Кіріспе

Пол Стретфорд – ағылшын футбол агенті. 1987 жылы ол Proactive Sports Management компаниясын құрды, ол 2004 жылы Formation Group деп аталды және басқалармен қатар Англия футболшысы Уэйн Руниді де өкілдік етті. 2010 жылы соттағы куәлігінің бір бөлігі ретінде Руни Стретфордтың футболдан тыс табысының 20 пайызын алғанын, бұл соманы ойыншы әділ деп есептегенін мәлімдеді. Стретфорд жиі заңдық дауларға тартылып, оның әдістері сынға ұшырайды. Сол 2010 жылғы сот процесінде Стретфорд 17 жастағы Руниді алғаш рет өкілдік еткен кезде ойыншыға немесе оның әкесіне қандай құжаттарға қол қойылғанын және олардың салдары қандай болатынын түсіндірмегенін мойындады – бұл жайтты прокурордың адвокаты «толыққанды керемет» деп атады.

Басталуы

Стретфордтың алғашқы мәмілесі 1989 жылы Франк Степлтонның француздық «Ле-Хавр» клубынан «Блэкберн Роверс» клубына трансфері болды.

Үлкен сауда-саттық

Стретфорд өкілдік еткен маңызды ойыншылардың арасында Эндрю Коул мен Стэн Коллимор болды. 1995 жылғы қаңтарда Стретфорд Коулдың «Ньюкасл Юнайтедтен» «Манчестер Юнайтедке» 7 миллион фунт стерлингтік трансферлік сомаға өтуін ұйымдастырды, бұл сол кездегі британдық трансфер рекордтарының бірі болды. Стретфордтың «Манчестер Юнайтедпен» байланысы 1994 жылы Дэвид Мейдің «Блэкберн Роверс» клубынан 1,2 миллион фунт стерлингке ауысуына қатысуымен басталды. Коул агентті дос санады және «Манчестерге» көшкеннен кейін Стретфордтың үйінде тұрды, бірақ кейіннен ол төлеген жалдағы ақша оның табысынан шегіліп алынғанын білді. «Стретфордты достық сезімдер емес, ақша қозғады» деді Коул 2010 жылғы мақаласында. 2011 жылғы қаңтарда португалиялық соттар қараған сот ісінде Стретфордтың бір кезде португалиялық футбол агенті Хорхе Мендестің басқаратын «Gestifute» агенттігімен бірлесіп жұмыс істегені, олардың мақсаты португалиялық ойыншыларды британдық футболға әкелу болғаны анықталды. «Formation» компаниясының сол сот ісіндегі талаптарына сәйкес, агенттік комиссиясы «Gestifute» мен «Formation» арасында бөлісілді. 2002 жылы Хьюго Виананы «Ньюкасл Юнайтедке» 12 миллион евроға, Нуну Капучоны 2003 жылы «Рейнджерске», ал Криштиану Роналдуды «Спортинг» (Португалия) клубынан сол жылы 12,24 миллион фунт стерлингке әкелу кезінде осы жүйе қолданылды. «Formation» компаниясы «Gestifute» компаниясын кейінгі келісімдер бойынша бөліспеген комиссиялар үшін сотқа берді.

Ұстауыш

Proactive Sports Management 2001 жылы Лондон қор биржасында 30 миллион фунт стерлингтен астам құнмен орналастырылды. Компанияның акционерлерінің тізімі кейіннен «футбол әлемінің кімдерді кім екенін» көрсететін тізім ретінде сипатталды және оған Бобби Робсон, Кенни Далглиш, Кевин Киган, Грейм Сунесс және Питер Рид сияқты менеджерлер мен бұрынғы ойыншылар кірді. 2008 жылы компанияда 130 қызметкер жұмыс істегені хабарланды. Стретфорд 1 миллион фунт стерлинг алды, ал Руни келісімшарт мерзімі біткеннен кейін тағы 500 000 фунт стерлинг алуға тиіс болды. Сондай-ақ, іс қатысушыларының бірі сотта «жақсы білінетін қылмыскер» деп сипатталды. Адамс Кенни Далглиш шақыруымен келді, ол Стретфордтың Proactive агенттігінің акционері болды және Рунидің ата-анасына өкілдігін өзгертуге кеңес берген еді. Бір кезде Стретфордтың 250 000 фунт стерлинг ақшасы Hyland-қа төлеуге дайын тұрған, бірақ ақша соңында берілген жоқ. Стретфорд «Формация» директоры лауазымынан шеттеді. Бұл жағдай Футбол қауымдастығының 2005 жылғы маусымда Стретфордты тәртіпсіздік жасады деп айыптауына әкелді. Ол бастапқыда істі ашық сотта қарауға тырысты, бірақ кейіннен Футбол қауымдастығының тәртіптік процедуралары Еуропалық адам құқықтары конвенциясының 6-бабына сәйкес келмейді және қауымдастықтың ережелерінің бірі сауданы заңсыз шектеу болып табылады деген негізде шағымдануға көшті. 2008 жылғы шілдеде Футбол қауымдастығы Стретфордты оған қарсы қойылған тоғыз айыптың жетісінен кінәлі деп тапты, оның ішінде полицияға және сотқа жалған және/немесе бұрмалаушы мәлімдемелер жасады. Комиссия Стретфордтың «Руни мен оның ата-анасын 2002 жылғы 17 шілдеде Proactive Sports Management Limited компаниясымен өкілдік келісіміне түсуге ынталандырғанын, бірақ Рунидің Pro Form Sports Management Limited компаниясымен келісімшарты бар екенін білгенін» анықтады. Руниді бұрынғы өкілінен тартып алуға тырысқандығы дәлелденбеді, бірақ Футбол қауымдастығы сондай-ақ: «Комиссия мырза Стретфордтың бұрмалаушы куәлік бергенін және Уоррингтон тақырыптық сотындағы қылмыстық іс жүргізуде, әсіресе 2002 жылғы 17 шілдедегі және 2002 жылғы 19 қыркүйектегі өкілдік келісімдерінің болуы, мерзімі және сипаты туралы жалған дәлелдер келтіргенін анықтады» деді. Бұл маңызды құжатқа Proactive-тің бас директоры Нил Родфорд Стретфордтың білмеуімен қателікпен қол қойған. Сонымен қатар, Рунимен сегіз жылға өкілдік келісімі жасасқандығы туралы тағы бір айып та дәлелденді, жазбаша келісімшарттар үшін екі жылдық шектеу болды, сондай-ақ өкілдік келісімшарттарын Футбол қауымдастығына ұсынбағандығы туралы екі айып та дәлелденді. Сот судьясы істің бір бөлігін футболшының пайдасына шешті, Рунидің 17 жасында Стретфордтың «Формация» компаниясымен жасасқан келісімі «сауданы шектеу» болып саналатынын айтты, өйткені ол сегіз жылға созылған, ал Футбол қауымдастығы ұсынған мерзімнен алты жыл ұзақ болды. Бірақ Проактивтің «қайта орнату құқығы» талабын қанағаттандырды. Proactive Уэйн Руни мен оның компаниясынан «қаншалықты жұмыс істегеніне» байланысты төлем алды, бұл төлем бойынша тағы да сотта қаралуы керек. Proactive сондай-ақ «сауданы шектеу» туралы шешімге шағымдану құқығын алды және сот бұл шағымды 2011 жылғы шілдеде тыңдайды, ал Стретфорд Proactive оған қарсы қойған 1,6 миллион фунт стерлингтік талапты сол жылдың соңында қорғайды. Proactive сондай-ақ Руни ханымға / оның компаниясына қарсы қойылған талабы бойынша 90 000 фунт стерлинг алды (ол сотқа қатыспады және оған және оның компаниясына қарсы қойылған талапқа жеке қорғаныс ұсынбады).

Келісімшарт келіссөздері

2010 жылдың қазан айында жаңа келісімшарт бойынша келіссөздер жүргізіліп жатқанда Уэйн Руни «Манчестер Юнайтедтен» кеткісі келетінін жариялады, бірақ бірнеше күннен кейін 5 жылдық жаңа келісімге қол қойды. Стретфорд осы оқиғаларға қатысқандығы үшін сынға ұшырады, ал кейін «Манчестер Юнайтед» клубының бас жаттықтырушысы сэр Алекс Фергюсон Стретфордтың «әлемдегі ең жақсы адам емес, әсіресе біздің клубта» екенін айтты. Мырза Стретфорд туралы толық ақпаратты Джон Суинидің «Рунидің алтыны» кітабынан табуға болады.

Жаңа агенттік

Проактив Стретфордтан кеткен соң, Пол бұрынғы «Ньюкасл Юнайтед» клубының иесі Фредди Шепард пен оның ұлы Кеннетпен бірлесіп «Triple S Sports and Entertainment Group» компаниясын құрды. Пол 1970-ші жылдары осы клубтың құрамында ойнаған.