Кіріспе

Аппалачи тауларының батысындағы американдық шекарашылар – Блю Ридж тауларының батысынан, Аппалачи тауларының алдыңғы шекарасынан шыққан және Америка Тәуелсіздік соғысына қатысқан американдық шекарашылар. Олар соғыстың оңтүстік науқанында бірнеше шайқастарға қатысқанмен, 1780 жылы Кингс-Маунтин шайқасындағы американдық жеңіске қосқан үлесі үшін ең жақсы танымал. "Овермаунтин" термині олардың қоныстары Блю Ридж тауының батысында, яғни "ар жағында" орналасқандықтан пайда болды, ол 13 американдық штаттың бірнешеуін батыстағы үндістердің жерінен бөліп тұрған негізгі географиялық шекара еді. Овермаунтин шекарашылары Вирджиния, Солтүстік Каролина және қазіргі Теннесси мен Кентукки аймақтарынан шыққан. Овермаунтин ерлерінің күш-жігері Уатауга, Ноличуки және Холстон өзендерінің аңғарларындағы нәзік қоныстардың қалыптасуына көмектесті, олардың заңдылығы Британдық тәжімен бірнеше жыл бойы күмәнда болған еді. Джон Севье, Джон Риа және Исаак Шелби сияқты көптеген Овермаунтин шекарашылары Теннесси және Кентукки штаттарының құрылуында маңызды рөл атқарды. Олардың шекарада берік табан тіреуі келесі ондаған жылдарда батысқа кең көші-қонның есігін ашты.

Өң таудағы қоныстар

1760-шы жылдардың соңы мен 1770-ші жылдардың басында еуропалық-американдық қоныс салушылар қазіргі Теннессидің солтүстік-шығысы мен Вирджинияның оңтүстік-батысына көптеп ағыла бастады, бұл аймақты бақылаған Оверхилл черокилері мен басқа тайпалардың арасында үлкен алағайтуға себеп болды. 1770 жылы британдықтар мен черокилер арасында жасалған Локхабер шарты британдық территорияның шегарасын оңтүстікке қарай, Холстонның Лонг-Айленд аралына (қазіргі Кингспорт, Теннесси) жылжытты. Бұл Холстонның солтүстігіндегі қоныстарды британдықтардың қорғауына алды, ал өзеннің оңтүстігіндегі қоныс салушыларға кетуге бұйрық берілді. Овермаунтин ерлері (әр түрлі деңгейде) Аппалачи шекарасы бойында британдық лоялистерге, сондай-ақ британдықтармен одақтас чероки және шауни тайпаларына қарсы көптеген операцияларға қатысты. Жиырма ватауган 1778 жылы шауни шабуылдарынан Буунсборо және Харродсбург елді мекендерін (қазіргі Кентуккиде) қорғауға көмектесті.

Қаруға шақыру

1780 жылғы тамызда Камден шайқасында шешуші жеңіске жеткеннен кейін британдық генерал Чарльз Корнуоллис Солтүстік Каролинаға басып кірді және патриоттардың көтерілісшілерін тамырымен жою және аймақтың адал тұрғындарын қорғау үшін майор Патрик Фергюсонды тауларға жіберді. Фергюсон Макдауэллдің күштерін тез жеңіп, Макдауэлл таулар арқылы Вашингтон округіне шегінді. Фергюсон тұтқынға алынған шекарашы Сэмюэл Филлипс (Исаак Шелбидің туысы) кешіріп, Филлипстің Овермаунтин қоныстарына хабар жеткізуіне мүмкіндік берді. Фергюсон хабарламада тау адамына егер олар қаруларын тастамаса, "армиясын тауларға шығарып, көшбасшыларын асып, елді от пен қылышпен қиратып жіберетінін" ескертті. Хабарды алған соң Шелби Джон Севиермен кеңесу үшін Уатаугаға 64 шақырымға дейін барды, және екеуі әскерлерді жинап, Фергюсонға қарсы тауларды кесіп өтуге келісті. 1780 жылғы 25 қыркүйекте Сикамор шоолс деген жерде бірнеше жүз шекарашы жиналды. Жақын маңдағы Бампас буынында оқ-дәрі үшін қорғасын қазылып алынды, Салливан округі саудагері Джон Адейр экспедицияға ерікті түрде қаражат берді, ал әйелдер ұзақ сапарға киім мен тамақ дайындады. Экспедиция үшін қара ұнтақты Мэри Паттон жақын маңдағы Powder Branch бойындағы Паттон фабрикасында өндірді. Жиналған күш 240 адамнан тұрды, оларды Севиер басқарды, Солтүстік Каролина штатының Вашингтон округі (қазіргі Теннесси штатының Вашингтон округі) және Вашингтон округінің басқа округтерінен; 240 адам Шелби басқарды, Салливан округінен; және 400 адам оңтүстік-батыс Вирджиниядан полковник Уильям Кэмпбелл басқарды. Бұл негізгі күш Макдауэлл әскерінің қалдықтарымен тауларда кездесіп, олардың жалпы санын 1000-нан астам ететін жоспарлады. Холстон мен Уатаугада үй күзетшілері Антони Бледсо (1739–1788) және Чарльз Робертсонның басшылығында қалды. 1780 жылғы 23 қыркүйекте Волф-Крик өзенінің жағасында және 24 қыркүйекте Рокки-Маунтта "Теннесси" тобымен кездесу үшін сапардың бірінші кезеңіне кірісті. Олар Сикамор шоолсына 25-і күні келді. 26 қыркүйекте, пастор Сэмюэл Доактың құмарлы уағызынан кейін, Овермаунтин адамы Синий қырқадан ұзақ сапарға шықты, Сикамор шоолздан Роан тауының басындағы Шелвинг Рокке дейін жүріп, түнде орналасты. Олар Сары таудың сағасынан тауды кесіп өткеннен кейін, Солтүстік Тоу өзенінің аңғарында жақсы тозған жолмен Брайттың қонысына (қазіргі Солтүстік Каролина штатының Спраус Пайн) жетті. 29 қыркүйекте күш Гиллеспи ойығында (шығыс Блю-Ридждің басында) бөлінді, Кэмпбеллдің тобы Түркияның Ковтағы Воффорд фортына түсті, ал Севиер мен Шелбидің күштері Солтүстік Ковқа түсіп, Макдауэллмен байланысқа түсті. Келесі күні олар қайтадан жиналып, түнді Квакер-Медоуздағы (қазіргі Моргантон, Солтүстік Каролина) Макдауэлл отбасының плантациясында өткізді, онда оларға Бенджамин Кливленд пен Джозеф Уинстон басқаратын 300 адам қосылды. 1 қазанда Бедфорд төбесінде орналасқанда, күштің басшылары толық басқару құқығы кімге тиесілігі туралы дауласты, және Чарльз Макдауэлл генерал Горацио Гейтстің штабына тұрақты қолбасшыны тағайындауды сұрауға жіберілді. Макдауэлл өз бөлімін ағасы Джозеф Макдауэллдің басшылығында қалдырды. 4 қазанда Овермаунтин адамы Фергюсонның Гилберт Таундағы (қазіргі Рутерфордтонның жанында) базасына жетті, бірақ Фергюсон негізгі британдық әскерге жақын болу үшін Шарлоттаға қарай шығысқа қарай көшіп кетті. Келесі күні, Грин өзенінің бойындағы Александр Фордта орналасқанда, тыңшы шекарашыларға Фергюсонның Тоқсан алтыға бет алғанын айтты, сондықтан күш оңтүстік-шығысқа қарай Оңтүстік Каролинаға қарай жол тартты. 6 қазанда шекарашылар Каупенске жетті, онда оларға 400 Оңтүстік Каролиналық Джеймс Уильямс және Солтүстік Каролинаның милициясының шағын тобы қосылды, Фредерик Хамбрайт полковнигі, оның ішінде лейтенант-полковник Джозеф Хардин мен майор Джон Хардин. Бір тыңшы күшке Фергюсонның шығысқа қарай 48 шақырым жерде орналасқандығын хабарлады, және көптеген шекарашылар қарсы тұруға үміттене отырып, түнде жолға шықты. Кингс-Маунтинге көтерілу қиын болғанмен, таудың беткейлері орманды, патриоттардың мылтықтарына жеткілікті жасырынбастық мүмкіндік берді. Кемпбелл мен Шелби екеуі де тауға екі рет шабуыл жасауға тырысты, бірақ лоялисттердің мылтық атысымен кері қайтарылды. Лоялисттердің қаза тапқандары 157 адамды құрады, 163 адам қатты жарақаттанып, далада қалды, ал 698 адам тұтқынға алынды. Патриоттардың қаза тапқандары 28 адамды құрады, 62-сі жараланды. Патриоттардың қаза тапқандарының арасында Оңтүстік Каролинаның милиция басшысы Джеймс Уильямс болды. Джон Севиердің ағасы Роберт те қаза тапты. Лоялист тұтқындары тауларға қарай...

Кейінгі оқиғалар мен мұра

Оның батыс жағы ашық қалғандықтан, Корнуоллис Солтүстік Каролинаға жасаған жорығынан бас тартып, Оңтүстік Каролинадағы Виннсбороға қайтырды. Жеңіске жеткен соң, Севье жеңіс туралы хабарды Континенттік Конгреске жеткізу үшін Джозеф Гриерді Филадельфияға жіберді. Көптеген Овермаунтин ерлері Вашингтон округіне оралды, онда кейінгі айларда Джон Севье, Джозеф Хардин және Артур Кэмпбелл (Уильямның інісі) шекараны одан да нығайту үшін чероки тайпасына қарсы жорық ұйымдастырды. Уильям Кэмпбелл 1781 жылы Оңтүстік Каролинаға Даниэль Морганның әскерлеріне аймаққа жасалған тағы бір британдық шабуылға қарсы көмектесу үшін оралды, бірақ Морганның Коупенстегі шешуші жеңісінен кейін бір күн өткен соң келді. Кейінірек Севье мен Шелби Теннесси мен Кентукки штаттарының құрылуында маңызды рөл атқарды. Басқа да ықпалды Овермаунтин ерлерінің қатарында Джон Крокетт (Дэви Крокетттің әкесі), Уильям Леноар, Джозеф Диксон, Дэниел Смит, Уильям Расселл және Джон Риа болды, олардың барлығы Кингс-Маунтин шайқасында болды, сондай-ақ Голстон елді мекенін қорғаған Энтони Бледсо да бар еді. 1980 жылы Конгресс Овермаунтин Жеңіс Ұлттық тарихи жолының құрылуына қаржы бөлді, ол Сикамор Шоулс мемлекеттік тарихи паркіндегі әскер жиналатын жерлерден басталып, Кингс-Маунтин Ұлттық әскери паркіндегі шайқас орнына дейінгі Овермаунтин ерлерінің бастапқы жолын қамтиды, сонымен қатар Вирджиния мен Солтүстік Каролинадағы бірнеше қосымша жолдарды да қамтиды. Овермаунтин ерлерінің жорықтың алғашқы түнінде кемпін құрған Шелвинг Рок орны 2009 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Овермаунтин ерлері туралы көптеген кітаптар жазылған, соның ішінде Камерон Джаддтың тарихи романы және "Ватауган" атты пьеса бар.