұпай жіберіп. Бұл матчты Батыс Индия Шарджадағы Шарджа Крикет Ассоциациясы стадионында 193 ұпаймен жеңді. Бұл форматта ол алған жалғыз бес қақпалы жемісі болды. 1998 жылғы ақпанда ол Англияға қарсы Гайананың Джорджтаун қаласында өзінің 100-ші Тест матчын өткізді. 2000 жылы Уолш Тест крикетінде ең көп қақпа алған ойыншы болып, Капил Девтің 434 қақпадан тұратын алты жылдық рекордын бұзды. Ол бұл жетістікке 114-ші матчында қол жеткізді, бұл Капил Девтен 17 матч кем. Уолш Тест крикеті тарихында 500 қақпа алған алғашқы боулер атанды. Ол 2001 жылы Оңтүстік Африкаға қарсы Тринидадтың Порт-оф-Испания қаласында Жакус Каллистің аяғын сәуегейлеп (leg before wicket) алып, бұл жетістікке қол жеткізді. Тест карьерасы бойы Уолш Кёртли Амброузбен ең табысты серіктестік құрып, 49 матчта 421 қақпа алды. Уолштын соққымен жасаған жетістіктері оның Тест крикеті мен бір күндік матчтардағы жеті ұпайдан тұратын орташа көрсеткішінен көрініп тұрады. Ол сондай-ақ Тест матчтарында ең көп "қаз" (43) рекордын иеленеді, ал 2017 жылы Джеймс Андерсон бұзғанға дейін 61 рет "аутсыз" қалған рекордты ұстады. Уолш Тест матчында капитан үшін ең жақсы боулинг көрсеткіштері (13 қақпадан 55 ұпай) бойынша рекордты сақтайды.

Зейнеткерлік

Он жеті жылға жуық созған тестілік карьерасында Уолш 5004.1 овер тастап, 132 тестілік матчта 24.45 орташа есеппен 519 қақпа алды, ал соққы жылдамдығы 57.55 болды. Крикет сыншылары оны "жақындағы ең танымал крикетшілердің бірі және ойынның ең құрметті ойыншыларының бірі ретінде ұзаққа дейін есте қалатын" деді. Ол 2001 жылдың сәуір айында Оңтүстік Африкаға қарсы өткізген тестілік матчында соңғы рет ойнады. Бұл матчта Вест-Индия Сабина Парк стадионында (Кингстон, Ямайка) 130 ұпаймен жеңіске жетті. Ол матчта 103 ұпайға 6 қақпа алды. Бір күндік матчтарда ол 205 матчта 30.47 орташа есеппен 227 қақпа алды. Вест-Индияның бұрынғы капитаны Клайв Ллойд Уолш туралы: "Менің ойымша, сіз тағы бір Кортни Уолшты кездестірмейсіз, ал егер мен жас, жылдам тастаушы болсам, оған еліктегім келер еді" деді. Вест-Индияның бұрынғы ойыншысы Гарри Соберс оның жас, жылдам тастаушыларға Вест-Индияға деген адалдығын және қиын жағдайларда да әрдайым қолдау көрсету қабілетін үйренуге болатынын айтты. Кортни Уолш Джоан Волластонның ұлы, сонымен қатар Ямайкада "Каддиз" деп аталатын мейрамхананың иесі. 2019 жылдың қараша айында ол Вест-Индия әйелдер крикет командасының бас жаттықтырушысы Гас Логидің көмекшісі болып тағайындалды.

Жаттықтырушылық мансап

Ол Пәнжабтың Кингс XI командасының талантты іздеушісі және жылдам доп тастау жаттықтырушысы болып тағайындалды. Уолш 2016 жылдың қыркүйегінде үш жылдық келісімшарт бойынша Бангладеш ұлттық крикет құрамасының доп тастау жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2018 жылдың ақпанында Чандика Хатурусингханың отставкасына байланысты уақытша бас жаттықтырушы болып тағайындалды, ал ол басқарған алғашқы турнир 2018 жылғы Нидахас Трофесі болды. 2020 жылдың қазан айында ол Батыс Үндістан әйелдер ұлттық крикет құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2023 жылғы Т20 әлем чемпионатынан кейін Батыс Үндістан Крикеті оның келісімшартын жаңартпау туралы шешім қабылдады.

Марапаттар мен құрметтер

Уолш 1987 жылы «Висденнің Жылдың крикетшілерінің» бірі деп танылды, ал крикет альманағы «Висден» оның «бірдей қимылмен орындалған үш түрлі жылдамдығын» және «сирек қолданылатын қысқа добыстарын, оның қысқа жеткізілімдері көбінесе бэтсменнің қабырғасына қауіп төндіретінін, бұл тактика, жылдамдық өзгерісімен байланысты, қысқа аяқ аймағында көптеген соққыларды тудырды» деп атап өтті. 2004 жылы ол Ямайканың барлық уақыттағы ең ұлы крикетшілерінің бірі деп жарияланды. 2010 жылдың қазан айында Джоэл Гарнермен бірге ICC Криккет Даңқы залына енгізілді, бұл оны тағы он бес Батыс Үндістан ойыншысына қосты.