Кіріспе

Шанкерсинх Вагела (21 шілде 1940 жылы туған) – үнді саяси қайраткері және Гуджарат штатының бұрынғы бас министрі. Ол сондай-ақ 13-ші Гуджарат заң шығарушы жиналысындағы оппозиция жетекшісі болды. Вагела саяси мансабын 1977 жылы Джаната партиясына біріккен "Жана Сангх" партиясынан бастады. Джаната партиясы түрлі фракцияларға бөлінгеннен кейін Вагела Үндістан Халық партиясының (БЖП) жетекші мүшесі болды. 1996 жылы ол БЖП-дан бөлініп, "Раштрия Джаната" партиясын құрды. 1996-1997 жылдары Гуджарат бас министрі қызметін атқарды. Кейіннен оның партиясы Үндістан Ұлттық Конгресімен (Конгресс) бірікті. 2017 жылдың 21 шілдесінде ол Конгресстен шығып, оппозиция жетекшісі лауазымынан қанағаттанды. Ол 2017 жылғы Гуджарат заң шығарушы жиналысына сайлауға қатысқан, бірақ бірде-бір мандатқа ие бола алмаған "Jan Vikalp Morcha" жаңа бірлестігін құрды. 2019-20 жылдары Ұлттық Конгресс партиясының мүшесі болды. Ол сондай-ақ 6-шы, 9-шы (1989-1991), 10-шы, 13-шы және 14-ші Лок Сабхаға депутат болып сайланды. 1984-1989 жылдары Раджья Сабха мүшесі болды. 2004-2009 жылдары бірінші Манмохан Сингх кабинетінде Тоқыма министрі қызметін атқарды. 2012-2017 жылдары Гуджарат заң шығарушы жиналысында Кападвандж сайлау округін өкілдік етті.

Жеке өмір

Вагела 1940 жылғы 21 шілдеде Гуджарат штатының Гандинагар ауданындағы Васан қаласында Лаксмансинх пен Натуба отбасында дүниеге келген. Гуджарат университетінде экономика мамандығы бойынша магистр дәрежесін аяқтаған. Вагела 1960 жылғы 9 маусымда Гүлаб Баға үйленді, олардың үш ұлы бар. Оның ұлы Махендрасинх 2012 жылдан 2017 жылға дейін Баядтан заң шығарушы жиналысының депутаты болған.

Саяси мансап

Вагела Жана Сангхқа қосылғанға дейін Раштрия Сваямсевак Сангхтың белсенді мүшесі болды. Ол Индира Гандинің төтенше жағдайы кезінде түрмеге қамалған.

Халық партиясы және Бхаратия халық партиясы

Төтенше жағдай күші жойылғаннан кейін ол 1977-1979 жылдардағы 6-шы Лок Сабхаға Кападвандж сайлау округінен Халық партиясының тікелей тізімі бойынша сайланды, бірақ 1980 жылғы сайлауда осы мандатын жоғалтты. Гуджарат штатындағы Халық партиясының вице-президенті болды және 1980-1991 жылдар аралығында Гуджараттағы Бхаратия Джаната партиясының (БЖП) бас хатшысы және президенті қызметін атқарды. 1984-1989 жылдары Раджья Сабханың депутаты болды. 1989 жылы 9-шы Лок Сабхаға (1989-1991) Гандинагардан сайланды, ал 1991 жылы 10-шы Лок Сабхаға (1991-1996) Годра (Лок Сабха сайлау округі) сайлау округінен қайта сайланды. 1995 жылы БЖП 182 мүшелі Заң шығарушы Ассамблеяда 121 орынды жеңіп алды. Партияның көптеген депутаттары Вагеланы өздерінің жетекшісі етіп тағайындауды қолдады. Алайда, БЖП жетекшілігі Кешубхай Пателді бас министр етіп тағайындады, ал Вагелаға деген қолдау біртіндеп азайды. Нарендра Моди Вагеланың орнына Кешубхай Пателді қолдады және Вагела оны осыдан кейін болған оқиғаларға жауапты деп есептеді. 1995 жылдың қыркүйегінде Вагела 47 депутаттың қолдауымен БЖП жетекшілігіне қарсы шықты. Жетекшілер арасында жасалған келісім нәтижесінде Кешубхай Пател Вагеланың сенімді адамы Суреш Мехтамен ауыстырылды, ол бас министр болды. Моди уақытша түрде Гуджараттан қуылды. Вагела 1996 жылдың мамырында өткен Лок Сабха сайлауында Годрадан жеңіліп, көп ұзамай өзінің жақтастарымен бірге Бхаратия Джаната партиясынан шығып, Суреш Мехтаның үкіметін құлатты.

Раштрия жаната партиясы және бас министр

Ол өзінің "Rashtriya Janata Party" партиясын құрып, 1996 жылғы қазан айында Конгресс партиясының қолдауымен бас министр болды. 1997 жылдың басында Раданпур сайлау округінен Гуджарат штатының заң шығару жиналысына қосым сайлауда жеңіске жетті. Бірақ 1997 жылғы қазан айында Гуджараттағы саяси дағдарыс кезінде бас министрліктен кетуге мәжбүр болды, ал бұрынғы БЖП депутаты, сондай-ақ оның серігі Дилип Парих Вагеланың құлықсыз келісімімен бас министр болды. Париктің үкіметі де ұзаққа созылмады, 1998 жылы Гуджарат Видхан Сабхасына қайта сайлау жарияланды. Вагела бұл сайлауға қатыспады. Ол құрған жаңа партиясын Конгресс партиясымен біріктірді. 1998 жылы БЖП Гуджаратта үлкен көпшілік дауыспен қайтадан билікке келді, ал Кешубай Патель тағы да бас министр болды.

Үндістан ұлттық конгресі

Вагела қазір Үндістан Ұлттық Конгресс партиясының ірі саясаткері ретінде бекінді. Ол 1999 және 2004 жылдары Кападвандж сайлау округінен Конгресс партиясының үміткері ретінде Лок Сабхаға сайланды. 2004 жылдың мамырында ол Одақтың Тоқыма министрі болып тағайындалды. 2008 жылы Кападвандж сайлау округі Панчмахал деп қайта құрылды. Вагела 2009 жылғы Лок Сабха сайлауында БЖП үміткеріне қарсы Панчмахалдан жеңілді. 2012 жылғы Гуджарат заң шығарушы жиналысының сайлауы алдында ол Науқандық комитеттің төрағасы болып тағайындалды. Ол Кападвандж сайлау округінен қатысып, жеңіске жетті. Гуджарат заң шығарушы жиналысындағы Оппозиция жетекшісі болып тағайындалды. Сондай-ақ, ол Гуджарат штатының Конгресс комитетінің президенті қызметін де атқарды. 2014 жылы Гуджараттың Сабарканта сайлау округінен сайлауға қатысып, БЖП үміткері Дипсин Шанкарсин Ратодтан жеңілді. Вагела ел бойынша "Ашока" қонақүйлер тобын басқаратын Үндістан Туризмді Дамыту Корпорациясының (ITDC) төрағасы болып тағайындалды. Вагела БЖП президенті Амит Шахқа қарсы ұрандар жазылған киімдері үшін 57 Конгресс депутатымен бірге шұғыл түрде жиналыстан шығарылды. 2017 жылдың шілдесінде ол Үндістан Ұлттық Конгрессінен кетіп, Гуджарат заң шығарушы жиналысындағы Оппозиция жетекшісі лауазымынан қанағаттанбады, себебі ол және бірнеше басқа INC депутаттары Раджья Сабхаға INC үміткері Ахмед Пательға қарсы дауыс беріп, БЖП үміткері Балвантсин Раджпутты қолдады. AIHCP жалпы дауыс санының 0,3% (83 922) ғана жинады және бірде-бір орын жеңіп алмады. 2020 жылғы Раджья Сабха сайлауына бір апта қалғанда, 2020 жылдың маусым айының басында ол штат президенті лауазымынан алынды. 2020 жылдың 22 маусымында ол лауазымынан алынуына және НКП-ның жалғыз депутаты Кандал Джадеджаның Раджья Сабха сайлауындағы қарсы дауысына наразылық білдіріп, НКП-дан кетті.

Пража Шакти Демократиялық партиясы

2022 жылғы 21 тамызда Вагела 2022 жылғы Гуджарат заң шығарушы жиналысы сайлауына қатысу мақсатымен «Пража Шакти Демократиялық партиясы» деген жаңа партия құрды. Бірақ кейін INC партиясын қолдады.