Кіріспе

Tatsu – Болигер & Мейбилард компаниясы жобалаған, АҚШ-тың Калифорния штатындағы Валенсия қаласында орналасқан Six Flags Magic Mountain ойын-сауық паркіндегі ұшатын американдық тау-кені. Bolliger & Mabillard компаниясы оны 2006 жылдың 13 мамырында әлемдегі ең биік, ең жылдам және ең ұзын ұшатын тау-кені ретінде ашты. Бұл парктің он жетінші тау-кені болды, оның биіктігі 170 фут (52 м), рельстің ұзындығы 3602 фут (1098 м), ал максималды жылдамдығы... Tatsu сонымен қатар әлемдегі ең биік «претцель» тізбегі мен ұшатын тау-кені моделіндегі жалғыз нөлдік гравитациялық инверсияға ие. Шамамен он жыл өткен соң, 2016 жылы Жапониядағы Universal Studios паркінде «Ұшқыш динозавр» ашылды, ол Tatsu-дың ұзындығы бойынша рекордты жаңартты және оның жылдамдығымен теңесті. Алғашқы маусымында Tatsu, Amusement Today журналының жыл сайынғы «Алтын билет» сыйлығындағы болаттан жасалған тау-кендердің ішінде 40-шы орынды иеленді, ал 2012 жылы 28-ші орынға көтерілді.

Тарих

Алғашқы рет 2004 жылдың жазында Six Flags Magic Mountain аттракцион паркінде жаңа американ таулары салынып жатыр деген қауесет тарады. 2005 жылдың ортасында парктің Самурай Саммиті аймағында жер жұмыстары басталды, ал жаңа американ тауларының рельстері Огайо штатынан көп ұзамай жеткізілді. Кейіннен Six Flags Magic Mountain компаниясының құрылысқа рұқсаттары және Tatsu атауына сауда белгісі (2005 жылдың 23 тамызында тіркелген) жұртшылыққа белгілі болды. Tatsu 2005 жылдың 17 қарашасында ресми түрде жарияланды. Tatsu ашылғанда бірнеше рекордты жаңартты, әлемдегі ең биік, ең жылдам және ең ұзын ұшқыш типтегі американ таулары болып танылды. Бұл рекордтар 2016 жылы Жапониядағы Universal Studios Japan паркінде ашылған The Flying Dinosaur аттракционына дейін сақталды, ол Tatsu-дың ұзындығын басып өтіп, оның ең жоғары жылдамдығымен теңесті. Дегенмен, Tatsu әлі де әлемдегі ең биік американ таулары болып табылады, сонымен қатар әлемдегі ең биік "претцель" түймелі шеңберіне де ие (биктігі 38 метр). Оның гравитациясыз айналымы ұшқыш типтегі американ тауларындағы жалғыз модель болып табылады.

Жүргізу тәжірибесі

Жолаушылар тік тұрып пойызға отырғаннан кейін, әр вагонның орындықтары 90 градусқа артқа бұрылады, бұл жолаушыларды көлденең ұшу позыциясына көшіреді. Содан соң пойыз стансадан кетеді, аздап S-тәріздес бұрылыс жасап, 52 метрлік тізбекті көтерілуге қарай жүреді. Жоғарғы нүктеге жеткеннен кейін, жолаушылар 34 метрлік төменгі оң бұрылыс арқылы 111 фут (34 м) төмен түсіп, ең жоғары жылдамдыққа жетеді. Бұдан кейін оңға жоғары бұрылыс бірінші инверсияға, 31 метрлік спиральға (corkscrew) апарып соқтырады. Одан кейін сол жақтан төмен қарай бұрылыс жасалып, дереу сол жақтан жоғары қарай бұрылыс жасалады, сосын пойыз 29 метрлік гравитациясыз айналымға (zero gravity roll) кіреді. Жолаушылар содан кейін күрт құлауды сезінеді, одан кейін 24 метрлік жалпы ұ-тәріздес элемент (horseshoe element) болады. Пойыз сол жаққа бұрылып, рекордтық 38 метрлік претцель шеңберіне (pretzel loop) кіреді. Бұдан кейін аздап солға бұрылу, содан кейін тік бұрылысқа және 135 градусқа төменгі оң бұрылысқа дейін. Пойыз сәл көтеріліп, тегістеліп, орталық тежеуге (mid-course brake run) кіреді. Одан кейін бірнеше бұрылыстар жасалады, пойыз төмен қарай, содан кейін сол жаққа қарай жоғары қарай бұрылады, соңында соңғы тежеуге жетіп, стансаға оралады. Бір цикл шамамен екі минутқа созылады.

Пойыздар

"Тацу" үш металл және шыны талшықтан жасалған пойызбен жұмыс істейді. Әрбір пойыз сегіз вагоннан тұрады, әр вагонда бір қатарға төрт жолаушыдан, барлығы 32 жолаушыдан орналасады. Пойыздар жасыл, сары, қызыл және апельсин түстерге боялған. Стансада пойыздар тік қалпында орналасқан, бұл жолаушыларға отыруға мүмкіндік береді. Қорғау құрылғылары бекітілгеннен кейін, пойыз орындықтары 90 градусқа бұрылып көлденең қалпына келтіріледі, содан кейін пойыз стансадан жөнелтіледі. Пойыз стансаға оралғанда, орындықтар қайтадан төменге бұрылады және жолаушылар келесі келушілерге жол береді.

Жолдар

Тацудың болат рельсі 3602 фут (1098 м) ұзын, ал көтеру төбесінде ең биік нүктесі 170 фут (52 м) биіктікке жетеді. Пойызды тоқтату үшін екі тежегіш учаскесінде де ауа тежегіштері пайдаланылады. 2006 жылы ашылғанда, рельсі қызыл және сары түсті, тіректері қызғылт сары болған және 2021 жылдың қараша айына дейін осы түсте сақталды. Кейін, 2022 маусымына қарай рельс қара қызғылт сары, ал тіректері жасыл түспен боялды.

Қабылдау

Джоэл Буллок The Coaster Critic бағанасы бойынша Tatsu-ға он балдық шкала бойынша тоғызын берді, себебі оның жол бойында жерге жақын келуі және элементтің төменгі бөлігіндегі қарқынды «претцель» айналымы әсерлі болды. Park Thoughts-тан Justice да бұл аттракционды он балдық шкала бойынша тоғызын бағалап, «Көтерілу жолы – мен тәжірибе еткен ең қызықты жолдардың бірі» деді. Justice сондай-ақ Tatsu аттракционының барлық бөлігінде сезілетін күшті G күштерін жоғары бағалады. 2006 жылы Discovery Channel арнасының Mega Builders бағдарламасында Tatsu құрылысын көрсеткен эпизод көрсетілді. Эпизодта аттракцион қалай құрастырылғаны және құрылысшылардың қандай қиындықтарды жеңу керектігі көрсетілді. Tatsu ашылған жылы Amusement Today's Golden Ticket Awards жүлдесінде әлемдегі ең жақсы болаттан жасалған аттракциондар тізімінде 40-шы орынды иеленді, бұл көрсеткіш Дорни Парктегі Talon аттракционымен бірдей болды. 2012 жылы ол 28-орынға жетті.