Кіріспе

Огайо штатының Колумбус қаласындағы ботаникалық бақ – Франклин паркі консерваториясы және ботаникалық бақтар, Огайо штатының Колумбус қаласында орналасқан ботаникалық бақ және консерватория. Ол күн сайын ашық, кіру үшін ақы төленеді. Бүгінде бұл экзотикалық өсімдіктер коллекцияларын, арнайы көрмелерді және Дейл Чихулидің туындыларын көрсететін бау-бақша және білім беру мекемесі. Консерваторияда 400-ден астам өсімдік түрі кездеседі. Әлемдік климат аймақтарын бейнелейтін биомдарға: Гималай таулары, тропикалық жаңбыр ормандары, шөл және Тынық мұхиты аралдарының су бақшасы кіреді. Өсімдік коллекцияларына бонсай ауласы, маусымдық көрмелермен шоухаус, орхидеялар мен тропикалық бонсай коллекциялары, сондай-ақ 40-тан астам пальма түрі бар пальма үйі кіреді. Консерватория Франклин паркінің жанында орналасқан және сол аттас 88 акрлық қалалық паркпен қоршалған. Консерватория 1895 жылы салынған және 1974 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. 1978 жылы ол Колумбустың жаңа Шығыс жақын ауданына қосылды.

Тарих

Франклин округі Ауыл шаруашылығы қоғамы 1852 жылы алғашқы Франклин округі жәрмеңкесін өткізу үшін Колумбус қаласының ортасынан екі миль (3 км) шығысқа қарай жер сатып алды. 1874 жылы Франклин округі Ауыл шаруашылығы қоғамы осы жердің маңыздылығын мойындап, оның ауданын ұлғайтты және оны Огайо штаты жәрмеңкесінің ресми орны етті. Штат жәрмеңкесі 1884 жылға дейін осы жерде өтті, содан кейін Колумбустан солтүстікке қарай жаңа орынға көшірілді. Бұл учаске біраз уақыт бойы қолданылмай қалды. Бірақ 1886 жылдың 17 мамырында Огайо штатының заң шығарушы органы оны қоғамдық саябақ ретінде пайдалануға рұқсат беретін қаулы қабылдады, осылайша ол қайта жандандырылды. 1893 жылы Чикагода өткен Әлемдік көрме және Колумбиялық көрме зор әлеуметтік және мәдени оқиға болды. Ол Колумб қаласын көрменің шыны сарайының үлгісі бойынша бау-бақша ғимаратын салуға шабыттандырды. Бұл әйнек құрылыс, ұлы Виктория стилінде салынды, Франклин паркінде орнатылып, 1895 жылы Франклин паркі консерваториясы ретінде көпшілікке ашылды. 1895 жылдан 1989 жылға дейін консерватория Колумбус қалалық демалыс және саябақтар департаментінің меншігінде болды және оны басқарды. Өкінішке орай, консерваторияның алғашқы күндері туралы көп мәлімет жоқ, себебі 1921 жылы Колумбус қалалық әкімшілігінде болған өрт оның құжаттарын жойды. Консерватория тарихының көп бөлігі газеттер мен жеке жазбалардан құрастырылды. 1927 жылдан бастап қысқа мерзімге консерваторияның төменгі қабаттарында жануарлар ұсталды. 1929 жылы бұл жануарлар консерваториядан шығып, алғашқы Колумбус жануарлар бағы мен аквариумының құрамына енді. Уақыт өте келе, консерватория бау-бақша өнеріндегі шеберлігімен және сирек және ерекше өсімдіктердің көрмесімен танымал болды. Консерватория отбасылық жиындар, тойлар және басқа да шаралар үшін танымал орынға айналды. 1974 жылы консерваторияның тарихи және сәулеттік құндылығын мойындап, қазір Пальма үйі деп аталатын бастапқы әйнек құрылыс Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1992 жылы Колумб қаласы AmeriFlora '92 көрмесін қабылдады және осы алты айлық халықаралық бау-бақша экспозициясы үшін Франклин паркі мен консерваторияны таңдады. Тарихи Пальма үйін қайта жаңарту және 14 миллион долларлық кеңейту 1989 жылы басталды. Консерваторияға қосылған жаңа ғимараттардың жалпы ауданы 58 000 шаршы фут құрады және кеңейтілген өсімдіктер коллекцияларын, сыныптарды, кітапхананы, сыйлық дүкенін, кафе және әкімшілік кеңселерді қамтыды. AmeriFlora өткеннен кейін Франклин паркі консерваториясының болашағы күмәнді болды. Огайо заң шығарушы органы консерваторияның ұзақ мерзімді басқаруын қамтамасыз ету үшін Франклин паркі консерваториясының бірлескен демалыс ауданын құрды. Консерватория мен оны қоршаған 28 акр жердің меншік құқығы 10 мүшеден тұратын жаңа сенімділер кеңесіне және атқарушы директорына берілді. Бірқатар адал қызметкерлер, еріктілер және 500 000 АҚШ доллары көлеміндегі операциялық бюджетпен мекеме өзінің ерекшелігін және серпінін қайта табуға кірісті.

Қазіргі күн

1994 жылы Франклин Парк консерваториясы «Гүлдер мен көбелектер» көрмесін ашып, маусымдық көбелек көрмесін ұлттық деңгейде алғаш рет ұсынды. Бұл бірден үлкен жетістікке ие болды. Содан бері жыл сайынғы көрмеде Тынық мұхиты аралдарындағы су бағында мыңдаған тропикалық көбелектер ұшып жүреді. Көрме жыл сайын мыңдаған келушіні тартады, және елдегі басқа консерваториялар да осы үрдіске қосылды. 2003 және 2004 жылдары Франклин Парк консерваториясы Чихулидің туындыларын ұсынды, бұл көрме келушілер санын 182 пайызға арттырды. 2004 жылдың 29 қазанында консерваторияны қолдаушы, коммерциялық емес «Консерватория достары» атты ұйым елеулі қадам жасады. Олар Дейл Чихулидің 7 миллион долларға жуық бағаланған өнер туындыларының көбін сатып алды. Бүгінгі күні Франклин Парк консерваториясы әлемде Чихулидің керемет шыны өнер туындыларының ерекше коллекциясына ие болған жалғыз мемлекеттік ботаникалық бақ болып табылады, бұл коллекцияда 3000-нан астам шыныдан тұрады. Табиғат пен өнерді үйлестіретін бірнеше көрмелер ұйымдастырылды. «Chapungu: Stories in Stone» – Зимбабведен келген өзіндік суретшілердің тас мүсіндерінен тұратын коллекция, «Branching Out» – Патрик Догертидің жұмыстары, ал «Enchanted Express» – Пол Бусс жасаған фантастикалық бақша теміржолдары. Деннис Оппенхайм, Лора Стейн және Энди Голдсворти сияқты заманауи суретшілер «Табиғатты иілу» көрмесінде бірікті. 2011 жылы шыны суретшісі Дебра Мурдың орхидеялары, ал 2012 жылы Аврора Робсонның мүсіні консерваторияда тұңғыш рет көрсетілді. 2013 жылдың күзінде консерватория халықаралық деңгейде танымал британдық суретші Брюс Манроның көрмесін қабылдады. «Франклин Парк консерваториясындағы жарық» көрмесінде 10 ірі масштабты жарық инсталляциясы және галереялық жұмыстар ұсынылды. 2002 жылы консерватория кең ауқымды жоспардың бірінші кезеңін бастады және жаңа құрылыс жобаларын қолдау үшін 23 миллион доллар жинады. 2008 жылы жаңа бақшалар, іс-шаралар өткізілетін орындар және Пальма үйіне қосымшалар ашылды, сондай-ақ заманауи жарық суретшісі Джеймс Терреллге Пальма үйін тұрақты инсталляциямен жарықтандыру тапсырылды. 2009 жылдың қыркүйегінде консерватория Франклин паркінің 4 акр жерін ScottsMiracle Gro Community Garden Campus-қа айналдырды. Жоспардың бірінші кезеңі 2011 жылы 9200 шаршы фут (sq. ft.) ауданындағы қосалқы жылыжайды аяқтаумен аяқталды. Бұл мекеме мектеп оқушылары, отбасылар және барлық жастағы адамдар үшін кең ауқымды білім беру сабақтарын ұсынады. Оның өсімдік коллекциясы мен арнайы көрмелері табиғат, бау-бақша және өнер туралы тәжірибелік білім алуға мүмкіндік береді.